Kosova Ekonomisi Son On Yılda: Rakamlarda Büyüme, Gerçek Hayatta Gerileme

Son on yılda ülkemizin ekonomisi farklı dönemlerden geçti. Kosova kurumlarından gelen resmi veriler bazı ekonomik göstergelerde artış olduğunu gösterse de, vatandaşlar yaşam standartlarının gerilediğini ifade ediyor. 2025 yılı yüzde 3,9 büyümeyle kapandı; Merkez Bankası 2026 için yüzde 4,1 büyüme öngörüyor. Bu artışın özel tüketim, ihracatta toparlanma ve enflasyonun yavaşlamasıyla desteklenmesi bekleniyor.

Ancak özellikle COVID-19 sonrası ve Ukrayna savaşıyla birlikte temel ürün ve hizmetlerdeki zamlar, halkın alım gücünü ciddi biçimde düşürdü. Maaş artışları ve devlet destekleri (kamu zamları ve “Superpuna” programı) enflasyon karşısında yaşam standardını iyileştirmekte yetersiz kaldı.

İstihdam 400 binin üzerine çıkarken, işsizlik özellikle kadınlar arasında yüksek seyrediyor. Kreş eksikliği, kadınların işgücüne katılımını sınırlayan önemli bir etken olarak öne çıkıyor.

Ekonominin temel sorunlarından biri yüksek ithalat bağımlılığı. İthalat 6 milyar Euro’ya yaklaşırken, ihracat 1 milyar Euro’nun altında kalıyor. Yabancı yatırımlar artsa da, bunların büyük kısmının gayrimenkule yönelen diaspora kaynaklı olduğu belirtiliyor. Bürokrasi ve yatırım ortamı da yabancı sermaye için engel olarak görülüyor.

Diaspora havaleleri ekonominin önemli dayanaklarından biri olsa da, bu kaynakların daha çok tüketim yerine üretken yatırımlara yönlendirilmesi gereğine vurgu yapılıyor.

En büyük sıkıntı, ekonomik büyümeyi gerçek refaha dönüştürmek. Bunun için yerli üretimin artırılması, ithalata bağımlılığın azaltılması, sürdürülebilir maaşlar artışları ve uzun vadeli yatırımlar için daha elverişli bir ortamın oluşturulması gerekiyor.