Kosova ile Türkiye Arasındaki İlişkiler Tarihi ve İnsani Bağlar Üzerine Kurulu

Kosova ile Türkiye arasındaki ilişkiler, tarihi, kültürel ve insani bağlar üzerine inşa edilmiştir. Bu bağlar, günümüzde siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında süregelen iş birliğine dönüşmüş durumda. Türkiye, Kosova’nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olmuş ve stratejik ortak olarak desteğini sürdürmektedir.

Bu değerlendirme, Türkiye’nin Kosova Büyükelçisi Tunç Angılı tarafından Telegrafi.com’a verdiği özel röportajda dile getirildi. Büyükelçi Angılı, iki ülke arasındaki ilişkilerden Türk yatırımlarına, güvenlik projelerinden Kosova Güvenlik Gücü’ne verilen desteğe kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.

Görev süresinin iki yılı geride bıraktığını hatırlatan Büyükelçi Angılı, Kosova-Türkiye ilişkilerini şöyle tanımladı:

“Kosova ile Türkiye arasındaki ilişkiler çok yakın ve güçlüdür. Çünkü bu sadece hükümetler arası bir ilişki değil, aynı zamanda halklar arası bir bağdır. Türkiye’de Arnavut kökenli büyük bir Türk diasporası var. Çoğu Kosova kökenli. Bu yüzden Kosova’da yaşanan her gelişmeyi yakından takip ediyorlar. Ya hala burada akrabaları var ya da köklerinin burada olduğunu hissediyorlar.”

Bu duygusal bağın, Türk kamuoyunda Kosova’ya karşı büyük bir sempati oluşturduğunu belirten Angılı, bu nedenle Kosova’nın Türkiye’de güçlü bir lobiye sahip olduğunu söyledi.

Türkiye ile Arnavutlar arasındaki tarihi yakınlığa da dikkat çeken Angılı, özellikle Osmanlı sonrası süreçte Arnavutların modern Türk kimliğinin oluşumuna katkı sağladığını vurguladı.

“Örneğin Sami Frashëri, Türk edebiyatının ilk romanının, ilk Türkçe sözlüğün ve ilk Türkçe-Fransızca sözlüğün yazarıdır. Bugün bile Türkiye’de okullarda okutuluyor. Mezarı hala İstanbul’dadır. Oğlu, Türkiye’nin en büyük futbol kulüplerinden birini kurdu. Ayrıca, Türkiye’nin milli marşının yazarı Mehmet Akif Ersoy da Kosova kökenlidir. Babası İpek yakınlarındaki bir köyde doğmuştur.”

Büyükelçi Angılı’ya göre, bu tarihi bağlar Kosova’nın Türk halkının zihninde ve kalbinde özel bir yere sahip olmasına neden oluyor.

Kosova’nın Bağımsızlığı Balkanlar’ın İstikrarı İçin Önemlidir

Günümüzde Türkiye’nin Kosova’nın bağımsızlığını Balkanlar için olumlu bir gelişme olarak gördüğünü belirten Angılı, şu ifadeleri kullandı:

“Kosova’nın bağımsızlığı bir tehdit değil, tam tersine bölge istikrarı için olumlu bir gelişmedir. Bu nedenle Kosova’nın devletleşme sürecini destekliyoruz. Bağımsız ve egemen bir Kosova, sadece halkı için değil, tüm Balkanlar için de faydalıdır.”

Üst Düzey Siyasi Diyalog ve Ziyaretler Devam Ediyor

İki ülke arasındaki siyasi ilişkilerin üst düzeyde sürdüğünü ifade eden Angılı, çok sayıda üst düzey ziyaretin gerçekleştiğini belirtti:

“Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, her yıl düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu gibi uluslararası platformlarda bir araya geliyor. Başbakan Albin Kurti, son iki yılda iki kez Türkiye’yi ziyaret etti. Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan geçen yıl Kosova’ya geldi. Aramızda mükemmel bir siyasi diyalog var. Mesajlarımızı iletmek için aracıya ihtiyacımız yok.”

Kültürel İş Birliği ve Bölgesel Girişimlere Destek

Büyükelçi Angılı, röportajında kültürel iş birliğinin yanı sıra, diasporanın rolü ve Balkanlar’ın uzun vadeli kalkınması için başlatılan bölgesel girişimlerin önemine de değindi.

Güvenlik Sadece Askeri Değildir, Enerji ve Gıda da Birer Güvenlik Meselesidir

Kosova ile Türkiye arasındaki ekonomik ve güvenlik alanlarındaki iş birliği her geçen gün daha da derinleşiyor. Türkiye’nin Priştine Büyükelçisi Tunç Angılı, Telegrafi.com’a verdiği röportajda iki ülkenin ortak projeleri ve güvenlik anlayışı üzerine dikkat çekici açıklamalarda bulundu.

Kosova’nın eski bir millet ama genç bir devlet olduğunu vurgulayan Büyükelçi Angılı, bu nedenle güvenliğin genellikle sadece askeri savunma olarak algılandığını ifade etti. Ancak güvenlik kavramının çok daha geniş bir çerçevede ele alınması gerektiğini belirtti:

“Bugün birçok ülke için enerji güvenliği, silahlardan bile daha önemli bir mesele haline geldi. Kosova için de enerji güvenliği kritik önemde. Aynı şekilde, COVID-19 pandemisinden sonra gıda güvenliği de ulusal bir mesele oldu. O dönemde ülkeler sınırlarını kapatıp buğday ihracatını durdurdu. Ama Türkiye, Kosova’yla olan yakın ilişkileri nedeniyle sadece Kosova için bir istisna yaptı ve buğday ihracatına izin verdi.”

Angılı, güvenliği sadece askeri bir mesele olarak görmenin yanlış olacağını şu benzetmeyle anlattı:

“Güvenliği sadece savunma yönüyle ele almak, tek ayakla yürümeye ya da tek eli bağlı şekilde boks yapmaya benzer.”

Sorunlar Diplomasiyle Çözülmeli

Türkiye’nin Balkanlar’daki istikrarı çok önemsediğini ifade eden Angılı, sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini belirtti. Bu çerçevede, 26 Temmuz’da Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde İstanbul’da önemli bir diplomatik toplantı gerçekleştirildiğini söyledi:

“Sırbistan, Kuzey Makedonya, Kosova, Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Karadağ dışişleri bakanları İstanbul’a davet edildi. ‘Balkan Barış Platformu’ adı altında yapılan bu gayriresmi toplantıda, basın açıklaması olmadan, açık bir şekilde konuşma imkânı sağlandı. Çünkü Balkanlar’da yaşanacak bir istikrarsızlık doğrudan Türkiye’yi de etkiler. Hem tarihi bağlarımız hem de büyük diasporamız nedeniyle bu bölgeyle iç içeyiz. Ayrıca Avrupa Birliği bizim en büyük ticaret ortağımız ve Avrupa’yla olan tüm ekonomik-sosyal bağlantılar Balkanlar üzerinden geçiyor.”

Kosova Güvenlik Gücü ve KFOR’a Desteğimiz Sürecek
Türkiye’nin, Kosova Güvenlik Gücü-KGG’ye desteğini NATO çerçevesinde, ABD, İngiltere, Arnavutluk ve Hırvatistan gibi ülkelerle birlikte sürdürdüğünü belirten Angılı, KFOR’a da güçlü destek verildiğini vurguladı:

“KFOR, Kosova ve Balkanlar’ın istikrarı için kritik bir yapı. Bu nedenle desteğimizi sürdürüyoruz. 3 Ekim itibariyle KFOR Komutanlığı tekrar Türkiye’ye geçecek. Bu, bizim bu görevi ikinci kez üstlenişimiz olacak.”

Angılı, Türkiye’nin güvenlik alanındaki iş birliğini hiçbir üçüncü ülkeye karşı değil, tamamen bölgesel istikrarı sağlama hedefiyle yürüttüğünün altını çizdi.

Kosova ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi, Balkanlar’daki barış ve güvenlik açısından kritik önemde. Türkiye’nin Priştine Büyükelçisi Tunç Angılı, Telegrafi.com’a verdiği özel röportajda, Ankara’nın bu sürece yaklaşımını değerlendirdi.

Diyalog ve Diplomasi Tek Yoldur
Türkiye’nin Kosova-Sırbistan ilişkilerinde kalıcı ve gerçek bir normalleşmeden yana olduğunu belirten Angılı, bu röportajında çözümün tek yolunun diyalog ve diplomasi olduğunun altını çizdi:

“Elbette ki Kosova ile Sırbistan arasında gerçek bir normalleşme istiyoruz. Sorunların çözümünde diyalog ve diplomasi dışında bir yol yoktur. KFOR’un rolü de, güvenliği sağlayarak diyaloga zemin hazırlamaktır.”

Ancak sadece resmi temasların yeterli olmadığını, daha açık ve samimi bir siyasi iletişime ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Angılı, bu nedenle “Balkan Barış Platformu” girişimini başlattıklarını hatırlattı.

AB’nin Yeni Temsilcisi Daha Gerçekçi Bir Yaklaşım Sergiliyor
Avrupa Birliği aracılığıyla yürütülen diyalog sürecinin şu anda tıkandığını ifade eden Büyükelçi Angılı, yeni AB Özel Temsilcisi Peter Sorensen’in yaklaşımını desteklediklerini söyledi:

“Sorensen’in, büyük hedeflere hemen ulaşmak yerine küçük ama somut adımlarla ilerleme vizyonunu destekliyoruz. Önce güven inşa edilmeli. Her ülkenin kendi iç politikası, kırmızı çizgileri ve ulusal güvenlik öncelikleri var. Eğer hedefler çok yüksek belirlenip başarılamazsa, hayal kırıklığı kaçınılmaz olur. Bu nedenle bu pragmatik yaklaşım doğru bir yoldur.”

Türkiye Balkanlar’ın Dışında Değil, Bir Parçasıdır
Büyükelçi Angılı, Türkiye’nin bu sürece yaklaşımının sadece bir dış aktör refleksi olmadığını da vurguladı:

“Unutmayın, Türkiye de bir Balkan ülkesidir. Biz bölgenin dışından gelen bir oyuncu değiliz. Barış ve istikrara katkı sunmak bizim tarihi ve coğrafi sorumluluğumuzdur. Bölgesel sahiplenme olmadan kalıcı çözümler üretmek zordur.”

Kosova ile Ekonomik İş Birliğimizi Derinleştirmeliyiz – Türk Yatırımları 500 Milyon Euroyu Aştı

Türkiye ile Kosova arasındaki ekonomik ilişkiler, hem mevcut potansiyel hem de gelecek fırsatlar açısından dikkat çekici bir gelişim içinde. Türkiye’nin Priştine Büyükelçisi Tunç Angılı, Telegrafi.com’a verdiği bu röportajda iki ülke arasında artan ekonomik iş birliğini, Türk yatırımlarını ve gelecekteki vizyonu değerlendirdi.

Büyükelçi Angılı, Türkiye’nin Kosova’daki yatırımlarının 500 milyon euroyu aştığını belirterek, bu yatırımlar sayesinde 10 binden fazla kişiye istihdam sağlandığını söyledi. Ayrıca, iki ülke arasındaki ticaret hacmi de yıllık yaklaşık 1 milyar euro seviyesinde.

“Ama daha fazlasını yapabiliriz, hatta yapmalıyız. Artık ‘gaz pedalına’ daha fazla basmamız gerekiyor.”

Geçtiğimiz yıl İstanbul’da düzenlenen Kosova-Türkiye Ekonomi Forumu’nu hatırlatan Angılı, bu yıl ikinci forumun Priştine’de yapılmasını istediklerini açıkladı:

“Forumda Başbakan Kurti ve Türkiye Ticaret Bakanımız da yer aldı. İkinci edisyonun Priştine’de düzenlenmesi, iş dünyaları arasında kurumsal iş birliği çerçevesi oluşturmak açısından çok değerli olacak.”

Ayrıca, Türkiye ile Kosova arasında geçen yıl ekonomik iş birliğini kapsayan bir Mutabakat Zaptı imzalandığını da hatırlattı.

Büyükelçi Angılı, iki ülke arasında sanayi ve üretim odaklı yatırımların artırılması gerektiğini vurgulayarak, özel bir öneride bulundu:

“Kosova’da ortak bir serbest ekonomik bölge kurulabilir. Türk yatırımcılar burada üretim yaparak ürünlerini AB, Balkan ülkeleri ve hatta ABD’ye ihraç edebilirler.”

Kosova ekonomisinin güçlü bir hizmet sektörü, işleyen bir bankacılık sistemi ve mali istikrarla dikkat çektiğini belirten Angılı, üretim ve sanayi alanında ise gelişmeye ihtiyaç olduğunu söyledi:

“Kosova ekonomisi şu anda büyük ölçüde diaspora havalelerine dayanıyor. Ama üçüncü ve dördüncü nesil yurtdışındaki gençler büyüdüğünde, bu havaleler azalacak – aynen 1980’lerde Türkiye’de olduğu gibi. Bu nedenle bugünkü dönemi üretime yatırım yaparak değerlendirmek çok önemli. İnşaatın ötesine geçmeliyiz. Türkiye, sanayi konusunda hem bilgi hem tecrübeye sahip mükemmel bir ortak olabilir.”

Bu Vizyonun Hayata Geçmesi İçin İşleyen Bir Hükümet Gerekli
Ortak ekonomik bölge gibi büyük fikirlerin gerçekleşmesi için Kosova’da işlevsel bir siyasi yapı gerektiğine dikkat çeken Angılı, şunları kaydetti:

“Bu fikri güçlü şekilde destekliyoruz. Ama bunun için Kosova’da çalışan bir hükümete ihtiyaç var.”

Meclis Başkanı Seçildi, Bu Olumlu Bir Gelişme
Kosova’daki mevcut siyasi durumu da değerlendiren Angılı, son olarak Meclis Başkanının seçilmesini olumlu bir adım olarak değerlendirdi:

“Bir büyükelçi olarak, Kosova Meclisi’nin başkanını seçmesini memnuniyetle karşıladım. Bu, hem Kosova için hem de dostları için iyi bir gelişmedir.” /Telegrafi/