Hayat Kurtaran Yöntem Felç Hastalarına Nadiren Uygulanıyor

Devlet hastaneleri ve Priştine’deki Üniversite Klinikler Merkezi’nin (QKUK) felç sonrası tromboliz yönteminin uygulanması veya trombüslerin eritilmesi yönteminin düzenli olarak uygulaması halinde birçok hayat kurtarılabilir. Yılda beyin kanaması geçiren bine yakın hastadan sadece 60'ına bu yöntem uygulandı. Kosova kamu sağlık sisteminin uygulama olanağına sahip olduğu, hayat kurtarabilecek veya felç sonuçlarını azaltabilecek çok basit bir tedavi yöntemi ülkemizde maalesef nadiren uygulanıyor.

Tromboliz, felç tedavisinde gelişmiş bir tedavi olarak kabul edilir. Bu tedavide kullanılan ilaçlar damara uygulanarak trombüsün yok edilmesi ve kan dolaşımının yeniden sağlanmasıyla beynin uğradığı atak sonuçlarının önlenmesine yol açar.

Atak meydana geldikten sonra 1 ila 3 saat arasında bu yöntemin uygulanması halinde büyük ve kalıcı beyin hasarının önüne geçilir. Böylece bu tür hastaların sakatlıkları da en düşük seviyeye düşmüş olur.

Kosova'da bir yıl içinde 1000'e yakın felç vakası yaşanırken, sadece 60 vakada tromboliz yöntemi uygulandı.

Nöroloji Kliniği ve Üniversite Klinikler Merkezi (QKUK) tarafından bu yöntemin uygulanmasına yalnızca tıbbi açıdan açıklama yapıldıysa da ancak neden bu kadar nadir kullanıldığına dair herhangi bir bilgilendirme yapılmadı.

"Ulusal (ve uluslararası) kılavuzlara göre tedavi, felç semptomlarının belirdiği 3 saat içinde başlamalıdır, bu tür tedavi için yalnızca az sayıda hasta zamanında geliyor. Tromboliz tedavisinin başladığı Mart 2022'den bugüne kadar Nöroloji Kliniği'nde 60 hastayı tedavi edildi. Bu klinikte yeterli miktarda Alteplase ampul de temin edildi."diye açıklandı Nörolji Kliniği tarafından.

QKUK Nöroloji Kliniği müdürü Edmond Komoni, daha haftalar önce yöntemin hayat kurtarıcı olması nedeniyle Kosova'nın her yerinde uygulanması çağrısında bulunmuştu.

Komoni, "Bu, bu vakaları tespit eden kişilere ve daha kenar sağlık eclerinde çalışan doktorlara, trombolizin yapılabilmesi için ulaşımı mümkün olan en kısa sürede organize etmeleri yönünde bir çağrıdır." dedi.

Çoğu hastanın felç geçirdikten yaklaşık 3 saat sonra QKUK'a geldiğini söyleyen Komoni, trombolizin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için bu sürenin geç olduğunu ifade etti.

Bazı hastane çalışanları, çoğunda manyetik rezonans görüntüleme olmadığı için tromboliz yapılmadığını söylüyorlar. Rezonans ile tespit edilmeden ise tromboliz uygulaması yapılamaz.

İpek Genel Hastanesi'nin böyle bir aparatı var. Ancak orada da bu yöntem uygulanmıyor.

Yöntem,  Prizren Hastanesi'nde de uygulanmıyor.

"Prizren hastanesinde henüz tromboliz yöntemi uygulanmıyor ve şu anda hastane nörologları tarafından bu yöntemin uygulanabileceği değerlendirilen hastalar QKUK'a gönderiliyor. Ancak bu yöntemin hastanemizin yakınında da uygulanabilmesi için gerekli şartların oluşması için QKUK Nöroloji Kliniği ile iş birliği içindeyiz." Diye açıklandı Prizren Hastanesi tarafından.

Bu yöntemin uygulanabilmesi için Sağlık Bakanlığı tarafından sağlanan ve Çok Gerekli İlaçlar Listesi’nde yer alan bir ilaca ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ilacın bir paketi yaklaşık 500 Euroya satın alınıyor.

Beyin kanaması dünyada ikinci önde gelen ölüm nedeni ve önde gelen sakatlık nedenidir. Hastanın çektiği acı yanı sıra bu tür hastalık aileye de yük olur ve sosyal ve ekonomik olumsuz sonuçlar getirir.

Beyin kanaması geçiren hastalar, Nöroloji Kliniğinde ve bölge hastanelerinin ilgili servislerinde yılda yaklaşık 1.000 vaka ile en fazla sayıda hastayı oluşturmaktadır.