Hükümetin Kurulması Prosedürleri Nasıl İlerleyecek?

 
Diasporadan gelen ve şartlı oylarun sayılması süreci hala devam ediyor,  MSK’ya göre birkaç belediyedeki sandıktan oyların yeniden sayılmasına gidilmesine rağmen oy sayımı şimdilik tamamlanmıştır.

Sayılan oylardan Vetevendosje Hareketi oyların yüzde 47,85'ini kazandı. Kosova Demokratik Partisi (PDK), ikinci parti olarak yüzde 17,4 oy aldı. Yüzde 13 ile Kosova Demokratik Birliği (LDK) ve yüzde 7,60 ile AAK en küçük parlamento grubu olacak. Parlamentodaki 120 sandalyenin,10'u Kosovalı Sırplara olmak üzere, 20'si topluluklar partilerine ayrılmış durumda. Yüzde beş barajını geçmeyen partilere giden oy yüzdesi nedeniyle boş kalan boş pozisyonlar, kazanılan yüzdeye göre orantılı bir sistemle parlamento partilere dağılımı yapılır.

Diaspora oylarının sayımı süreci birkaç gün zaman alabilir. MSK yetkilileri 12 Şubat’a kadar 43.447 oy pusulasıyla zarfların yurt dışından geldiğini bildirdi. Bu sürecin 10 gün alması bekleniyor. Diasporadan oy  sayısının  yüksek olacağı tahmin ediliyor, çünkü  bir zarf içinde birden fazla oy pusulasının olabileceğine inanılıyor.

Sürecin gidişatı

Seçimlerin tamamlanmasından sonra süreç nasıl olacak. Başlangıç olarak oy sayımı sürecinin komple tamamlanmış olması gerekir. Ardından MSK, partiler ya da adaylardan gelebilecek itirazlar ardından bu oyları onaylamalı.

Kosova Hükümeti’nin kurulması için Meclis’in en azından 61 milletvekili oyu gerekir. Ancak başlangıç olarak seçimi kazanan Kosova Cumhurbaşkanı tarafından hükümeti kurmakla görevlendirmeli. İlk başbakanın parlamentoda en az 61 oy alması için iki hafta süresi var. İlk başbakan 15 gün içinde hükümeti kuramazsa, o zaman cumhurbaşkanı yeni hükümeti kurmak için yasal süresi yalnızca on gün olan başka bir başbakana karar verir. İkinci başbakan da parlamento çoğunluğunu sağlayamazsa, ülke otomatik olarak sandık başına gider.

Kurti, diğer partilerle koalisyonlara karşı

Vetvendosje lideri Albin Kurti, hiçbir partiyle koalisyon istemediğini ifade etti. Kurti, Vjosa Osmani ile seçim öncesi  koalisyon yaptığını belirtti.

Seçim sonuçlarının onaylanmasından sonra Cumhurbaşkanı ekili Vjosa Osmani,  hükümeti kurmakla Albin Kurti’yi görevlendirebilir.  Şimdilik  Kurti’nin başbakan olarak  seçilmesinin  yasal olup olmadığı henüz bilinmiyor. Kurti’nin  2015 yılında Meclis’te göz yaşartıcı atması nedeniyle daha önce hüküm giymiş olmasından seçimlere katılmasına izin verilmedi.

Meclis’te Vetvendosje tarafından Hükümet’in kurulması için en azından 61 milletvekilinin oyu gerekecek.

Seçimlerde ikinci parti olarak çıkan Kosova Demokratik Partisi (PDK) başbakan adayı Enver Hoxhaj, Vetvendosje ile tutumlarının uyuşmadığı nedeniyle partisinin muhalefette kalacağını ifade etti.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Başbakan adayı Avdullah Hoti de partisinin “muhalefette kalacağı”nı bildirmişti.

Cumhurbaşkanı görevini hedefleyen Ramush Haradinaj başkanlığındaki Kosova’nın Geleceği İçin İttifak (AAK) ise Kurti Hükümeti bölümü olmaya açıkça hazırlık gösterdi. “Ne Vetvendosje ne de başka parti için kırmızı çizgilerimiz yok” dedi Haradinaj.

Topluluklar Yeni Hükümetin parçası

Vetvendosje’nin ilk parti olarak çıktığı ve  LDK il hükümeti kurduğu 2019 seçimlerinden sonra  MeclisQte Sırp topluluğuna ayrılan 10 sandalyeyi kazanan Sırp Listesi ile koalisyon yapılmadı. Ancak  anayasa esasınca Sırp  temsilcilerinin  hükümet bölümü olması gerekiyor ve  geçmiş Hükümette onların iki bakanı vardı. Bir diğer bakan ise Sırp olmayan topluluklar sıralarındandı. Topluluklar yeni hükümetin de bölümü olacak.

Ancak bu aşamada hükümetin kurulması değil, cumhurbaşkanın seçilmesi sorun olabilir. Çünkü şu anda cumhurbaşkanı vekili görevinde bulunan Vjosa Osmani bu görevini sadece  Nisan ayına kadar sürdürebilir. Bundan sonra Meclis yeni cumhurbaşkanını seçmekle görevlidir.

Kosova Anayasası ilk ikisinin başarısız olması halinde Cumhurbaşkanının üçüncü turda en az 61 oyla seçilmesi ve oturuma en az 81 milletvekilinin katılması gerektiğini açıkça belirtiyor. Yeni cumhurbaşkanının seçim prosedürünün başladığı günden itibaren 60 gün içinde seçilmesi gerekiyor ve bu süreç başarısız olursa ülke otomatik olarak tekrar sandık başına gidiyor.