Koronavirüsle İlgili Bilinmesi Gerekenler

Kendiniz, çocuklarınız ve ailenizi korumak için koronavirüsle ilgili  bilmeniz gereken nelerdir?  Konuyla ilgili UNİCEF şu bilgileri yayınladı:

Yeni tip koronavirüs nedir?
Yeni tip koronavirüs COVID-19, Koronavirüs’ün yeni bir türüdür.
İlk kez Çin'in Wuhan şehrinde tespit edilen bu yeni tip koronavirüsün neden olduğu hastalığa 2019 koronavirüs hastalığı (COVID-19) adı verilmiştir.
COVID-19 virüsü; Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) ve bazı soğuk algınlığına yol açan virüsler ile aynı aileye bağlı yeni tip bir virüstür.

Bu konu hakkında çevrimiçi ortamda çok fazla bilgi var. Ne yapmam gerekir?
Çevrimiçi ortamda, Koronavirüs hakkında çok sayıda mit (şehir efsanesi) ve yanlış bilgi paylaşılmaktadır. COVID-19 virüsünün nasıl yayıldığı, kendinizi nasıl korumanız gerektiği ve virüse yakalanmanız durumunda neler yapabileceğiniz hakkında yanlış birtakım bilgiler yayılmaktadır.
Dolayısıyla bilgi ve tavsiyeleri nereden aldığınıza dikkat etmeniz gerekir.

COVID-19 virüsü nasıl bulaşır?
Virüs; hastalığa yakalanmış kişinin (öksürmek ve hapşırmak suretiyle) solunum yolu ile ortama yaydığı damlacıklar ile doğrudan temas edilmesi veya virüs bulaşmış yüzeylere dokunulması halinde bulaşır. COVID-19 virüsü, yüzeylerde saatlerce yaşayabilse de basit dezenfektanlar virüsü öldürmek için yeterlidir.

Koronavirüsün belirtileri nelerdir?
Ateş, öksürük ve nefes darlığı hastalığın temel belirtileri arasında yer almaktadır. Daha ciddi vakalarda bu enfeksiyon zatürre veya solunum güçlüğüne neden olabilmektedir. Bununla birlikte nadiren ölüme yol açmaktadır.
Bu belirtiler COVID-19'dan daha yaygın olarak görülen grip veya soğuk algınlığı belirtileriyle benzerlik gösterir. Dolayısıyla bir kişide COVID-19 olup olmadığını doğrulamak için test yapılması gerekmektedir. Bu hastalıkla ilgili alınması gereken temel önlemler olarsak, eller sık sık yıkanmalı ve solunum yolu hijyenine özen gösterilmelidir (öksürürken veya hapşırırken ağız ve burun bir mendil veya dirseğin içi ile kapatılmalı, daha sonra mendil kapalı bir çöp kutusuna atılmalıdır).

Enfeksiyon riskini nasıl önleyebilirim?
Kendinizi ve ailenizi enfeksiyondan korumak için alabileceğiniz dört önlem aşağıda sıralanmıştır:

Eller nasıl yıkanmalı?
Ellerinizi bolca sabun ve suyla yıkayın. Ellerinizin içini, dışını, parmak aralarını ve tırnak diplerini en az 20 saniye iyice yıkayın. Ardından temiz bir bez veya tek kullanımlık kağıt havluyla iyice kurulayın.
 Ellerinizi yemeklerden önce, burnunuzu temizledikten sonra, öksürme veya hapşırma ardından ve tuvaletten sonra mutlaka yıkamalısınız.
Sabun ve su bulunmuyorsa, en az %60 oranında alkol içeren, alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanınız.

Tıbbi maske takmalı mıyım?
Öksürme veya hapşırma gibi solunum yolu hastalıklarıyla ilgili belirtilerin bulunduğu durumlarda diğer insanları korumak için varsa maske kullanılması tavsiye edilmektedir. Herhangi bir belirtinin görülmediği durumlarda maske takmaya gerek yoktur.

COVID-19 virüsü çocukları etkiler mi?
Yeni bir virüs olduğu için, bu virüsün çocukları veya hamile kadınları nasıl etkilediği hakkında henüz yeterli bilgimiz yok. Virüsün her yaştan insana bulaşabileceği bilinmekle birlikte, şimdiye kadar çocuklar arasında nispeten az sayıda COVID-19 vakasına rastlanmıştır.

Çocuğumda COVID-19 belirtileri varsa ne yapmalıyım?
Tıbbi yardım almak için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bununla birlikte, aynı dönemde Kuzey Yarımküre’de grip sezonu olduğunu da unutmayınız. COVID-19 hastalığında görülen öksürük veya ateş gibi belirtiler daha yaygın görülen grip ya da soğuk algınlığı belirtileriyle benzerlikler gösterebilir.
Düzenli olarak el yıkama gibi el ve solunum hijyeni uygulamalarına devam ediniz ve çocuğunuzun aşılarının tam ve güncel olmasını sağlayınız.
Grip vb. diğer solunum yolu enfeksiyonlarında olduğu gibi, sizde veya çocuğunuzda belirtiler görülmeye başladığında, tıbbi yardım almak için erkenden bir sağlık kuruluşuna başvurunuz ve hastalığın başkalarına yayılmasını önlemek için iş yeri, okullar, toplu taşıma araçları gibi halka açık yerlere gitmekten kaçınmaya çalışınız.

Bir aile üyesi hastalık belirtileri gösterdiği takdirde ne yapmalıyım?
Sizde veya çocuğunuzda ateş, öksürük veya nefes alma güçlüğü gibi belirtiler varsa tıbbi yardım almak için derhâl bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

Hamile kadınlardan, doğmamış çocuklarına koronavirüs geçebilir mi?
Virüsün hamilelik sırasında anneden bebeğe bulaşıp bulaşmadığını ya da bunun bebek üzerindeki olası etkisini belirlemek için elimizde yeterli bilgi bulunmamakta ve bu konuya ilişkin araştırmalar sürdürülmektedir. Hamile kadınlar; kendilerini virüsten korumak için uygun önlemleri almaya devam etmeli ve ateş, öksürük ya da solunum güçlüğü gibi belirtiler gösterdikleri takdirde erkenden tıbbi yardım almalıdır.

Koronavirüs bulaşmış bir annenin bebeğini emzirmesi güvenli midir?

Virüsten etkilenen ve risk altındaki bölgelerde, ateş, öksürük veya nefes alma güçlüğü belirtileri gösteren tüm anneler; erkenden tıbbi yardım almalı ve sağlık kuruluşunun talimatlarına uymalıdır.
Anne sütünün solunum yolu virüslerinin bulaşmasında önemli bir rol oynamadığı ve emzirmenin faydaları göz önünde bulundurulduğunda, anne, bir yandan gerekli tüm önlemleri alırken diğer yandan emzirmeye devam edebilir.
COVID-19 hastalığına yakalandığından şüphelenilen veya virüsün bulaştığı teyit edilen kişilerin, çocuklar da dâhil olmak üzere diğer kişilerle etkileşim kurduğu tüm vakalarda olduğu gibi, annenin hastalık belirtileri gösterdiği, fakat emzirebilecek kadar iyi durumda olduğu vakalarda da anne; çocuğa yakın olduğunda bir maske takmalı, çocukla temastan önce ve sonra ellerini yıkamalı, kirli yüzeyleri temizlemeli/dezenfekte etmelidir.
Bir anne; çok hasta ise, sütünü sağması ve temiz bir fincan ve/veya kaşık ile çocuğa vermesi için teşvik edilmelidir. Tüm bu süreçte aynı enfeksiyon önleme yöntemleri takip edilmelidir.