‘Gönüllü’ Ruslar, Kosova’daki Sırp Manastırlarını Finanse Ediyor

Propaganda içerikleri ve taraflı yayınlarıyla bilinen “Kosovo i Metohija” adlı sayfa, Kosova’nın kuzeyindeki Aziz Petka Manastırı için fon toplamak amacıyla Belgrad, Vişegrad ve Raşka’da üç hayır amaçlı spor turnuvası düzenleyen bir grup Rus ve Sırp gönüllüyle ilgili bir paylaşım yaptı.

Bu sayfanın yayımladığı içeriğe göre söz konusu etkinlikler Ekim ayının sonunda gerçekleştirildi.

Raşka’daki turnuva, Aziz Petka’nın yortusuna adanmıştı; bölge sakinleri, kendi yerel sahalarında bir turnuva düzenleyerek ve gerekli tüm altyapıyı sağlayarak katkıda bulundular.

Aynı habere göre, toplanan para miktarları manastırın hesabına aktarıldı. “Üç gün boyunca üç kardeşlik turnuvası düzenlediler ve ayrıca Vişegrad ile Raşka’daki tarihi yerleri ziyaret ettiler.” denildi.

Organizatörler, etkinliklerinin medya tarafından takip edilmediğini, turnuvalara ait video ve fotoğrafların ise kendi Instagram profillerinde yayımlandığını belirtiyor. “Kosovo i Metohija” sayfasının bu paylaşımı, sık sık Kosova konusunda belirgin propaganda niyeti taşıyan içerikler yayımlayan sayfanın alışılmış söylemleriyle örtüşüyor.

“Metohija” kavramı, her ne kadar Orta Çağ’a, yani 11. yüzyıla dayanan bir kilise terimi olsa da, bugün hâlâ Kosova’da yaşayan Sırplar tarafından hem resmi hem gayriresmi dilde kullanılmaktadır; ayrıca Kosova’daki Sırp toplumunu temsil eden üst düzey kurum yöneticileri de bu terimi kullanmaya devam etmektedir.

Sırp toplumu, “Metohija” terimini genellikle Kosova’dan bahsederken ek bir ifade olarak kullanır ve “Kosova ve Metohija” şeklinde adlandırır.

Tarih uzmanları ve Kosova’daki Sırp Ortodoks Kilisesi temsilcileri, “Metohija” teriminin kökeni konusunda hemfikirdir ve bu terimin bugün Kosova’da Dugacini bölgesi olarak bilinen alanı ifade ettiğini belirtir.

Din sosyolojisi profesörü ve Kosova’daki siyasi gelişmeler konusunda uzman olan Ismajl Hasani, Özgür Avrupa Radyosu'na konuşarak, Sırp Ortodoks Kilisesi’nin bu terimi kullanma konusunda bazı ultra-milliyetçi çevrelere kıyasla daha ölçülü davrandığını söyledi.

Hasani’ye göre, bugün bu kilise teriminin kullanımı tesadüf değildir.

“Bu terim, Dugacini bölgesini güçlendirmek için belirli bir amaçla kullanılıyor. Bu da tesadüfen yapılmıyor. Yani amaç, Kosova, Dugacini, Kuzey Arnavutluk ve Arnavutluk'un güneyine, İyon Denizi kıyılarına kadar uzanan sözde ‘kesintisiz Arnavut etnik kuşağını’ bölmek,” değerlendirmesinde bulundu.

Benzer bir görüş de profesör Drançolli’den geliyor. Ona göre “Metohija”, Kosova ismine eklenen bir siyasi uydurmadır ve bilimsel bir temeli yoktur.

“Kosova’daki etnik yapı açıkça Arnavutların lehinedir; oran yüzde 90’dır. Bu bağlamda, geçmiş yüzyıllardan kalmış kavramlar gibi sunulan bu terimlerin amacı, Kosova’yı ikiye bölme çabasıdır,” dedi.

Öte yandan, Bakan Jabllanoviq, Sırpların — kendisi de dahil — Kosova’dan “Metohija” eklemesiyle bahsetmesinin kimseyi rahatsız etmemesi gerektiğini savunuyor.

“Eğer ‘Metohija’ ifadesini duyan biri kendisini hakarete uğramış hissediyorsa, o zaman Sırbistan’ın merkezinde, okullarda bunun ‘Kosova ve Metohija’ olarak öğretildiği gerçeğini değiştirecek daha geniş çevrelere etki etmelidir.”

Diğer taraftan, profesör Hasani, Sırbistan’daki ve Kosova’daki belirli çevrelerin — Kosova kurumlarında görev yapan Sırp siyasetçiler de dahil — “Metohija” terimini kullanmasının, Balkan halklarının birbirlerine yönelik küçültücü ifadeler kullanma alışkanlığıyla karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor.

“‘Metohija’ teriminin kullanımı, Kosova’nın devlet, siyasi ve idari bir varlık olarak meşruiyetini gölgelemeye yönelik bir çabadır. Bir zamanlar ‘Kosova, Sırplığın beşiği’ söylemi vardı. Bu artık yok oldu; şimdi ise bunun yerine ‘Kosova ve Metohija’ ifadesinin mümkün olduğunca sık kullanılmasında ısrar ediliyor.”

Anayasal ve hukuki konular uzmanı Riza Smaka ise Kosova Anayasası'na göre ülkenin resmi adının “Kosova” olduğunu, “Kosova ve Metohija” ifadesinin Kosova’daki Sırp siyasetçiler tarafından resmi ve kamusal söylemde kullanılsa da hukuki bir karşılığı olmadığını vurguluyor.

“Uluslararası alanda büyük sayıda ülke tarafından tanınmış egemen bir devletin temel hukuki düzeni yok sayılıyor. Bu kişiler, ülkemizin vatandaşlarıdır fakat gerçeği dikkate almıyorlar ve ülkemizi keyfi şekilde ‘Kosova ve Metohija’ olarak adlandırıyorlar.”

Profesor Hasani’ye göre Sırbistan, Kosova’daki varlığını en azından söylem düzeyinde sürdürmek için “Metohija” terimini bilinçli bir şekilde kullanmaya devam edecektir.