KONAKOVİĆ’TEN RUBİO VE ABD KONGRESİNE MEKTUP: DODİK’İN LOBİ FAALİYETLERİ VE RUSYA İLE İLİŞKİLERİ GÜNDEMDE

Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konaković, Sırp Cumhuriyeti’nin (RS) kamu kaynaklarıyla yurt dışında yürüttüğü lobicilik faaliyetlerine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararını ABD yönetimine ve Kongre üyelerine iletti. Konaković, Rusya’nın bölgedeki siyasi etkisine ve enerji bağımlılığına dikkat çekti.

 

Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konaković, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Kongresinin her iki kanadından önde gelen üyelere bir mektup gönderdi. Mektupta, Bosna-Hersek Anayasa Mahkemesinin, Sırp Cumhuriyeti (RS) yönetiminin yurt dışındaki lobicilik faaliyetlerinde kamu kaynaklarını kullanmasına ilişkin kararına dikkat çekildi.

 

Konaković, söz konusu kararın özellikle Washington’da yaşanan son gelişmeler ve Rusya’nın Bosna-Hersek üzerindeki siyasi etkisi bağlamında önem taşıdığını belirtti.

 

 

Mektupta, RS’nin Viyana’daki temsilciliği ile Ari Ben-Menashe’nin başında bulunduğu Dickens & Madson Canada Inc. şirketi arasında imzalanan lobicilik sözleşmesine değinildi. Sözleşmede açıkça belirtilen hedefler arasında Sırp Cumhuriyeti’nin Bosna-Hersek’ten bağımsızlığını kazanması da yer alıyordu.

 

Konaković’in aktardığına göre Anayasa Mahkemesi, Bosna-Hersek Anayasası’na veya ülkenin yetkili kurumları ile Anayasa Mahkemesinin bağlayıcı kararlarına aykırı hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının kullanılmasına izin verilemeyeceğini hükme bağladı.

 

Mahkemenin ayrıca söz konusu anlaşma kapsamında yapılacak ödemeleri yasakladığı ve benzer nitelikteki, anayasaya aykırı amaçlar taşıyan diğer lobicilik anlaşmalarını da kapsayacak şekilde yasağı genişlettiği belirtildi. Kararın, RS’nin kamu kurumlarını, sorumlu yetkililerini ve yurt dışındaki temsilciliklerini bağladığı ifade edildi.

 

Konaković, kararın Sırp Cumhuriyeti’nin egemenliğe sahip olmadığı ve Bosna-Hersek’ten toprak olarak ayrılma hakkının bulunmadığı yönündeki anayasal çerçeveyi de yeniden teyit ettiğini vurguladı.

 

 

Konaković, mektubunda ABD Başkanı Donald Trump’ın siyasi danışmanları Chris LaCivita ve James Blair ile ilgili Washington’da gündeme gelen tartışmalara da yer verdi. Söz konusu danışmanların, Rusya yanlısı olarak nitelendirilen RS yönetimi tarafından görevlendirildiği ve kendilerine ödeme yapıldığı yönündeki iddialara dikkat çekti.

 

Bu ilişkilerin Anayasa Mahkemesinin incelediği lobicilik sözleşmesinden ayrı olduğunu belirten Konaković, gelişmelerin RS kamu kaynaklarının ABD’de siyasi nüfuz oluşturmak amacıyla kullanılmasına ilişkin daha geniş bir endişeyi ortaya koyduğunu savundu.

 

Mektupta, eski RS Başkanı Milorad Dodik’in Bosna-Hersek’in anayasal düzenini uzun süredir sorguladığı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kremlin ile yakın ilişkilerini sürdürdüğü ifade edildi. Konaković, Dodik çevresindeki siyasi yapıların Batı Balkanlar’da Rusya’nın çıkarlarıyla örtüşen politikalar izlediğini ileri sürdü.

 

 

Konaković, Bosna-Hersek’in enerji politikalarını da mektubun önemli başlıklarından biri olarak ele aldı.

 

Bakan, 24 Şubat 2026’da Washington’da düzenlenen Transatlantik Gaz Arz Güvenliği Zirvesi’ne katıldığını hatırlattı. ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum ve Enerji Bakanı Chris Wright’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen zirvede, Avrupa’nın doğal gaz tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi, Rus enerji kaynaklarına bağımlılığın azaltılması ve ABD’den sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinin artırılması konuları ele alındı.

 

Bosna-Hersek’in de ABD ve diğer katılımcı ülkelerle birlikte Orta ve Doğu Avrupa’da doğal gaz arz güvenliğinin güçlendirilmesine ilişkin ortak bildiriyi imzaladığı belirtildi.

 

Konaković’e göre Hırvatistan ile planlanan Güney Gaz Bağlantısı (Južna interkonekcija), Bosna-Hersek’in enerji kaynaklarını çeşitlendirme stratejisinin en önemli somut adımlarından birini oluşturuyor. Projenin hayata geçirilmesiyle ülkenin küresel LNG piyasasına erişiminin kolaylaşması ve ABD’li enerji tedarikçileriyle iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.

 

Buna karşılık Konaković, Dodik’in 10 Ekim’de RS yönetiminin Sırbistan üzerinden yeni bir doğal gaz boru hattı projesini yeniden gündeme getireceğini açıklamasına dikkat çekti. Bakan, yalnızca Rus gazının taşınmasını öngördüğünü belirttiği bu projenin, Bosna-Hersek’in Rus enerji kaynaklarına bağımlılığını koruyabileceğini ve artırabileceğini savundu.

 

 

Konaković, ABD’nin Bosna-Hersek için otuz yılı aşkın süredir temel stratejik ortaklardan biri olduğunu belirterek, Dayton Barış Anlaşması’nın hayata geçirilmesinde Washington’un rolünü vurguladı.

 

Mektupta ABD’den, RS’nin kamu kaynaklarının ABD’de lobicilik ve siyasi nüfuz oluşturma faaliyetlerinde kullanılmasına özel önem vermesi istendi. Ayrıca Bosna-Hersek’in anayasal düzenine aykırı hedeflere veya Moskova ile yakın ilişkileri bulunan siyasi yapıların çıkarlarına hizmet edebilecek faaliyetlerin yakından izlenmesi çağrısında bulunuldu.

 

Konaković, ABD’den Dayton Barış Anlaşması’nın ve Bosna-Hersek Anayasa Mahkemesinin bağlayıcı kararlarının uygulanmasına yönelik desteğini sürdürmesini istedi. Enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve ülkenin stratejik dayanıklılığının artırılması konusunda da iki ülke arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

 

Konaković’e göre Anayasa Mahkemesinin kararı, kamu kaynaklarının kullanımı ve lobicilik faaliyetleri bakımından önemli bir hukuki çerçeve ortaya koyarken, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi Bosna-Hersek’in Rusya’nın siyasi ve enerji alanındaki etkisine karşı daha dirençli bir yapı oluşturmasına yönelik stratejik bir seçenek sunuyor.