Hedef Gruplarla İmamların Çalışma Konsepti

- Bosna-Hersek İslam Birliği Riyaseti Din İşleri Müdürlüğü Müdürü Hafız Dr. Mensur-ef Malkić, "İmamın Bugünkü Çağrısı - Eğitimsel, Kurumsal ve Toplumsal Zorluklar" sempozyumu kapsamında "Hedef Gruplarla İmamların Çalışma Konsepti: Gençlik Ağı, Evlilik ve Aile Dairesi Başkanlığı, Rehberlik Merkezleri, Kur'an Kursları ve Hıfz Birimleri" konusunu ele aldı.

- Sempozyum, Saraybosna Müftüsü, Bosna Hersek Riyaseti Eğitim ve Bilim Müdürlüğü ve Saraybosna İslam Meclisi (MIZ) tarafından düzenlenen ve 8-9 Ekim tarihlerinde Saraybosna'da Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi'nde gerçekleştirildi.

Yazan: Hafız Dr. Mensur Malkić
(Türkçe haber: M. Tevfik Yücesoy)

- İmam, çocuklarla, gençlerle, bireylerle ve ailelerle günlük çalışmalarında cemaatin ve toplumun manevi dünyasını şekillendirir. İmamın çağrısı bugün belki de her zamankinden daha önemlidir. Halkımız, imamın imana ve kalıcı değerlere çağırdığına inanarak İslam Birliğimize (Riyaset’e) güven duymaktadır.

- Bu makalede, İslam Birliği içindeki belirli hedef gruplarla imam çalışması kavramına odaklanacağız: Gençlik Ağı aracılığıyla gençler; Evlilik ve Aile Dairesi aracılığıyla kadın cemaatiyle çalışmalar; evlilik ve aile danışmanlık merkezleri aracılığıyla bireyler ve aileler ve Kuran okulları ve hıfz şubeleri aracılığıyla hafızlar. 

- ⁠Bu grupların her biri kendine özgüdür ve zorluklar taşır, ancak aynı zamanda imamların, sahadaki kilit aktörler olarak, her gün gözlemleyip doğru şekilde yönlendirmeye çalıştıkları muazzam potansiyellere de sahiptir.

*Gençlik Ağı - İnşa Halindeki Kimlik*

- Okul, büyümenin başlangıcı, temeli ve yoluysa, Gençlik Ağı da bu yolun devamı, olgunluğa kadar destektir. Gençler her gün kendi vicdan muhasebesini yapar, inançlarının onlara öğrettikleri ile toplumun onlara dayattıkları arasında seçim yaparlar. Bu aşamada, imam, aynı zamanda Gençlik Ağı'nın koordinatörü olarak, konumu gereği yalnızca bir öğretmen olmaktan çıkar, bir destek, bir hayat danışmanı, bir arkadaş ve büyük bir güven duyulan bir kişi haline gelir. 

- ⁠Gençlerle çalışmak açıklık, erişilebilirlik ve sabır gerektirir. Gençler mükemmel bir imam değil, dürüst bir insan, kınanma korkusu olmadan farklı sorular sorabilecekleri, onları anlayabilen, dinleyebilen ve onlara tavsiyelerde bulunabilen birini ararlar.

- Gençlik Ağı'nın atölyeler, seminerler, gönüllülük, sosyalleşme, geziler gibi faaliyetleri sadece programlar ve etkinliklerden ibaret değildir. 

- Güvenin inşa edildiği, inancın hayatın ayrılmaz bir parçası haline geldiği ortak bir zamandır. 

- ⁠Bu, imamlar olarak onların sorunlarına, ayartmalarına, zorluklarına, ikilemlerine daha yakın olmak, dillerini anlamak ve elbette ilkelerimize, onurumuza ve onların onuruna saygı duymak için bir fırsattır.

- Gençlerin dinden kaçmadıkları, aslında yanlış anlaşılmalardan ve mantıksız, yazılı olmayan kurallardan kaçtıkları ifadesini sık sık duyarız. Sorular sormak ve onları anlayan insanlardan, ikilemlerine ve sorularına anlayış ve empati göstermesi gereken imamlardan mantıklı cevaplar almak isterler.

- Camide, cemaat alanında bir cevap alamadıklarında, tüm soruları için her zaman açık olan başka bir alan ararlar, sosyal ağlara yönelirler, sözde yaşam koçlarından ve danışmanlardan, anında cevap ve çözümler sunan etkili kişilerden tavsiye alırlar. Ancak, mesleğini seven, dinlemeyi bilen, tutarlı, asil, gelenek ve moderniteyi nasıl dengeleyeceğini bilen bir imam bulduklarında, inanç onların desteği haline gelir ve imam tarafından koordine edilen Gençlik Ağı'nın koordinatörlerle birlikte düzenli olarak programlarına ve faaliyetlerine katılırlar. Bu, onlara cemaatte hoş karşılandıklarını hissetmeleri ve aynı zamanda günümüz gençlerinin zamanlarının zorlukları ve cazibeleriyle daha kolay başa çıkabilmeleri için gerekli gördükleri içeriklerin tasarlanmasında öneri ve katkılarını sunmaları için bir alan açar.

- Bu nedenle imamlar, gençlerin ihtiyaç ve beklentilerini tanımalı, saygı duymalı ve Gençlik Ağı'nın tüm kaynaklarını kullanmalıdır. Çünkü Gençlik Ağı, yalnızca Okullar ve Gençlik Bakanlığı tarafından başlatılan bir program değil, aynı zamanda gençlerin özgüven, dini ve milli kimlik, inanan ve insan kişiliği ve karakterini inşa etmeleri gereken geniş bir platformdur. Böyle bir yaklaşımın temeli, güven ve gençlere yardım etme, onlara rehberlik etme, destekleme, motive etme, koordine etme ve tavsiye verme arzusudur.

- Mekteb ve Gençlik Dairesi Başkanlığı, imamların Gençlik Ağı aracılığıyla gençlerle çalışmaya daha iyi hazırlanmaları için eğitim, seminer ve atölye çalışmaları düzenlemektedir.

*Evlilik ve Aile Dairesi Başkanlığı – imamlar ve koordinatörler arasında iş birliği*

- Evlilik ve Aile Dairesi Başkanlığı'nın kurulduğu 2015 yılından bu yana, imamlar kadın cemaatleriyle çalışmalarında koordinatörlerin, muallimlerin ve profesörlerin katılımıyla önemli destek görmektedir.

- Kurumsal bir çerçeve oluşturularak, koordinatör rolü üstlenen kadınlara, kadınlar, aileler ve daha geniş topluluk için özel önem taşıyan programların şekillendirilmesinde aktif rol alma fırsatı verildi. Katılımları sayesinde cemaatler, sufara (Kur’an öğrenim) kurslarından halki Kuran ve atölyelere, gezilerden gayriresmî toplantılara ve karşılıklı desteğe kadar eğitimsel, manevi ve sosyal içeriklerin geliştirildiği alanlar haline geldi.

- Bu çeşitlilikteki faaliyetler, kızlardan cemaatin yaşlı üyelerine kadar farklı yaşlardaki kadınların cemaat alanında kabul görmüş ve faydalı hissetmelerini sağladı. Camideki varlıkları, bireysel inanç deneyimiyle sınırlı kalmadı, aynı zamanda tüm ailenin dini hayata daha güçlü bir şekilde dahil olmasını teşvik etti ve bu da topluluğu bir bütün olarak daha da canlandırdı ve güçlendirdi.

- Bazı yerlerde, yerleşik önyargıları yıkmak ve kadınlarla kurumsal çalışmanın mevcut yapıları bozmadığını, aksine onları tamamladığını göstermek için ek çaba sarf edilmesi gerekti. Zamanla, kadın koordinatörlerin herhangi bir engel teşkil etmediği, aksine imamlar ve cemaat heyetleriyle eşit iş birliği içinde oldukları ve cemaat faaliyetlerinin kalitesine ve çeşitliliğine önemli katkılarda bulundukları doğrulandı. Onların varlığı, dini hayatın günlük işleyişine yeni bir enerji ve bakış açısı getirdi.

- Bugün, cemaatlerde on yıllık çalışmanın ardından, kadın koordinatörler, imamlarla birlikte evliliğin güçlendirilmesine ve aile değerlerinin geliştirilmesine katkıda bulunan programlar ve faaliyetler tasarlıyor.

*Evlilik ve Aile Danışmanlık Merkezi - Krizlerde Danışman Olarak İmam*

- Evlilik, aile, evlilik ve aile hayatının giderek daha fazla tehdit altında olduğu bir dönemde, imamlar evlilik, evliliğe hazırlık, eşlerin yükümlülükleri, evlilikte sorunların önlenmesi, çocuk yetiştirme ve gelenek ile modernite arasında denge kurma konularında verdiği vaaz ve derslerle bu değerlerin geliştirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

- İmam, cemaatinin hayatındaki önemli anlara katılır: düğünlerde, çocuk doğumlarında, akika törenlerinde, ölümlerde, cenazelerde, yani ailelerde meydana gelen çeşitli değişimlere aşinadır.

- Günümüzde, giderek artan sayıda insan iş ve yükümlülükler nedeniyle strese maruz kaldığında, modern ve hızlı yaşam temposu nedeniyle sayısız ayartmayla karşılaştığında, imam genellikle sohbet etmek veya tavsiye almak için başvurdukları ilk kişi olur. Bu habersiz, gayriresmi sohbette, insanlar en büyük sorunlarını ve en derin acılarını dile getirir ve ifade ederler: memnuniyetsizlik, evlilik krizleri, ebeveyn krizleri, çeşitli bağımlılıklar, depresyon, kayıplar, hastalıklar vb. Bu gibi durumlarda imam tüm cevapları bilemez ve bilemez. Ancak ondan anlayışlı, büyük bir yüreğe, nasıl dinleyeceğini ve nihayetinde nasıl empati kuracağını ve birkaç rahatlatıcı söz söyleyeceğini bilen bir ruha sahip olması beklenir. Psikoloji mezunu değil, aile danışmanı ve psikolog-psikoterapist olarak uzmanlaşmış, ancak krizdeki bir kişiyi Tanrı'yla nasıl bağlayacağını bilmesi gereken kişidir. İşte cemaat üyelerinin ve cemaat dışı kişilerin imama, muallime yönelmesinin nedeni tam da budur; en yakın aile üyelerine bile anlatamadıkları sorunlarla onlara gelirler. Ve onların kendilerini dinlemelerini, anlamalarını ve nasihat etmelerini beklerler.

- Eğer oradaysak, imam olarak müsaitsek, dinliyor ve teselli ediyorsak, o kişiye zaten yeteneklerimiz dahilinde yardım ediyoruz demektir.

- Ve şunu da belirtmek önemlidir ki, danışmanlık işi, insanlık ve empatinin yanı sıra ek bir eğitim de gerektirir. Bu nedenle konuşan ve nasihat eden imam, uzmanlığının sınırlarını ve kapsamını, aynı zamanda empatisinin genişliğini de bilmelidir. Bu nedenle, imamların danışmanlık becerilerini sürekli geliştirmeleri, Evlilik ve Aile Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen eğitim, seminer ve çalıştaylara katılmaları, deneyim alışverişinde bulunmaları ve uzmanlardan uygulamalı olarak öğrenmeleri önemlidir.

- İmamların ayrıca, cemaat üyelerini İslam Cemaati bünyesinde 14 mecliste (Tuzla, Bihać, Mostar, Zenica, Travnik, Goražde, Saraybosna, Brčko, Puračić, Živinice, Kakanj, Žepče, Zavidovići ve Konjic) evlilik ve aile danışmanlık merkezlerinin faaliyet gösterdiği ve en yakın meclise başvurarak bireysel, evlilik öncesi, evlilik ve aile danışmanlığı hizmetlerinin yanı sıra dini konularda da yetkin kişilerden danışmanlık alabilecekleri konusunda bilgilendirmeleri önemlidir. 

- ⁠Evlilik ve aile danışmanlık merkezleri, İslam Cemaati'nin yeni bir hizmeti olup, imamların cemaat üyeleriyle danışmanlık yapmalarında bir tür destek ve kolaylaştırıcılıktır.

*Kur'an Okulu'nda - Hafızlık Unvanını Alana Kadar*

- Okuldaki imam, mükemmel bir pedagog olarak, her çocuğa özel ilgi göstermeli, yeteneklerini fark etmeli ve potansiyelini en iyi şekilde geliştirmelidir. İmam - muallim, yetenekli öğrencilerden oluşan bir grup seçer ve onları hafızlık yolunu izlemeye teşvik eder; onlara Kur'an Okulu'nun sadece bir ezberleme projesi değil, aynı zamanda içsel bir dönüşüm süreci, karakter, sabır, özveri ve sabrın şekillendiği bir yol olduğunu anlatır.

- Geleceğin hafızlarıyla çalıştığının bilincinde olan imam, karşısında sadece öğrencilerin değil, aynı zamanda Allah'ın kelamının gelecekteki bekçilerinin de olduğunun bilinciyle hareket eder. Kur'an Okulu'nda, yani hafızlık bölümünde çalışmak özveri, azim, sebat ve aynı zamanda yumuşaklık gerektirir.

- Hazırlık aşamasında, oluşum aşamasında olan hafız, sadece hatırlayan bir beyin değil, aynı zamanda hisseden bir kalp, destek arayan bir ruhtur. Bu nedenle imam, yani muhafız, adaya ve öğrenciye saygıyla rehberlik eden ve herkese verilmeyen güveni kabul etmesi için öğrenciyi destekleyen iyi bir pedagog, psikolog, arkadaş ve akıl hocası olmalıdır.

- Bugün Kur'an okullarına ve hafızlık bölümlerine yatırım yapmak, yarın cemaatin ve cemaatin sağlam temelleri olacak geleceğin hafızlarına yatırım yapmak anlamına gelir. Bu nedenle, geleceğin hafızlarıyla çalışma kendiliğinden olmamalı, planlı, anlayışlı, hoşgörülü ve bu çocukların yetiştiği gerçekliğe uyarlanmış olmalıdır.

- 13 Haziran 2024'te düzenlenen Riyaset toplantısında "Kur'an ve Hıfz Öğretimi Hakkında Yönetmelik"in kabul edildiğini ve uygulanmak üzere İslam Cemaati'nin teşkilat birimlerine sunulduğunu belirtmek isterim.

*Başarılı Bir Misyona Doğru*

- İmam, çocuklarla, gençlerle, bireylerle ve ailelerle günlük çalışmalarında cemaatin ve cemaatin manevi dünyasını şekillendirir. İmamın bugünkü çağrısı belki de her zamankinden daha önemlidir. Halkımız İslam cemaatimize güveniyor, imamın kalıcı inanç ve değerlere çağırdığına inanıyor. İmamın misyonunun başarılı olması için imamın değerini anmak ve vurgulamak, ona beden ve ruh sağlığını koruma önemini hatırlatmak, ona sistematik destek ve sürekli eğitim sağlamak gerekir.

- Ayrıca, imamların günlük veya periyodik olarak eylemlerinin başarısıyla ilgili soruyu kendilerine sormaları gerekir, çünkü onlar imam olmanın bir işe sahip olmak değil, cemaatte bir misyona sahip olmak olduğunu bilirler ve bunu her gün eylemleriyle teyit ederler. Bu, bir yürüyüştür; kalbinde Kur'an, yüzünde bir tebessüm ve her cemaate destek olma arzusuyla yürümektir.

- Allah, c.c., bu misyonda bizi güçlendirsin ve bize emanet edilen tecellilere layık olma gücü versin. Amin.