Hükümetin Kurulamamasının Ardından Osmani’ye Eleştiri

Yeni hükümetin kurulmasının başarısızlıkla sonuçlanmasının ertesi günü, Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, resmî bir ziyaret için Suudi Arabistan’ın Riyad kentine gitti.

Bu karar, sivil toplum temsilcileri tarafından anlamsız olarak nitelendirildi. Onlara göre Cumhurbaşkanı, siyasi partileri istişareye davet etmek üzere bu süreçte Kosova’da bulunmalıydı.

Sivil toplum kuruluşları, Osmani’nin parti liderleriyle görüşmelere hemen başlaması gerektiğini, bunun gerekirse resmî yazışmalar yoluyla da yapılabileceğini belirtiyor. Amaç, yeni bir parlamento çoğunluğu oluşturma olasılığını veya erken seçim tarihine ilişkin uzlaşıyı değerlendirmek.

Cumhurbaşkanlığı Ofisi yaptığı açıklamada, Osmani’nin anayasal süre içinde siyasi partileri istişareye çağıracağını bildirdi.
Anayasa uyarınca Cumhurbaşkanı’nın, 5 Kasım’a kadar on günlük bir süresi bulunuyor.

Ancak Kosova Demokratik Enstitüsü (KDI) araştırmacısı Eugen Cakolli, Osmani’nin bu sürenin sonuna kadar beklememesi gerektiğini, istişarelere bir an önce başlamasının zorunlu olduğunu vurguladı:

“Bu kadar hassas bir siyasi ve anayasal durumda Cumhurbaşkanı’nın ülke dışında olması anlaşılır değil. Kaybedilen her gün, çözüm arayışında kaçırılmış bir fırsattır. Partilerle yapılacak görüşmelerin erken başlaması ülke için çok daha yararlı olacaktır.”
Benzer şekilde, Kosova Adalet Enstitüsü’nden  (IKD) Naim Jakaj da Cumhurbaşkanı’nın siyasi partilerle yazılı veya telefonla iletişim kurabileceğini, fiziksel toplantıların zorunlu olmadığını belirtti:

“Daha önce de, örneğin 2019’da, Cumhurbaşkanı partilerle mektuplar ve telefon görüşmeleri aracılığıyla temas kurmuştu. Dolayısıyla fiziki toplantılar istişare için mutlak bir şart değildir.”

Öte yandan, başbakan adayı Albin Kurti, 26 Ekim’de yeni kabinesini Meclis’e sundu ancak gerekli çoğunluğu sağlayamayarak başarısız oldu. Kurti, 61 oy yerine 56 oy alabildi.

Cakolli’ye göre Cumhurbaşkanı Osmani şimdi, mecliste başka bir grubun hükümet kurma iradesi olup olmadığını değerlendirmeli. Cumhurbaşkanı, başbakanlık görevini yeniden seçimleri kazanan LVV’ye verebileceği gibi, parlamentoda çoğunluk desteğini kanıtlayabilen başka bir partiye de verebilir.

Cakolli ayrıca, Anayasa Mahkemesi’nin geçmiş kararlarına atıfla, hiçbir partinin hükümeti kurmak istememesi durumunda Cumhurbaşkanı’nın mecliste çoğunluğun bulunmadığını tespit ederek Meclis’i feshedebileceğini ve erken seçim tarihi belirleyebileceğini hatırlattı.

Yasaya göre seçimler 40 gün içinde yapılmalı. Bu hesaba göre erken seçimlerin 7–14 Aralık tarihleri arasında düzenlenmesi olasılığı yüksek görünüyor.

Kurti’nin hükümeti kurma girişiminin başarısız olmasının ardından PDK, LDK ve AAK liderleri, erken seçim çağrısını yineledi ve Cumhurbaşkanı Osmani kendilerine hükümet kurma görevi teklif etse bile bu görevi kabul etmeyeceklerini açıkladılar.

Kosova, 9 Şubat seçimlerinin üzerinden sekiz ay geçmesine rağmen hâlâ yeni bir hükümet kurabilmiş değil.