Fransalı Asker: Mitroviça'yı Ben Böldüm

Fransa Özel Kuvvetleri Komutanı Zhak Hogar, Fransız birliklerinin 1999 yılında Mitroviça'yı böldüğünü kabul etti.

Görevlerinin Arnavutlar ve Sırplar arasında bir hat oluşturmak olduğunu söyleyen Hogar, "bu ayırma çizgisini İbre deresi teşkil etti" dedi.

"Avrupa Priştine'de Öldü" başlıklı kitabını Paris'teki Sırbistan Kültür Merkezi'nde tanıtan Zhak Hogar, Fransa Özel Kuvvetleri Komutanı olarak Kosova'da Kumanova Anlaşması'nın imzalanmasından NATO birliklerinin Kosova'ya girişine kadar 15 gün kaldığını söyledi. Novosti Gazetesi'ne demeç veren Hogar, amacının kitabı yayınlamakla NATO'nun Sırbistan'a "saldırısının" 15 yıldönümünü kaydetmek olduğunu belirtti.

Sırbistan'a karşı askeri operasyonu daha 1998 yılında görüşmeye başladıklarını söyleyen Hogar, bunun daha önceden planlaştırıldığına işaret etti.

Zhak Hogar: Fransa medyasında o dönemde kötü Sırpların iyi Arnavutları kovduğu duyulmaktaydı. Balkan'ı tanımıyordum ve "resmi gerçek"-e göre etnik temizlik yapan kötü Sırpları görmeyi bekliyordum.  Fakat tam tersini öğrendik.

* Misyona hangi önbilgilerle katıldınız?

Zhak Hogar: Durumla ilgili ilk bilgileri Fransa Ordusu'nda general olan babam verdi. Ailemizde Fransa-Sırp dostluğu geleneği vardı ve çocukluğumdan az da olsa hatıralarımda kalan bunu babam bana hatırlattı. Her şeyin konuşulduğu gibi olmadığına dikkati çeken babam, Sırplara karşı çok sert davranma tembihinde bulundu.

* Yerinde neler gördünüz?

Zhak Hogar: Sırp subayları ile Fransız birliklerinin girişini müzakere ettim. Karşılama beklendiği gibi soğuk fakat insani idi. Düşman gibi değil görevini yapan bir asker gibi geldiğimi söyledim. Kısa bir zamanda Sırpların profesyonel ve sözünün eri, Arnavutların ise sadece anlaşılandan kaçmak için çaba harcadığını öğrendim.

* Bugün Fransa-Sırp ilişkileri nasıl?

Zhak Hogar: Durum iyiye doğru gidiyor. Kitabım çok iyi karşılandı. Siyasi yayınlar arasında en çok satanlar arasında 6. Sırada bulunuyor. Basına verdiğimiz zaman böyle karşılanacağına kimse inanmıyordu.

* UÇK nasıl davranıyordu?

Zhak Hogar: Hırsızlık yapıyordu, Vuçitırın'da olduğu gibi bir gecede şehirleri boşaltıyorlardı. Teker veya gruplar halinde öldürüyorlardı. Onların liderlerinin adalet karşısına çıkacağını ümit ediyorum. UÇK mührü taşıyan Sırp ve onlara yakın olmayan Arnavutların infaz listesi elimize geçti. Üstlerimize bu evrağı teslim ettik ama bir daha hakkında bir şey duymadık.
 
* Siz, bizzat yeni Balkan haritasını çizdiniz?

Zhak Hogar: Kosova Mitroviça'sına geldiğimizde çatışma riski vardı. Tansiyon yüksekti, durum acildi. Görevim çatışan tarafları ayırmaktı ve İbre nehri bunun için en doğru çözümü teşkil edeceği sonucuna vardım. İki topluluğu köprüde ayırmayı uygun gördüm.

* Birileri mi size bunu önerdi?

Zhak Hogar: Hayır, bizzat değerlendirerek karar aldım. Bazen bazı şeyler yerinde düşünülenden daha kolay oluyor.

* Üstlerinizin pek hoşuna gitmeyen raporlara imza attınız?

Zhak Hogar: Sadece gerçekleri ortaya atıyordum. Hiçbir zaman sorun yaşamadım, fakat konuştuklarım resmi Fransa politikasına karşı olduğu sonucuna vardım. Kısa bir zamanda en önemli işim insanları korumak olduğu bilincine vardım.



* Bir anda geriye çekilen Sırp Ordusunu yeniden eski mevzilerine dönmeye yönlendirdiniz?

Zhak Hogar: UÇK mensupları tuzak kurmuştu ve 200 kadar traktör ile genelde yaşlı, kadın ve çocuklardan oluşan yerlerinden edinen Sırplara saldırıda bulundular.  Bu ağır olay Britanyalıların desteğiyle gerçekleşti. Arnavutlara Amerika, Almanya ve Britanya istihbarat teşkilatları yardımcı oluyordu. Albay Sreçkoviç komutanlığında Yedinci Piyade Tugayı Sırbistan'ın kuzeyine çekiliyordu. Gerekeni yaptım. Çağırdım ve işgalciyi durdurmalarına izin verdim. Onlar da bunu gerçekleştirdi.


* Neden batılı devletler bu işlere karıştı?

Zhak Hogar: Rusya'nın bölgede doğal desteği olan Sırbistan ve Yugoslavya'nın zayıflatılması ABD'ninin çıkarındandı. Yugoslavya'nın yok olmasıyla onlar Rusya'ya yaklaşıyordu. Bu bugün Ukrayna'da da görülüyor. Almanların da geleneksel çıkarları vardı. Önemli strateji yeri olan Balkan'da başka strateji nedenler de vardır. Mikro devletler kurarak Avrupa Birliği'ne diken sokmak siyasi motiflerden biridir. Bundan başka kişisel çıkarlar da vardı. Madeleine Albright ve Wesley Clark bugün Kosova'da büyük işletmelerin hissedarları oldu. Fransa ise NATO himayesi altında bunu kabullendi.

* Kosova ile ne olacak?

Zhak Hogar:  Kendi başına kalamayacak. Ya Sırbistan'a katılacak veya "Büyük Arnavutluk"- a dahil olacak. Ancak Sırplar, tarihi, kültür ve manevi beşiğini kaybetmek rızasını göstermeyecek.

Zhak Hogar, Kosova nedeniyle 2000 nedeniyle orduyu terk etti. Şimdi yabancı yatırım ve güvenlik ile uğraşan iki şirketi yönetiyor.