Kosova ile Sırbistan Arasındaki Çözülmemiş Sorun, Bölgesel İstikrarı Tehdit Ediyor

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin özel oturumunda Batı Balkan ülkeleri, artan istikrarsızlık ve ABD, AB ile NATO için stratejik zorluklar barındıran bir bölge olarak ele alındı.

Avrupa Alt Komitesi Başkanı Keith Self, bölgede “donmuş çatışmaların” doğurabileceği risklere ve Rusya, Çin ile İran gibi dış aktörlerin etkisine dikkat çekti.

Kosova’daki siyasi durum ve 28 Aralık 2025 seçimleri hakkında konuşan Self, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Şubat 2025 seçimlerinden sonra hükümetin kurulamaması nedeniyle ortaya çıkan siyasi kriz, Kosova’yı Aralık 2025’te erken seçime götürdü. Seçimlerden sonra Kosova bir hükümet kurmayı başarırsa, umudum Sırbistan’ın sonunda Kosova’nın egemenliğini tanımasıdır.”

Self, Kosova-Sırbistan ilişkilerinin bölgesel istikrar üzerindeki etkisini de vurguladı:

“Sırbistan ile Kosova arasındaki çözülememiş ilişki, bölgedeki istikrarsızlığın temel sebeplerinden biridir. Bu durum Rusya’ya, AB ve NATO’nun Balkan ülkelerini güçlendirme kabiliyetini zayıflatacak stratejik bir boşluk yaratma fırsatı sunuyor.”

2023 Ohri Anlaşmasındaki ilerleme eksikliğine ve Sırp çoğunluklu Belediyeler Birliği'nin kurulmasında yaşanan tıkanıklığa da değinen Self, şunları söyledi:

“Kosova, Sırbistan’ın bunu kötüye kullanabileceği endişesiyle Sırp Belediyeler Birliği’nin kurulmasını geciktiriyor. Bu nedenle birlik hâlâ oluşturulmuş değil.”

Çoğunlukta olmayan topluluklar haklarına ilişkin olarak ise Kosova'nın, bu hakları birçok AB ülkesinden daha ileri düzeyde koruyan bir mevzuata sahip olduğunu belirtti.

Self, yeni bir Balkan çatışması riskine de dikkat çekti ve böyle bir senaryoda Arnavutluk, Karadağ ve Kuzey Makedonya’nın ilk etkilenecek ülkeler olacağını, NATO Antlaşması’nın devreye girerek krizi kolektif güvenlik meselesine dönüştürebileceğini söyledi:

“Batı Balkanlar hâlâ Avrupa’nın en istikrarsız bölgesi. Donmuş çatışmalar Rusya, Çin ve İran’a ABD, AB ve NATO’nun etkisini baltalama fırsatı veriyor.”

Oturumda konuşan ABD’li politikacı William Richard Keating, Sırbistan’ın dış politika yönelimine ilişkin uyarıda bulundu:

“Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, ABD’den çok Rusya ve Çin ile yakın ilişkiler kuruyor.”

Keating ayrıca, Kosova-Sırbistan diyalogunda ilerleme sağlanmasının iki ülkeyi AB’ye yaklaştıracağını belirterek taraflara “kışkırtıcı söylemleri durdurma” çağrısı yaptı.

Johns Hopkins Üniversitesi’nden Prof. Edward Joseph ise ABD’nin Kosova politikasını eleştirerek strateji değişikliği önerdi. Konuşmasında Banjska saldırısı ve Sırbistan tarafından bir Kosovalı Sırp vatandaşının kaçırılması olaylarına da değindi.

Joseph’in önerisi şöyle oldu:

“ABD, Kosova meselesini ele alarak Sırbistan’ın Rusya ve Çin ile yürüttüğü yıkıcı ilişkiyi kırabilir. Nihai çözüm, AB’nin yürüttüğü diyalog değil; Priştine ve Belgrad için NATO üyeliğine giden yoldur. Başkan Trump böyle dönüştürücü bir teklifi sunmak için güçlü bir konumdadır. Bu süreçte ABD, yalnızca Priştine’yi sorumlu tutan dengesiz yaklaşımından vazgeçmelidir.”

Bu oturum, ABD’nin Batı Balkanlar politikasında artan güvenlik kaygılarının altını çizerken, Kosova-Sırbistan ilişkilerinin bölge için kritik önemini bir kez daha gündeme taşıdı.