Kosova – Kuzey Makedonya Enerji Anlaşması Sonuçsuz Şekilde Sona Erdi

Kosova ile Kuzey Makedonya arasında Kasım 2024’te imzalanan enerji anlaşması, hiçbir somut sonuç elde edilmeden geçerliliğini yitirdi. Anlaşma bir takvim yılı boyunca geçerliydi; ancak her iki ülkenin hükümetleri haftalar süren beklentiye rağmen anlaşmadan doğan herhangi bir ilerleme sunamadı. Belge, kömür karşılığında enerji alışverişi yapılmasını da içeriyordu; bu uygulama özellikle kış aylarında ithalatı azaltabilecek bir seçenek olarak görülüyordu.

18 Kasım 2024’te imzalanan anlaşma çerçevesinde kaydedilen bir ilerleme olup olmadığı sorulduğunda, görevdeki Kosova Hükümeti ile Kuzey Makedonya Hükümeti herhangi bir başarı ya da hareket gösteremedi.

Kosova Ekonomi Bakanlığı, yalnızca belgeye erişim talebini karşılayarak televizyona anlaşmanın imzalı kopyasını sundu; ancak atılan adımlar veya elde edilen sonuçlara ilişkin sorulara yanıt vermedi. Kuzey Makedonya Enerji Bakanlığı ise 18 Kasım’da soruları aldığını ve yakında yanıt vereceğini söylemesine rağmen, verdiği sözü yerine getirmedi.

Belgenin bir yıllık geçerliliğinin dolmasıyla, anlaşma fiilen boşa çıkmış oldu. Üstelik 2024 anlaşması, iki ülke arasında 2021’de imzalanmış olan enerji iş birliği anlaşmasını da yürürlükten kaldırmıştı.

Resmî açıklamalara göre anlaşma, “enerji güvenliğinin, erişilebilirliğinin ve sürdürülebilirliğinin artırılması” hedefleriyle hazırlanmıştı. İki ülke stratejik ortaklık geliştirmeyi amaçlayarak beş ana çalışma alanı üzerinde uzlaşmıştı.

İlk maddede; yenilenebilir enerji kaynakları, enerji verimliliği, kömür, enerji tedariki, altyapı projeleri ve diğer ilgili alanlarda iş birliği inisiyatiflerinin belirlenmesi yer alıyordu. Belge ayrıca iki ülke arasında elektrik alışverişi veya elektrik–kömür takası imkânının araştırılmasını da kapsıyordu.

Arnavutluk ile yapılan doğrudan enerji değişimleri gibi uygulamaların, ya da kömür karşılığında enerji alımının, özellikle kış aylarında ithalatı azaltma potansiyeli olduğu değerlendiriliyordu.

Artık geçerliliğini yitirmiş olan anlaşma, iki ülke hükümetlerinin Priştine’de düzenlenen ortak kabine toplantısında imzalanmıştı.