Kosova Ekonomisine Ne Gerekiyor?!

Riinvest Enstitüsü’nden ekonomist ve öğretim üyesi Muhamet Mustafa, Kosova ekonomisinin toparlanması için net ve stratejik tavsiyeler içeren bir öneri listesi sundu. Mustafa, ülkenin sadece derin ve profesyonel analizlere dayanan kapsamlı reformlarla sürdürülebilir ilerleme kaydedebileceğini vurguladı.

“Përballje Podcast” programında konuşan Mustafa, Kosova’nın yerli ve uluslararası uzmanlar tarafından hazırlanacak yeni bir ekonomik yaklaşıma ve yeni bir kalkınma modeline ihtiyaç duyduğunu söyledi. Uzun vadeli büyüme stratejisinin ancak bu şekilde oluşturulabileceğini belirtti.

“Tüketim ve ithalata dayalı mevcut büyüme modeli ilerlemeyi sınırlıyor”
Mustafa’ya göre, Kosova ekonomisi iç tüketime ve diaspora havalelerine dayanarak ayakta kalamaz; ülkenin daha sürdürülebilir kalkınma mekanizmaları geliştirmesi gerekiyor.

Profesör, ekonomik kalkınmanın doğrudan insan sermayesine yapılacak yatırımlara bağlı olduğunu ifade ederek bunu “her sürdürülebilir gelişmenin temeli” olarak nitelendirdi.

Araştırma, inovasyon ve üniversite–ekonomi işbirliği vurgusu
Mustafa, araştırma faaliyetlerinin finansmanının artırılması, üniversitelerin gerçek ekonomiyle daha güçlü bağlantı kurması, inovasyon ve teknoloji yatırımlarının teşvik edilmesi, profesyonel kapasitenin artırılması gerektiğini söyledi.

Kosova’nın Ar-Ge alanında bölge ülkelerinden çok daha az yatırım yaptığını belirten Mustafa, bunun ekonomik modernleşmeyi ve rekabet gücünü zayıflattığını ifade etti.

“Ekonomik yönetim doğaçlama ile değil, analize dayalı planlamayla yapılmalıdır”
Mustafa, hükümetin gerçekçi ve işlevsel bütçeler hazırlaması gerektiğinin altını çizerek, kararların analizlere dayandırılmasının zorunlu olduğunu söyledi. Ekonomik yönetişimin, doğaçlama değil, yapısal planlama ve düzenli performans izleme ile sağlanabileceğini belirtti.

Öncelik üretim ve sanayiye kaymalı
Mustafa’nın en önemli önerilerinden biri, kalkınma önceliğinin imalat sanayisine kaydırılması.

“Yerli üretimi teşvik eder, ithalatı azaltır ve ihracatı artırırsak büyüme doğal bir şekilde hızlanır.” dedi.

Mustafa, güçlü bir sanayi tabanının ticaret dengesini, istihdamı ve ekonomik istikrarı doğrudan olumlu etkileyeceğini belirtti.

Siyasi tıkanıklıklar ve kurumsal gecikmeler ekonomiyi tehdit ediyor
Ekonomist, siyasi blokajlar ve kurumsal gecikmelerin ülke ekonomisine ciddi zarar verdiğini ifade etti. Seçimlerden sonra yeni hükümetin kurulmasında yaşanabilecek gecikmeler nedeniyle Kosova’nın Avrupa Birliği’nden önemli fonlar kaybetme riski olduğunu dile getirdi.

Mustafa’ya göre siyasi istikrar, ekonomik reformların uygulanması ve yabancı yatırım çekilmesi için temel bir ön koşul niteliğinde.