Kosova–Arnavutluk İlişkilerinde Gerileme

Kosova ile Arnavutluk arasındaki ilişkilerin mevcut durumu, 28 Kasım kutlamalarında verilen olumlu mesajlara rağmen daha olumsuz bir tablo ortaya koyuyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmindeki düşüş ve siyasi ilişkilerdeki durgunluk, her iki ülkedeki analistler tarafından “belirgin bir gerileme” olarak değerlendiriliyor.

Son yıllarda Kosova ve Arnavutluk, siyasi ve ekonomik iş birliğini derinleştirme yönünde ilerleme kaydetmek yerine geri adım attı. Priştine ve Tiran’daki uzmanlar, bu gerilemenin sorumluluğunu her iki ülkenin başbakanlarına yüklüyor.

Arnavutluklu analist Ben Andoni, Kosova Başbakanı Albin Kurti ile Arnavutluk Başbakanı Edi Rama’nın siyasi yaklaşımlarının, iki ülke arasındaki mesafenin her geçen yıl daha da açılmasına neden olduğunu ifade etti.

Ekonomik veriler de bu siyasi tabloyu destekler nitelikte. Geçen yılın ilk altı ayında Arnavutluk, CEFTA ülkeleri arasında Kosova’nın ithalat ve ihracatta başlıca ortağı konumundaydı. Ancak bu yılın Ocak–Haziran döneminde Kosova’nın en fazla ticaret yaptığı ülke Kuzey Makedonya oldu.

Kosova Ticaret Odası verilerine göre, aynı dönemde Kosova’nın Arnavutluk’tan yaptığı ithalat 156 milyon Euro’nun üzerinde gerçekleşti. Buna karşılık Arnavutluk’a yapılan Kosova menşeli ihracat yaklaşık 66 milyon Euro seviyesinde kaldı.

Ekonomist Fidan Qerimi, iki ülkenin sahip olduğu potansiyele rağmen iş birliği eğiliminin düşük olduğunu belirtti. Qerimi, siyasi engellerin ticaret anlaşmalarının uygulanmasını da olumsuz etkilediğini vurguladı.

Öte yandan, Kosova ve Arnavutluk hükümetleri son üç yıldır ortak kabine toplantısı düzenlemedi. Daha önce birçok anlaşmanın imzalandığı bu toplantıların sonuncusu 2022’de gerçekleştirilmişti. 2023’te Yakova’da yapılması planlanan toplantı ise iptal edilmiş; Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Kosova hükümetinin kuzeydeki adımlarına yönelik olarak AB’nin tutumunu desteklediğini belirterek toplantıya katılmayı reddetmişti.