Kayıp Kişiler Konusunda Doğrudan Sorumlu Olan Sırbistan Arşivlerini Açmalı

Cumhurbaşkanı Vekili Albulena Haxhiu, son Kosova savaşı sırasında kaybolan kişiler konusunda Sırbistan'ın doğrudan sorumluluk taşıdığını belirterek, Belgrad yönetiminin askeri, polis ve devlet arşivlerini açması gerektiğini söyledi.

“Gerçeğin Ortaya Çıkarılması: Kosova'da Tek Etnili Gazetecilikle Mücadele ve Kayıp Kişiler İçin Savunuculuk” projesinin kapanış etkinliğinde konuşan Haxhiu, kayıp yakınlarının tek talebinin sevdiklerinin akıbetini öğrenmek olduğunu vurguladı.

Sırbistan'ın arşivlerini hâlâ kapalı tuttuğunu ifade eden Haxhiu, bu belgelerde toplu mezarlar, gömü ve nakil emirleri ile kayıpların yerlerine ilişkin önemli bilgilerin bulunabileceğini söyledi. Sırbistan’da ortaya çıkarılan toplu mezarların delillerin bilinçli şekilde gizlendiğini gösterdiğini belirten Haxhiu, arşivlerin açılmasının Belgrad'ın isteğine bırakılmaması gerektiğini dile getirdi.

Haxhiu, uluslararası toplumun bu konuyu Sırbistan'ın hem kayıp ailelerine hem de Kosova'ya karşı yerine getirmesi gereken bir yükümlülük olarak ele alması gereğini dile getirdi. Yaklaşık 1.600 kişinin hâlen kayıp listesinde bulunduğunu hatırlatan Haxhiu, bu kişilerin yalnızca bir istatistikten ibaret olmadığını, her birinin bir ailesi ve hikâyesi olduğunu söyledi.

Ayrıca savaş sonrası Kosova'da görev yapan uluslararası misyonların, Sırbistan'ın işlediği savaş suçlarının soruşturulması konusunda yeterince çaba göstermediğini savunan Cumhurbaşkanı Vekili, son yıllarda polis ve savcılık kapasitesinin artırılması ile birlikte savaş suçlarının soruşturulmasına daha fazla önem verildiğini belirtti. Haxhiu, Sırbistan'ın savaş suçlularını teslim etmemesi nedeniyle gıyabi yargılamalara imkân tanıyan yasal düzenlemelerin yapıldığını da sözlerine ekledi.

Etkinlikte konuşan Eva Palatova ise Avrupa Birliği'nin geçmişle yüzleşme, geçiş dönemi adaleti ve uzlaşma süreçlerine önem verdiğini belirterek, mağdurlar için adaletin ve suçluların hesap vermesinin büyük önem taşıdığını söyledi.

BIRN Kosova temsilcisi Jeta Xharra da projenin amacının kayıp yakınlarının yaşadığı acıları belgelemek ve kayıp kişilerin hikâyelerini yaşatmak olduğunu ifade etti.

Proje kapsamında BIRN Kosova ve ACDC tarafından Drenas, Mitroviça, İpek, Prizren, Gilan, Ferizovik, Yakova ve Priştine olmak üzere Kosova'nın sekiz farklı bölgesinde belgeseller hazırlanarak kayıp kişilerin ailelerinin tanıklıkları kamuoyuna sunuldu.