Kosova Anayasa Mahkemesi 13 Yasayı Anayasaya Aykırı Buldu

Kosova Anayasa Mahkemesi, 5 Aralık 2024’te Kosova Meclisi tarafından kabul edilen bazı yasaların anayasaya aykırı olduğuna karar vererek, yasama sürecinde Anayasa ile Meclis İçtüzüğü’nün ciddi biçimde ihlal edildiğini tespit etti.

9 Ocak 2026 tarihli gerekçeli kararda Mahkeme, söz konusu yasaların aynı gün hem birinci hem de ikinci okumada kabul edildiğini, parlamenter komisyonlarda yeterli incelemeden geçirilmediğini ve genel kurulda gerekli düzeyde tartışılmadığını belirtti. Bu uygulamaların, Meclis’in işleyişini, içtüzüğü ve komisyonların rolünü düzenleyen Anayasa’nın 74, 76 ve 77’nci maddelerine aykırı olduğu vurgulandı.

Mahkeme, hızlandırılmış yasama usulünün yalnızca ulusal güvenlik veya olağanüstü hal gibi acil durumlarda uygulanabileceğini, ancak bu yasaların söz konusu koşulları taşımadığını değerlendirdi. Bu nedenle kuvvetler ayrılığı, hukuki güvenlik, şeffaflık ve öngörülebilirlik ilkelerinin ihlal edildiği; Anayasa’nın 4. ve 7’nci maddelerinde güvence altına alınan temel anayasal ilkelerin zedelendiği kaydedildi.

Anayasaya aykırı bulunan yasa ve yasa tasarıları şunlar oldu:

Ödeme Hizmetleri Yasası
Sporda olumsuz olgularla mücadeleye ilişkin yasa
Kara paranın aklanmasının önlenmesi ve terörizmin finansmanıyla mücadele yasasında değişiklik ve eklemeler
Gerekçesiz Mal Varlığının Doğrulanması ve Müsaderesi için Devlet Bürosu’na ilişkin yasa tasarısı
Devlet Mezuniyet Sınavı Yasası
Sosyal ve Uygun Fiyatlı Konut Yasası
Muhasebe, Finansal Raporlama ve Denetim Yasası’nda değişiklik ve eklemeler
Zorunlu Sağlık Sigortası Yasası
Özel Savcılık Yasası’nda değişiklik ve eklemeler
Merkezi Kültürel Miras Müfettişliği Yasası
Su Kaynakları Yönetiminin Finansmanı Yasası
Çevre, sular, doğa, inşaat, radyasyondan korunma ve nükleer güvenliğe ilişkin Merkezi Müfettişlik Yasası
Akdeniz Oyunları Yasası

Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvurular, Kosova Demokratik Partisi (PDK) parlamento grubuna mensup 12 milletvekili tarafından yapıldı. 

PDK’lı milletvekilleri, olağanüstü oturumların usule uygun şekilde çağrılmadığını ve gündemin yasal prosedür izlenmeden değiştirildiğini, bunun da Meclis’in anayasal yetkilerini ihlal ettiğini savundu. Anayasa Mahkemesi, bu iddiaları haklı bularak söz konusu uygulamaların Meclis İçtüzüğü ve demokratik standartlarla bağdaşmadığı sonucuna vardı.

Kararın sonunda Mahkeme, usule ilişkin ihlaller giderilene kadar söz konusu yasaların Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmaması yönünde hüküm verdi.