Güvenlik Yapılarının UÇK’dan Kosova Ordusu’na Dönüşümünün 17. Yılı

1999 yılı, Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) silahsızlandırılma sürecinin başladığı yıl oldu. Bu süreç, daha sonra Kosova Koruma Birlikleri’ne (TMK) dönüşümle sonuçlandı. 2000 yılına gelindiğinde ise UÇK’nın TMK’ya dönüşüm süreci tamamen tamamlandı.

Söz konusu dönüşüm, Kumanova Anlaşması’nın ardından ve Rambouillet Anlaşması’yla uyumlu şekilde hayata geçirildi. Kosova Koruma Birlikleri (TMK), Birleşmiş Milletler’in himayesi altındaki Kosova Geçici Hükümeti’nin bir parçası olarak, BM’nin Kosova Misyonu UNMIK bünyesinde faaliyet gösterdi.

TMK’nın ilk komutanı, korgeneral rütbesiyle Agim Çeku oldu. Yapılan anlaşmalara göre TMK’nın görev ve yetkileri; doğal afetler ve kazalardan kaynaklanan zararların önlenmesi ve azaltılması, risk altındaki bölgelere yardım sağlanması, mayınlı alanların temizlenmesine destek verilmesi ile savaş sonrası yeniden inşa ve topluluklara yardım faaliyetlerini kapsıyordu.

2 Şubat 2007’de, Kosova’nın statüsü için BM Özel Temsilcisi Martti Ahtisaari, Priştine ve Belgrad’a “Kosova için Standartlar” başlıklı öneri paketini sundu. Bu planda, TMK’nın dağıtılması ve yerine yeni bir güvenlik gücünün kurulması öngörülüyordu.

Ahtisaari Planı’nda, “Kosova’nın güvenliği için hafif silahlı, profesyonel ve çok etnikli yeni bir güç oluşturulacaktır. Bu güç, anlaşmanın VII No’lu Ek’inde belirtilen belirli güvenlik ihtiyaçlarını karşılayabilecek kapasitede olacaktır. Kosova Koruma Birlikleri, savaş sonrası yeniden yapılanmaya katkı dahil olmak üzere görevlerini tamamladıktan sonra, bu anlaşmanın onaylanmasından bir yıl sonra dağıtılacaktır” ifadelerine yer verildi.

Ancak 2009 yılında bu yapı da yeniden dönüştürüldü. 20 Ocak 2009’da TMK resmen lağvedilerek Kosova Güvenlik Gücü’ne-KGG dönüştürüldü. KGG’nin ilk aşamadaki temel sorumluluğu; deprem, sel ve yangın gibi Kosova’yı tehdit edebilecek ağır doğal afetlerle mücadele etmekti.

4 Mart 2014’te Kosova Hükümeti, Kosova Silahlı Kuvvetleri’nin kurulmasına karar verdi. Bu kuvvetin, Kosova’nın toprak bütünlüğünü koruyabilecek kapasiteye ulaşması hedeflendi. Son olarak 14 Aralık 2018’de Kosova Parlamentosu, 106 kabul oyu ve bir çekimser oyla, Kosova Güvenlik Gücü-KGG’nin yetkilerini Kosova ordusuna dönüştüren üç yasayı kabul etti. Bu dönüşüme rağmen, kurumun adı değiştirilmeyerek KGG olarak kaldı.