KOSOVA TÜRKİYE ADLİ BİLİMLER GÜNLERİ

KOSOVA TÜRKİYE ADLİ BİLİMLER GÜNLERİ

Ankara Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü, Türkiye Mezunlar Derneği (TÜMED) ve Kosova
Adli Bilimler Ajansının katkılarıyla onursal başkanlıklarını Kosova Anayasa Mahkemesi
Yargıcı Dr. Altay Suroy ve Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erkan İbiş'in yaptığı
Kosova - Türkiye Adli Bilimler Günleri 12 - 14 Ağustos 2014 tarihlerinde Prizren' de
gerçekleşti.
Sempozyum açılışı Kosova Kamu Yönetim Bakanı Mahir Yağcılar, Kosova İçişleri Bakanı
Bajram Rexhepi, T.C. Priştine Büyükelçiliğinden Servet Akman, Kosova Türk Temsil Heyet
Başkanlığından (K.T.T.H.B.) Yarbay Gaffar Gören 'in yanı sıra çok sayıda bilim insanının
katılımı ile gerçekleşti.
Açılış konuşmalarında Kosova İç İşleri Bakanı Bajram Rexhepi' nin Kosova'da böyle güzel
bilimsel programlara ihtiyaç olduğunu vurguladığı konuşmasında profesyonel ve teknik
açıdan bir bütün olan adli bilimlerin soruşturma ve yargı organları tarafından doğru kararlar
alınmasında yardımcı olacağını ifade etti.
Kamu yönetimi bakanı Mahir Yağcılar ise bu sempozyumun iki ülke uzmanlarına tecrübe ve
adli tıp alanında elde edilen en yeni sonuçların karşılıklı değişimine yardımcı olabileceğini
açıkladı.
Kosova Anayasa Mahkemesi Yargıcı Dr. Altay Suroy, Türkiye'nin farklı yerlerinden gelen
Adli Bilimcileri, Adli Bilimlere gönül veren ve ilgi duyanları Kosova'da ağırlamaktan mutlu
olduklarını belirtirken, bu sempozyumun muhteşem akademik sonuçları olacağını ve
Kosova'da hukuk bilimlerinin çok güncel ve hızlı geliştiğini değerlendirdi. Suroy, ayrıca
hukuk bilimlerinin gelişmiş olması halinde kurumlar arasında çelişkilerin daha az olacağını
kaydetti.
Kosova Adli Bilimler Ajansı Müdürü Phd. D.C Blerim Ollluri, Kosova ve Türkiye arasında
adli bilimler alanında bilgi ve deneyimin paylaşıldığı böyle bir toplantıda bulunmaktan
kurumu ve kendisi adına mutluluklarını belirtti. Kosova'da adli tıp biliminin büyük bir
değişime sahip olduğunu anlattı ve Ajansılarının en modern veri tabanına sahip olduğunu
açıklayan Olluri, bu veri tabanıyla adli tıp alanında sonuçların on defa daha etkili olmasına ve
yargı sistemi, İNTERPOL, polis ve yasaların uygulanması yönünde diğer ajanslar ile irtibatın
daha da güçlenmesine yardımcı olduğunu söyledi.
Ankara Adli Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İ. Hamit Hancı kardeş ülke Kosova' da
bulunmaktan mutluluklarını dile getirirken adli bilimler alanında bilgi paylaşımlarının artması
gerektiğini belirten konuşmasını tamamladı.
Türkiye Mezunlar Derneği Başkanı Cengiz Çesko, derneklerinin Adli Bilimler alanında ilk
kez bir organizasyonda yer aldığını, bundan büyük heyecan duyduklarını ve bunu sürdürmek
istediklerini bildirdi.
Resmi dili Arnavutça- Türkçe olan sempozyumun birinci oturumu Ankara Üniversitesi Adli
Bilimler Enstitü Müdürü Prof. Dr. Hamit Hancı'nın başkanlığında başladı. Ankara
Üniversitesi Gıda Güvenliği Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nevzat ARTIK AB üyeleri ülkeleri
ve Türkiye'de gıda güvenliği ve gıda savunması konulu bildirisinde gıda güvenliği ve gıda
güvencesinin birbiriyle karıştırılan farklı iki kavram olduğunu söyledi. Türkiye'nin AB üyesi
olmadığı halde süt, süt ürünleri vb. gıda ihraç ettiğini ifade etti. Prof. Dr. Artık, " riski bilirsek
yönetebiliriz" sloganı ile konuşmasını tamamladı. Kosova Adli Bilimler Ajansı Müdürü Phd.
D. C Blerim Ollluri, Kosova'da Adli Bilimler Hizmetleri konulu bildirisinde müdürlüğünü
yaptığı ajansın özel bir yasa ile hukuki alt yapısının hazırlandığını ve faaliyetlerini bu
çerçevede gerçekleştirdiğini bildirdi. Yıl ve yıl ajansa gelen vakalardaki artışa dikkat çeken
Phd. D.C Ollluri, vaka sayısının 2010 yılında 1.500 iken; 2014 yılı sonunda yıl bu sayının
5.000'e ulaşacağını öngördüklerini söyledi. Kosova Adli Tıp Kurumu Direktörü Prof. Dr.
Arsim Gerxhalıu, Felaket Kurbanlarının Kimliklendirilmesi sunumunda 1999 yılından
itibaren gerçekleşen çığ, uçak kazası gibi vakalarda olay yerinin güvenliğini görülebilen ve
fotoğraflanabilen her şeyi tespit ederek başladıklarını söyledi. Adli Rapor Formlarını Kosova
Yasalarına uygun olarak gelişmiş ülkelerin raporlarından uyarlandığını belirtti. Her olay
kendine münhasır olup, tek başına değerlendirilmelidir diyerek sözlerini tamamladı.
İkinci oturum Ankara Üniversitesi Zootekni Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Gürsel Dellal'ın
başkanlığında başladı. İlk bildiriyi Ankara Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü Müdür
Yardımcısı Aslıhan AVCI Adli Kimya ve Metabolizma üzerine gerçekleştirdi. Bildirisinde
Alternatif Tıbbın bilinçsiz tüketilmesinin doğurduğu zararlardan bahsetti. Bilinçsiz kullanılan
Alternatif Tıbbın kan biyokimyasında beklenmeyen değişimlere sebep olduğunu hatta
ölümcül sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Konu ile ilgili örnek vakalarla bildirisini
noktaladı. Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü'nden Dr. Yeşim Doğan, Bio. Merve
İyras, Bio. Merve Parlakgörür, Biomüh. Emine Firdevs Yıldırım' ın ortak olarak hazırladıkları
Tek Yumurta İkizlerinin Kimliklendirilmesi konulu bildiride, adli olaylarda genetik
kimliklendirme yapılması sırasında çözüm bulunamayan tek yumurta ikizlerinin
kimliklendirilmesi ile ilgili örnek olaylar izleyiciler ile paylaşıldı. Örnek olayların ardından
tek yumurta ikizlerinin DNA dizilimlerinin aynı olmadığı ve ayırt edilebilmeleri amacıyla
literatürde kabul edilen farklı yaklaşımlar anlatıldı ve giderek atan tek yumurta ikizi nüfusuna
paralel olarak yaygın olarak kabul edilen bir metot oluşturulmasının gerekliliğinden söz
edildi. Adli Tıp Kurumu'ndan Yüksek Mühendis Jeolog Murat Mert ve Batman Üniversitesi
Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden Yrd. Doç. Dr. Sema Tetiker'in Adli Bilimlerde
Mineralojik incelemeler konulu ortak bildirisi adli bilimlerde jeolojinin tarihçesi başladı.
Minerolojik incelemelerin cinayetten trafik kazaları, terörizm ve kaçakçılık olaylarının
çözümlenmesine kadar büyük önem taşıdığını belirten Yük. Müh. Mert Kriminalistik
alanındaki bir diğer önemi ise; zehirlenme olayının varlığında detaylarıyla
çözümlenebilmesini sağlamasıdır dedi. Toprağın karakterizasyonu ve mineralojik yapısı ölüm
zamanının tayininde kilit rol taşımaktadır ve olay yeri incelemesi esnasında ne kadar detaylı
inceleme yapılırsa o kadar iyi sonuç alınır diyerek konuşmasını sonlandırdı.
Kosova Adli Bilimler Ajansından Dr. Xhemail Ademi başkanlığında gerçekleşen 3. Oturumda
ilk bildiriyi Çocuklarda Yürüme Bozuklukları konusu ile Yunanistan'dan Op. Dr. Hüseyin
Bekir yaptı. Op. Dr. Bekir çocuklarda görülen içe basma, dışa basma ve rotasyonel
deformitelerin teşhis ve tedavisini anlattığı bildirisini ortopedi sloganı erken teşhis, erken
tedavi ile sonlandırdı. Ankara Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsünden Psik. Sevgi Güney
Adli Bilimlerde Klinik Psikoloji Uygulamaları konulu bildirisinde adli klinik psikolojinin
tanımı ve tarihçesini anlatarak başladı. Suç ve suç faili belirlenmesinde, görgü tanıklarının
güvenilir ve geçerliliği olan ifadelerinin alınmasında adli psikoloji ve klinik psikolojinin
önemine dikkat çekti. Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsünden Eren Şahiner ve
Doç. Dr. Niyazi Meriç'in Adli dozimetri konulu bildirisinde maruz kaldığımız radyasyon
dozunun belirlenmesinde kullanılan parametreleri anlatan Şahiner, nükleer adli bilimlerin
doğuşunu, Japonya-Fukushima Daiichi Santrali kayda geçen en büyük son kazayı ve
radyasyon kazaları ile maruziyet dozunun belirlenmesinde kullanılan teknikleri anlattı.
4. oturum Kosova Adli Tıp Kurumu Direktörü Prof. Dr. Arsim Gerxhaliu başkanlığında
gerçekleşti. Toplu Gömülerde Tarihlendirme konulu bildiriyi gerçekleştiren Ankara
Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü müdürü Doç. Dr. Niyazi Meriç göreceli ve mutlak
yaşlandırma tekniklerini, mutlak yaşlandırmada kullanılan C-14, Elektron spin rezonans ve
lüminesans yöntemleri anlattı. Doç. Dr. Meriç bu tekniklerin toplu gömülerde tarihlendirme
sahip olduğu öneme ve adli bilimlerde toplu gömülerin ve tarihlendirilmesinin ehemmiyetine
dikkat çekti. Gülhane Askeri Tıp Akademisi diş hekimliği emekli öğretim üyesi Prof. Dr.
Yavuz Sinan Aydıntuğ Adli Diş Hekimliği ve Dişlerden Kimliklendirme konulu bildirisinde
öncelikle diş hekimliğini bilmek lazım ki daha sonra adli diş hekimliğini, hukuk ile olan
bağlantısını ve adli diş hekiminin görevlerini bilelim dedi. Adli diş hekimliğinin tarihçesini ve
Türkiye'de adli diş hekimliği konusunda çalışmış ve çalışan değerli bilim insanlarını ve
çalışmalarını tanıtan Prof. Dr. Aydıntuğ adli diş muayenesinin, ağız otopsisinin, analiz,
değerlendirme ve raporlama süreçlerinin önemi vurguladığı bildirisinde kişilere ait ağız, diş
ve çene röntgeninin adli vakaların çözümlenmesinde büyük fayda sağlayacağını vurguladı.
Sırbistan'dan katılan Prof. Dr. Redjep Şkrijel Muhacirlerde Sıtma Hastalığı konu bildirisine
enfeksiyon tarihini anlatarak başladı. Sıtma ve kolera hastalığının savaş döneminde kötü
hijyenik koşulların etkisiyle salgına neden olduğunu ve sadece yeni pazarda 10 mahallenin
yok olmasına neden olduğunu belirten Prof. Dr. Şkrijel muhacirlerin bu salgından dolayı
maruz kaldıkları büyük zarara dikkat çekerek bildirisini noktaladı.
5. oturum Op. Dr. Hüseyin Bekir başkanlığında, Kosova Adli Bilimler Ajansından Dr.
Xhemail Ademi'nin Kosova'da Kriminalistik Çalışmaları ve İz Delilleri konulu bildirisi ile
başladı. Kriminalistik çalışmalarında her materyalin kritik öneme sahip olduğunu ve iz
delillerinin büyük veya küçük olmasıyla değil taşıdıkları bilgiler ölçüsünde suçun
aydınlatılmasında altın dokuz adli sorulara cevap taşıdığını/ taşıyabileceğini belirtirken bu
soruları şöyle sıraladı; ne oldu, ne zaman oldu, nerede oldu, kim yaptı, neden yaptı, neye veya
kime yapıldı, kim planladı, ne yapılabilir ve kim yapabilir. Dr. Ademi çalışmalarının Edmond
Locard'ın her temas bir iz bırakır prensibine dayandığını belirterek bildirisini tamamladı.
Yunanistan'dan Av. Rıdvan Sadık Batı Trakya'da Türklerin Tabi Olduğu Aile Hukukunu
Belirleyen İkili Antlaşmalar konulu bildirisinde Dedeağaç, Gümülcine ve İskeçe yaşayan
Türk azınlığın aile hukuku ile ilgili problemleriyle ilgilenen müftülükler bulunduğunu
evlenme, boşanma, nafaka ile ilgili hukuku işlem ve problemleri çözmekle görevli olduklarını
ve 24 Temmuz 1924 imzalanan Lozan Barış antlaşması ile garanti altına aldığını söyledi.
Turgut Özal Üniversitesi Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı başkanı Doç. Dr. Kadir Demircan
Adli Tıp ve Medya konulu bildirisinde Robin Williams, Whitney Houston ve Michael Jackson
gibi ünlülerin ölümünün medyada yer alış şeklini anlatırken adli tıp açısından bu konuların
medyada yer alışına dair içerik açısından daha bilimsel olması gerektiğine dikkat çekti.
6. oturum Prof.Dr. Nevzat Artık başkanlığında Kosova Adli Bilimler Ajansından Dr. Xhemail
Ademi ve Phd. D. C Blerim Ollluri'nin Kosova'da Traseolojinin Gelişmesi konulu bildirisi ile
başladı. Phd. D.C Ollluri 2010 yılından bu yana ajanslarında ayakkabı, lastik ve alet izlerinin
incelendiğini görevli personellerinin düzenli olarak eğitime tabi tutulduklarını gelişmeleri
daha yakından birebir takip edebilmek amacıyla kurdukları ulusal iş birliklerini anlattı. DNA
Analizi Uzmanı Fatmir Ademi Kosova'da DNA Analizinin Gelişmesi konulu bildirisinde
DNA ve Seroloji laboratuvarının Kosova Adli Bilimler Ajansı bünyesinde 2005 yılında
kurulduğunu ihtisas eğitimi almış 4 uzman ile çalıştıklarını ve şuan Kosova'nın ihtiyacını
karşıladıklarını söyledi. 2008 yılında ilk adli vakayı kabul ettiklerini belirten Ademi 6 yıldır
devam eden çalışmalarında 5000 delil incelediklerini ve kan, meni, tükürük, diş, kıl ve tüm
vücut kıllarından DNA analizi yaptıklarını belirtti. Hedeflerinin dahada ilerlemek olduğunu
söyleyen Ademi şuanda DNA analiz metotlarının akreditasyonunda final aşamasında
olduklarını da belirterek bildirisini sonlandırdı. Kosova Adli Bilimler Ajansından Phd.
Milazim Tahiruka Ateşlenen Silahlarda Barut İzleri konulu bildirisinde geçmişte ve
günümüzde kullanılan barut çeşitlerini, laboratuvarlarında kullandıkları ve kendi
geliştirdikleri barut izi analiz metodunu anlattı. Phd. Tahiruka kullandıkları metoda ilişkin
detaylı bilgiler verdiği bildirisinde numune miktarının az olmasına rağmen uygun şartlar
altında muhafaza edilerek istenilen bilgiye ulaşılabileceğine dikkat çekerek bildirisini
tamamladı.
7 posterin sunulduğu Kosova Türkiye Adli Bilimler Günleri Poster sunumlarına ilişkin soru
cevapların yapıldığı 7.ve son oturum ile noktalandı.
Oturumların ardından Kosova'da İlk kez düzenlenen Kosova Türkiye Adli Bilimler
Günlerinin önümüzdeki yıllarda da devam etmesi temennisi ile sempozyum kapanışı yapıldı.
Kongrenin ardından Kosova'nın başkenti Priştina'da Sultan Murat Türbesi, Kosova Adli
Bilimler Ajansı (Kriminal Laboratuvarlar), Kosova Anayasa Mahkemesi ve Türklerin yoğun
yaşadığı Mamuşa Belediyesi ile Prizren'de bulunan Türk taburu ziyaret edildi. Dönüş yolunda
Makedonya'dan Tetova (Kalkandelen), Ohrid, Bitola (Manastır), Yunanistan'dan Selanik,
Kavala, Gümülcine şehirlerini gezme imkanı oldu.
12- 14 Ağustos 2014 Hotel Theranda Prizren - KOSOVA