Karadağ’da Rus “Rybar” Ağının Liderleri Mihail ve Valeriya Zvinçuk Gözaltına Alındı

Karadağ polisi ve Ulusal Güvenlik Ajansı’nın (ANB) ortak operasyonunda, Rusya merkezli “Rybar” bilgi ağıyla bağlantılı olduğu belirtilen Mihail ve Valeriya Zvinçuk ile üç kişi daha gözaltına alındı.

 

Karadağ basınında Pobjeda ve Vijesti gazetelerinin haberlerine göre, güvenlik güçleri bu sabah erken saatlerde ülkenin Risan kentinde operasyon düzenledi. Operasyonda, Rusya’nın hibrit etki ağı “Rybar”ın liderleri olarak tanımlanan Mihail ve Valeriya Zvinçuk’un yanı sıra üç kişinin daha gözaltına alındığı bildirildi.

 

Mihail Zvinçuk’un Rus askerî istihbaratı GRU ile bağlantılı olduğu ileri sürülürken, Karadağ Polisi ve Ulusal Güvenlik Ajansı henüz resmî bir açıklama yapmadı.

 

 

2018 yılında kurulan “Rybar”, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik işgali sırasında uluslararası alanda tanınan bir askerî analiz ve haber ağı hâline geldi. Zamanla Telegram başta olmak üzere dijital platformlarda geniş bir iletişim ağı oluşturan kuruluş, Batılı kurumlar tarafından Kremlin yanlısı propaganda, dezenformasyon ve bilgi etkileme faaliyetleriyle ilişkilendiriliyor.

 

Ağın kurucularından Mihail Zvinçuk, daha önce Rusya Savunma Bakanlığının bilgi yapılanmalarında görev yaptı. Zvinçuk, Denis Şçukin ile birlikte 2018 yılında “Rybar”ı kurdu. Kanal, daha sonra Rusya’nın en etkili askerî içerik platformlarından biri olarak öne çıktı.

 

 

Mihail Zvinçuk, Haziran 2023’ten bu yana Avrupa Birliği’nin yaptırım listesinde bulunuyor. AB Konseyinin karar gerekçesinde, Zvinçuk’un “Rybar”ın yönetimindeki rolünün yanı sıra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından Ukrayna savaşıyla bağlantılı faaliyetleri koordine etmek amacıyla oluşturulan bir çalışma grubunda yer aldığı belirtiliyor.

 

İngiltere de “Rybar” ağını, Rusya’nın yabancı ülkelerdeki bilgi manipülasyonu ve demokratik süreçlere müdahale faaliyetleriyle ilişkilendiriyor. İngiliz makamları, ağın faaliyetlerinin bir bölümünün Rusya Devlet Başkanlığı yönetimi tarafından koordine edildiğini, Rus devlet şirketi Rostec’in finansal destek sağladığını ve ağ mensuplarının Rus istihbarat görevlileriyle iş birliği yaptığını ileri sürüyor.

 

İngiliz hükümetine göre ağ, askerî analizlerin yanı sıra anonim medya hesapları, çeşitli araştırma içerikleri ve yapay zekâyla oluşturulan materyaller aracılığıyla kamuoyunu etkilemeye ve Kremlin’in çıkarlarıyla uyumlu anlatıları yaymaya çalışıyor.

 

 

“Rybar”ın Rusya dışındaki faaliyetleri, özellikle Batı Balkanlar’daki olası etkisi nedeniyle güvenlik ve araştırma çevrelerinin dikkatini çekiyor.

 

ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsünün (ISW) Kasım 2024 tarihli analizine göre Zvinçuk, 28 dilde yayın yapan 250’den fazla iletişim kanalını kapsayan uluslararası bir ağdan ve Sırbistan, Bosna-Hersek ile Kırgızistan’da medya okulları açılmasından söz etti.

 

Analistler, bu faaliyetleri Moskova’nın dijital platformlar ve medya ağları üzerinden Rusya dışındaki ülkelerdeki bilgi akışını ve kamuoyunu etkileme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriyor.

 

ABD Dışişleri Bakanlığının “Rewards for Justice” programı da “Rybar” ile bağlantılı bazı kişileri kamuoyuna duyurarak ağın yabancı ülkelerdeki etki operasyonlarına karıştığı yönündeki şüphelere dikkat çekti.

 

 

Karadağ’da gerçekleştirilen operasyonun, “Rybar” ağının ülkedeki yapılanması, finansman kaynakları ve yurt dışındaki merkezlerle olası bağlantıları hakkında yeni soruları gündeme getirdiği belirtiliyor.

 

Gözaltına alınan kişilere yönelik suçlamaların kapsamı, operasyonun sonuçları ve adli sürecin seyri konusunda Karadağ Polisi ile ilgili savcılığın yapacağı açıklamalar bekleniyor.

 

Not: Gözaltı haberinde yer alan iddialar, yetkili makamların resmî açıklamaları ve yargı süreciyle kesinleşmiş bilgilerden ayrı değerlendirilmelidir.