Hayali Amfilohije Anıtı, AB'de Hayali Karadağ

Yazan: Andrej Nikolaidis, CdM köşe yazarı
Türkçe: M.Tevfik Yücesoy

- Amfilohije Radović, "izlerinin insanlık dışı olduğunu" söylediği Avrupa Birliği'nden nefret ediyordu. Bu küçümseme derindi ve hiçbir koşula bağlı değildi: Amfilohije'ye hem öğretmeni Justin Popović'ten hem de Nikolaj Velimirović'ten geçmişti. 
- ⁠Amfilohije Radović, Jakov Milatović gibi Karadağ'ın AB'ye katılımına yaptığı katkılardan dolayı birinin onu onurlandırmasını bekleseydi, onu onuncu nesile kadar lanetlerdi. 
- ⁠Amfilohije'nin manevi babası Justin Popović, Batı kültürüne, birleşik bir Avrupa'ya, bireyselciliğe, demokrasiye, liberalizme, insan haklarına ve "svejeres" adını verdiği Ortodoksluk ekümenizmine karşı sarsılmaz bir mücadele talep ediyordu. 
- ⁠Bildiğim kadarıyla Amfilohije Radović, hocasını asla hayal kırıklığına uğratmadı.

- Amfilohije Radović, elbette "Dördüncü Reich" olarak adlandırdığı NATO'ya karşıydı. Amfilohije Radović, iktidara getirdiği kişilerin Rusya'ya karşı asker göndermesini bekleseydi ne söylerdi? Belki de Đukanović'e, 2014'te Rusya'ya yaptırımlar uyguladığında gönderdiği mesajın aynısıydı: "Doğru olmasaydı üzücü ve komik olurdu. Karadağ'da her şeyi bekleyebilirdik ama bunu bekleyemezdik." Belki de Mandić, Đukanović'e gönderdiği gibi, Cetinski'li Aziz Petrus'un şu sözlerini mesaj olarak tekrarlardı: "Tek dilli, tek kanlı bir Rusya'ya sadık kalmayan, canı çıksın, üç kez ve üç bin kez lanetlensin benim tarafımdan."

- Amfilohije Radović, dinler arası iş birliğine inanmıyordu. Ortodoksluğun tek gerçek Hristiyanlık olduğuna inanıyordu. İslam ve Müslümanların "sahte inançlı sahte insanlar" olduğunu ilan ediyordu. Ve burada öğretmeninin en iyi öğrencisiydi. 
- ⁠Justin Popović, Nikolaj Velimirović'i on üçüncü havari, kutsal Sırp evanjelist ve Aziz Sava'dan sonra en büyük Sırp olarak görüyordu. 
- ⁠Nikolaj Velimirović, Batı'nın çöküşünün ve genel çöküşünün nedenlerinden birinin dinsel hoşgörü olduğuna inanıyordu. Hâlâ Banat Piskoposu iken, Mart 1987'de Amfilohije, Nikolaj Velimirović'i performatif bir şekilde aziz ilan etti. 
- ⁠Amfilohije ve öğretmeni Popović için Velimirović bir aziz olduğundan, sözleri de kutsaldı. Karadağlı yetkililerin şimdi onun hakkında iddia ettiklerinin aksine, Amfilohije bu sözlere sadakatle bağlıydı.

- Amfilohije hakkındaki masalın biyografisi olarak anlatılması nasıl mümkün olabilir?

Aslında kolay.

- Bu sorunun cevabını Eagleton'da buluyoruz. İddiaya göre solcu olan bir Oxford profesörü hakkında yazıyor. Üniversite yönetiminde bir pozisyon alması gerekiyordu, bu yüzden üniversite onu bir görüşmeye davet etti. Ona sordular: "İdeolojik inançların biraz aşırı değil mi?" Ve o da şöyle cevap verdi: "Öyleler, ama onlara çok ılımlı bir şekilde bağlıyım."

- Bir kişinin ılımlı bir şekilde sahip olduğu inançlar inanç değil, bir tür aksesuar, sadece imajın bir parçasıdır: Chanel çanta gibi. 
- ⁠İnançlar insanı şekillendirir. Bir kişinin sahip olmadığı inançlar ise sadece başkalarının görmesini istediği imajını şekillendirir.

- Amfilohije inançlarında ılımlı değildi. Ancak siyasi takipçileri inançlarına az çok ılımlı bir şekilde bağlı kalıyor.

- Onlarda durum, Marx Kardeşler skeçindeki gibi: Groucho masaya yaklaşıyor, yumruğunu vuruyor ve orada bulunanlara şöyle diyor: Bunlar benim ilkelerim. Sonra gülüyor ve ekliyor: Ama eğer tartışılırlarsa sorun değil - benim de başka ilkelerim var.

- Karadağ yetkililerinin şu anda kutsadığı şey, bir tür demokrasi yanlısı, Batı yanlısı, dindar liberal Amfilohije Radović, hayali bir Amfilohije. Böyle bir Amfilohije yaşamadı, eserinin değerleri de bunlar değil. Böyle bir Amfilohije hayalidir. Çünkü yetkililer, Amfilohije'yi olduğu gibi sunmaya cesaret edemiyorlar, gerçi onu tam da bu nedenle kutsuyorlar - ama sırtlanlar gibi bu kutsamanın nedenleri hakkında yalan söylüyorlar. Sanki gizlice kutsadıkları şeyi Tanrı onlara vermemiş gibi - utanıyorlar.

- Eğer bu durum Amfilohije hayranlarını rahatsız etmiyorsa -ki açıkçası etmiyor-: beni de rahatsız etmiyor.

- AB'nin hakikati apaçık ortada olan her şeye göz yumarak yücelttiği Karadağ gibi, AB'nin imparatorluğuna katmak istediği Karadağ da gerçek değil, hayalidir.

- Eğer bu durum Brüksel'i rahatsız etmiyorsa -ki açıkçası etmiyor- beni de rahatsız etmiyor. "Yalan söylüyorsun" demek bana düşer. Ayrıca: Pasaportsuz daha rahat.

- Doğru: Dünya düzeni yalanlar üzerine kuruludur, diye yazmıştı öğretmenim Kafka.

- Bilindiği gibi, tarih kazananlar tarafından yazılır. Yenilenlerin tarihi, köy spor müsabakalarında bile resmi bir disiplin değildir. Omuz taşının aksine.

- Peki bu hayret, bu küçümseme neden? Bu sefil köy tiyatrosu neden.

📝 
Dördüncü Reich (Almanca: Viertes Reich), Adolf Hitler'in Üçüncü Reich'ın (1933-1945) halefi olan varsayımsal bir gelecek olan Alman Reich.

"Üçüncü Reich" terimi, Arthur Moeller van den Bruck tarafından 1923 tarihli Das Dritte Reich kitabında kullanılmıştır. Kutsal Roma İmparatorluğu'nu (962-1806) "İlk Reich", Alman İmparatorluğu'nu (1871-1918) "İkinci Reich" olarak tanımlamıştır. "Üçüncü Reich" ise Avusturya da dahil olmak üzere tüm Alman halklarını içeren ideal bir devletti. Modern bağlamda bu terim Nazi Almanyası anlamına gelir. Naziler tarafından rejimlerini geriye dönük olarak yeniden adlandırılan Birinci ve İkinci Reich'ların halefi devleti olarak meşrulaştırmak için kullanıldı.
"Dördüncü Reich" terimi çeşitli şekillerde kullanılmıştır. Neo-Naziler bunu, çoğunlukla Nazi Almanyası'na atıfta bulunarak, ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere, etnik olarak saf bir ırktan oluşan devletin öngörülen canlanışını tarif etmek için kullandılar.