Kosova ile Sırbistan Arasında Varılan Anlaşmanın Detayleri

Cumartesi günü Kosova ile Sırbistan arasında sağlanan üç anlaşmayla ilgili değişik kaynaklardan aydınlatıcı haberlere sahip olan Koha Ditore gazetesi,  resmi makamların yayınlayacağı haberlerden sonra anlaşma detaylarının de daha iyi açıklanabileceğini yazıyor. Bu gazete bugünkü sayısında konuyla ilgili okuyucularının karşısına, şu makale ile çıktı:

Priştine ile Belgrat arasındaki müzakerelerde arabulucu olan Robert Cooper'in taraflara anlaşmanın tüm detaylarını yazılı olarak sunması bekleniyor.  "Başkanın Sonuçları" adında yayımlanacak olan bu belgenin hayata geçirilmesi konusunda taraflar AB'den siyasi sorumluluk üstlenecekler.

AB'de,  "Anlaşmaların detayları konusunda vatandaşlarını nasıl bilgilendirecekleri,  taraflara bırakılmıştır", diye belirtilmektedir.  Bu arada Kosova Hükümeti'nin,  tüm bu belgeleri açıklaması bekleniyor. Cumartesi günü Brüksel'de serbest dolaşım,  sivil kayıtlar ve üniversite diplomalarının karşılıklı tanınması olmak üzere, üç alanda taraflar arasında anlaşma sağlanmıştı.

Cepte kimlik kartı ve Sırp Polisi'nin "kağıdı" ile

Taraflar,  Sırbistan ve AB'nin bir bölümünün idari sınır adlandırdıkları Sırbistan ile Kosova arasında sınırın,  kimlik kartıyla geçilebileceğini teyit ederken, hiç kimse Sırbistan'dan Kosova Cumhuriyeti işaretlerinin bulunduğu Kosova pasaportlarını tanımasını istememiştir.  Bir çeşit çözüm gibi ise,  Kosova vatandaşlarının sınırı kimlikle geçebilecekleri ancak bunun akabinde Kosova belgelerinin tanınmadığı anlamına gelen Sırp Polisi vatandaşlarımıza özel bir kâğıdı verdireceği öğrenilmektedir.

Araç Plakaları Karşılıklı

Araç plakalarının kullanımına ait çözüm olarak,  Kosova'da iki çeşit araç plakalarının kullanılması anlaşmasına varıldı. Böylece daha önceleri yani UNMIK dönemimde kullanılan KS ibareli ve RKS ibarelerinin yer aldığı yeni araç plakaları kullanılabilecek.  Sırbistan'a ise yalnız sigortanın ödenmesini gerektiren KS ibareli araçlar giriş yapabilecek. Sırp tarafı ayrıca sigortanın en düşük seviyede olması için elinden geleni yapacağını vaat etti.  Oysa RKS ibarelerinin bulunduğu araç plakaları Sırbistan'a giriş yapamayacak,  bu tür plakalar Sırbistan'da geçerli olan geçici plakalarla değiştirilecek.
KS ibarelerinin yer aldığı araç plakalarını Kosova makamları da verecek,  oysa karşılıklı önlem hakkına da sahip olabilecek.  Pratikte bu,  Kosova makamları Sırbistan vatandaşlarından araç sigortasını ödemelerini isteyebilecek ve Sırbistan'ın yaptığı gibi Kosova'nın da Sırp sürücülere ehliyet yerine bir kağıdı verme hakkına sahip olduğu,  demektir. AB'de Kosova'nın bu hakkı kullanmaya sahip olduğu belirtiliyorsa da ancak Kosova'nın bunu yapıp yapmayacağı,  Kosova'nın karalaştırmasına bağlı olduğu kaydediliyor. Bazı diplomatlar daha yapıcı olduğu görünümü sergilemesi amacıyla Kosova'nın bu hakkı kullanmaması için "dostluk baskıya" maruz kalacağını belirtiyorlar/

Kosova orijinaller (aslılar) için ısrar etiyse de Sırbistan bu konuda taviz vermedi

Sırbistan'ın asla taviz vermediği bir alan ise,  sivil kayıt belgelerin orijinallerinin verilmemesidir. Sırp tarafı gibi AB de Kosova tarafının bütün vakit sivil kayıt belgelerinin orijinalleri için ısrar ettiğini duyururken, Sırp tarafı,   bunun kabul edilmesinin,  Kosova'nın egemenliği ve toprak bütünlüğünden Sırbistan'ın vazgeçtiği anlamının ortaya çıkabileceğini iddia etmektedir.  Burada Sırbistan tam bir zafere ulaşmış oldu,  çünkü arabulucu olan AB, Sırbistan'a bunu kabul ettirmenin AB'nin yetkisinde olmadığı görüşünü savundu.

Kadastro, telekom, mühürler ve enerji konusunda anlaşmanın, bir sonraki müzakereler turunda sağlanması bekleniyor. Bu anlaşmaların sonuçlanmasının çok yakın olduğu bildirilirken AB'de 20 Temmuz gibi bir tarihte bunun da formelleşeceği duyurulmaktadır. 

Bunlar yanı sıra müzakerelerin son turunda, dini ve kültür miras ve uluslar arası örgütlere üye olabilmek gibi daha bazı yeni konular açılmış oldu.  Ancak bu son tur müzakerelerde adı geçen konulara yalnız değinildiğinden dolayı,  bunlarla ilgili çözümde her hangi bir kıpırdama sonbahardan önce beklenilemez.