İranlılar, reformist Türk adayı seçti... Ülkenin 9'uncu Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan

İran'da seçimi kazanan Azeri Türk'ü reformist Pezeşkiyan, ülkenin 9'uncu Cumhurbaşkanı oldu.

İran'da reformist Tebriz Milletvekili ve eski Sağlık Bakanı Mesud Pezeşkiyan, 14'üncü dönem cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turunda oyların yüzde 53,7'sini alarak ülkenin 9'uncu Cumhurbaşkanı oldu. 

Pezeşkiyan, 16 milyon 384 bin 403 oy ve yüzde 53,7 oy oranıyla sandıktan birinci çıktı. Muhafazakar Said Celili'nin oyları ise yüzde 44,4'te kaldı.

Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turuna katılım oranı ise yüzde 49,8 oldu.

REFORMCU KANADIN TEK ADAYIYDI

Pezeşkiyan, X sosyal medya hesabından halka yönelik ilk mesajında, "Sevgili İran halkı, seçimler sona erdi. Bu birlikteliğimizin başlangıcı. Önümüzdeki zorlu yolu, birliktelik ve güven olmadan aşamayız. Elimi size uzatıyorum ve sizi bu yolda yalnız bırakmayacağıma şerefim üzerine yemin ediyorum" ifadelerini kullandı. 

Celili ise sonuca saygı duyduğunu ve seçilen yeni cumhurbaşkanına tüm imkanlarla yardımcı olunması gerektiğini belirtti. 

Azeri Türk'ü Pezeşkiyan, Uzmanlar Konseyi tarafından onaylanan ve reform yanlıları tarafından desteklenen tek ılımlı aday olarak ülkede değişim isteğini temsil ediyordu.

Pezeşkiyan'ın 2021'de, mayıs ayında helikopter kazasında ölen İbrahim Reisi'nin kazandığı cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılmasına izin verilmemişti.

MESUD PEZEŞKİYAN KİMDİR?

Reformist siyasetçi Pezeşkiyan, 29 Eylül 1954'te Mahabad kentinde, İranlı Türk bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi ve Türk kimliğiyle iftihar ettiğini her fırsatta dile getirdi. Soyadı, Farsçada "Doktorlar" anlamına gelen Pezeşkiyan, Tebriz Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu.

1993 yılında kalp cerrahisi uzmanlığını alan Pezeşkiyan, 1994-1999 yıllarında Tebriz Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü olarak görev yaptı. 

Pezeşkiyan, 1994 yılında eşi Fatma Mecidi ve bir oğlunu trafik kazasında kaybetti, geriye kalan iki oğlunu ve bir kızını tek başına büyüttü ve bir daha evlenmedi. Pezeşkiyan'ın bu kaybı ve özveri hikayesi, onu şefkatli ve dirençli bir figür olarak gören İran toplumundaki birçok kişiden sempati ve saygı kazandı. 

Pezeşkiyan'ın siyasi hayatı, eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi döneminde 1997 yılında Sağlık Bakanı Yardımcısı olarak atanmasıyla başladı. Daha sonra Hatemi döneminde 2001'de Sağlık Bakanı olarak atandı, 2005'e kadar bu görevde kaldı. 

Ülkede 2008'de yapılan genel seçimde Tebriz Milletvekili olarak Meclis'e girmeyi başaran Pezeşkiyan, o tarihten bu yana beş dönem Tebriz'i temsilen görev yaptı. 

Nükleer anlaşma ve Batı'yla iyi ilişkileri savunan Pezeşkiyan, 2022'de başörtüsünü düzgün takmadığı gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra ölen 22 yaşındaki Mahsa Amini olayıyla ilgili olarak, kadınlara zorunlu başörtüsü yasasından kaynaklı müdahalelerin durumu kötüleştirdiğini ve sona erdirilmesi gerektiğini söyledi. 

Eski Cumhurbaşkanları Muhammed Hatemi ile Hasan Ruhani, eski Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif gibi isimlerin açık desteğini alan Pezeşkiyan, 2005'ten sonra İran'da cumhurbaşkanı seçilen ilk reformist isim oldu.