Karadağ Podgorica’da Boşnakları katleden Kalabić ve Đurišić’i öven şarkılar yankılandı

Podgorica’da Ribnica ile Morača nehirlerinin birleştiği noktada düzenlenen geleneksel Bogoyavlenje (Epifani) kapsamında Çasni Haç için yüzme etkinliğinde ciddi bir olay yaşandı. Toplanan kalabalığın, Çetnik birliklerini ve komutanları Nikola Kalabić ile Pavle Đurišić’i yücelten şarkılar söylemesi, kamuoyunda sert tepkilere yol açtı ve Karadağ toplumundaki bölünmeleri daha da derinleştirdi.

Pobjeda gazetesinin yazdığına göre, Ortodoks Bogoyavlenje bayramı vesilesiyle düzenlenen etkinlik sırasında “Nikola Kalabić’in Çetnik devriyeleri” ve “Pavle Đurišić’in keşif birlikleri” hakkında şarkılar söylendi. Bu durum, kamusal alanda tarihsel revizyonizmin ve savaş suçlularının yüceltilmesinin tolere edilip edilmediği sorusunu bir kez daha gündeme getirdi.

Bu olay, Karadağ’ın, İkinci Dünya Savaşı sırasında Naziler ve Ustaşalarla iş birliği yapmış, aynı zamanda Adolf Hitler tarafından ödüllendirilmiş olan Çetnik voyvodası ve savaş suçlusu Pavle Đurišić’e dair anıt tartışmalarını henüz çözüme kavuşturamadığı bir dönemde yaşandı.

Pavle Đurišić’in bronz heykeli 7 Ağustos’ta Gornje Zaostro’ya getirildi; bir gün sonra Metropolit Metodije’nin katılımıyla törenle açıldı. O gün polis anıtın kaldırılmasına yardımcı olacaktı; ancak “tören sonrasında kaldırılması” yönünde bir uzlaşmaya varıldı. Buna rağmen bu gerçekleşmedi—anıt Azize Paraskeva Kilisesi’ne taşındı ve metropolit, “Kilisede duracak; yıkmaya gelsinler, kiliseyi yıksınlar” mesajını verdi.

Bu süreçte gazetecilere yönelik saldırılar da yaşandı. Pobjeda ve Vijesti gazetelerinin foto muhabirleri Stevo Vasiljević ve Boris Pejović ile Vijesti muhabiri Balša Rudović fiziksel ve sözlü saldırılara maruz kaldı. Bunun üzerine üç iddianame ve beş kabahat başvurusu yapıldı; davalar hâlen mahkemede görülüyor.

Ağustos ortasında anıt Đurđevi Stupovi Manastırı’na taşındı; bu durum RTS’nin “Oko” programı ekibi tarafından kayda alındı. Daha sonra Kültür Bakanlığı’na bağlı yetkili denetim birimi, polis eşliğinde Gornje Zaostro’daki kaideyi yıktı ve böylece yasa dışı anıtın kaldırılması süreci resmen tamamlandı.

Pavle Đurišić, yıllardır Karadağ’daki Sırp Ortodoks Kilisesi tarafından düzenlenen anma ve parastosların merkezinde yer alıyor; bu etkinlikler, Çetnik hareketinin lideri Dragoljub Draža Mihailović ile birlikte anılıyor. Eleştirmenlere göre devletin bu tür organizasyonlar karşısındaki sessizliği, kitlesel suçlardan sorumlu bir ideolojinin açıkça yüceltilmesine alan açtı.

Tarihsel kaynaklara göre, Pavle Đurišić ve Çetnik birlikleri Naziler ve Ustaşalarla iş birliği yaptı; Pljevlja, Foça ve Čajniče bölgelerinde kadınlar, çocuklar ve yaşlılar dâhil yaklaşık 8.000 Boşnak sivilin öldürülmesinden sorumlu tutuluyor. Bu da onu Sancak ve Doğu Bosna’da İkinci Dünya Savaşı’nın en ağır savaş suçlularından biri konumuna getiriyor.

Türkçe haber: M. Tevfik Yücesoy