Kosova: Bir ülke, iki dünya - Ayhan Demir

Adettir, hem iyi hem de kötü haberleriniz varsa, şu sorulur: Önce iyiyi mi duymak istersin, yoksa kötüyü mü?

Biz iyilerden başlayalım.

Kosova, geçen yıl yüzde 3,6 büyüdü. Bu yıl da yüzde 3,9 büyümesi bekleniyor.

Bağımsızlığın ilan edildiği 2008 yılında, ülkedeki işsizlik oranı yüzde 43 idi. Bu oran; 2014'de yüzde 35'e, 2015'te yüzde 32,9'a ve 2016'da yüzde 26,2'ye geriledi.

Geride kalan on yılda; yoksulluk yüzde 45'ten 18'e ve aşırı yoksulluk yüzde 15'ten 5,2'e düştü. En azından istatistikler böyle söylüyor.

İyiler bu kadardı. Sıra kötülerde.

İhsan Fazlıoğlu şöyle söyler: Gerçeklerle yüzleşemeyenler, hayallerle avunurlar.

İşsizlik ve yoksulluk, halen ülkenin en önemli sorunları.

İşçi sendikaları, gerçek işsizliğin yüzde 45'lerde seyrettiğini söylüyor.

Kosova'da, orta sınıf eriyor. Zengin ve yoksul arasındaki makas açılıyor. Ülkede, çok zengin ama azınlık bir grup ve çoğunluk ama fakir insanlar var.

Asgari ücret, 130 ila 170 Euro arasında değişiyor. Kamu sektöründeki ortalama maaşlar ise 400 Euro civarında. Buna karşılık, bir ailenin ortalama aylık harcaması en az 600 Euro. Halkın yüzde 40'ı, günü 2 Euro'dan daha az bir parayla geçiriyor.

Ülke ekonomisinin bel kemiğini, 500 bin civarındaki, yurt dışında yaşayan Kosovalılar oluşturuyor. Diasporanın Kosova'daki akrabalarına gönderdiği para, yoksulluğu bir nebze hafifletiyor. Geçen yıl diasporadan Kosova'ya, 691 milyon Euro gönderildi. Son on yıllık dönemde gönderilen ise 6 milyar Euro.

Resmi kurum yöneticileri ve siyasilerde ise aksi yönde bir tablo var.

Cumhurbaşkanı, 2 bin 800 Euro ve Başbakan, bin 400 Euro aylık alıyor. Milletvekillerinin aylık gelirleri ise 2 bin Euro'yu aşıyor. Bu ne ki; PTT Müdürü 5 bin 182 Euro, Merkez Bankası Müdürü 4 bin 328 Euro ve Kosova Özelleştirme Ajansı Başkanı 4 bin 300 Euro aylık alıyor.

"Bal tutan, parmağını yalar" derler.

Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi 764 bin Euro ve Başbakan İsa Mustafa 681 bin Euro ile ülkenin en zengin yetkilileri arasındalar.

PDK Milletvekili Ramiz Kelmendi 58 milyon Euro, AAK Milletvekili Pal Lekaj 6,5 milyon Euro ve LDK Milletvekili Fatmir Rexhepi 2,3 milyon Euro servete sahipler.

Yunus Emre şöyle ikaz ediyor: Çok mal haramsız, çok söz yalansız olmaz.

Kosova'nın, bir diğer önemli sorunu yolsuzluklar.

Siyasetçiler ve yakın çevreleri, devlet kurumlarını kendi iktidarlarını muhafaza etmek için kullanıyorlar.

Sistematik yolsuzluklar ve adaletsizlik, popülist siyasetçilerin önünü açıyor, devletin ve milletin geleceğini tıkıyor.

Kosova, tam da bu sebeple, Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yolsuzluk Algı Endeksi'nde sekiz basamak geriledi. 176 ülke arasında, ancak 95'inci sırada yer alabildi.

Tuncay Kara, ne de güzel söylüyor: Onca nimet varken, kul hakkı yemeyin.

Yeniden ekonomik verilere dönelim.

Kosova'nın ihracatı ve ülkedeki yabancı yatırımlar azalıyor.

Yüzde 90 oranında ürün ithal eden Kosova, sadece yüzde 10 oranında ürün ihraç edebiliyor.

2016 yılının ilk dokuz ayındaki yabancı yatırımlar, 203 milyon Euro'da kaldı. Bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemine göre, 100 milyon Euro'luk bir azalışı ifade ediyor.

Kosova'da, artan bazı şeyler de var.

Ülkenin toplam borcu, 2012'de 409 milyon Euro idi. 2016 yılında, bu rakam 750 milyon Euro'ya çıktı.

Kosova'nın hâlihazırda toplam borcu, 373 milyonu dış borç olmak üzere, 852 milyon Euro.

Artan bir diğer parametre de dış ticaret açığı. 2017 yılı Mart ayındaki, dış ticaret açığı 233,3 milyon Euro'ya ulaştı.

Mevcut ekonomik tablo karşısında, 11 Haziran erken genel seçimlerinde, kime oy ver-me-meli?

Onu da haftaya bırakalım inşallah.