Kosova ve Sırbistan Vergi Sistemine Eğiliyor

Uzmanlar, vergi yasalarına uyumun şart olduğunu, ancak hükümetlerin vergi tahsilat kurumları ve prosedürlerini iyileştirmesi gerektiğini söylüyor.

Vergi kaçakçılığının azaltılması, ödenmeyen vergilerin devlet bütçelerine zarar verdiği ve çok sayıda pazarda haksız rekabete yer açtığı Kosova ve Sırbistan'da yetkililere büyük sorun oluyor. Uzmanlar, hükümetleri vergi tahsilat kurum ve prosedürlerini iyileştirmeye çağırıyor.

BM Kalkınma Programı'na göre, Kosova'da vergi kaçakçılığı daha çok iki faktörden kaynaklanıyor: karmaşık kurallara uymanın getirdiği yüksek maliyet ve sistem dışında güven içinde işleyen büyük bir gayri resmi ekonomi.

BM'ye göre, vergi kaçakçılığı ülkedeki kuruluşların yüzde 30 ila 40'ını kapsıyor.

Priştine'deki Sarı Eğitim Merkezi'nin İdari Müdürü Fatlum Gogiki SETimes'a verdiği demeçte, gönüllü vergi beyanı konusunda hâlâ hassas bir zihniyet olduğunu ve vergi tahsil etmekle görevli kurumlarda personel eksiği bulunduğunu ileri sürdü.

"Şirketlerin gönüllü olarak vergi beyanında bulunmaması, Kosova'nın şu anda sahip olduğu zayıf ekonomiye yol açmakta." diyen Gogiki şöyle devam etti: "Yolsuzluk ve vergi kaçırmanın vatandaşlar tarafından ihbarı, sağlıklı bir ekonominin gelişmesine olanak sağlar."

Gogiki, hükümetin başlıca hedefinin gönüllü beyana dayalı bir vergi sistemi kurarak, halk arasında vergi idaresinin tarafsızlık, yetkinlik ve dürüstlüğüne güven tesis etmek olması gerektiğini öne sürdü.

Yetkili, Kosova Vergi Dairesi'nin 2012'de başarılı bir yıl geçirdiğini sözlerine ekledi. O yıl, vergi tahsildarlarının gelirleri izlemesi için işletmelere yazar kasa uygulamasının getirilmesi dahil olmak üzere, bir kayıt altına alma sistemi uygulandı. Ülke, vergi mükelleflerine zaman kazandıracak birçok hizmet de başlattı.

Sırbistan'da da yetkililer sistemi vergi mükellefleri açısından daha kolay hale getirmeye çalışıyor. Vergi ödemelerini artırma amaçlı yasalar, işletmelerin sırtındaki mali yükü büyük ölçüde azaltırken, onun yerine KDV, tüketim vergisi ve gelir vergisinden gelir üretti.

Sırbistan Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı Dejan Stojanoviç SETimes'a verdiği demeçte, "Bazı parafiskal yükümlülüklerin ortadan kaldırılması Eylül 2012'de yürürlüğe girerken, gelir vergisi Ocak ayında yüzde 10'dan yüzde 15'e çıkarıldı." şeklinde konuştu.

Faiz ve vergi borcunun şartlı silinmesine ilişkin bir yasa, şirketlere mevcut vergileri düzenli ödeme şartıyla iki yıla kadar süreyle borçlarını erteleme olanağı sağlıyor.

Stojanoviç, "Bu şekilde vergi mükellefleri ... mali açıdan rahatlarken, vergi dairesi de 2013 ve 2014 yılında düzenli vergi ödenmesi konusunda ısrar edebiliyor ve ödememe durumunda zorla tahsilat tedbirleri alabiliyor." şeklinde konuştu.

Vergi idaresinin bütçe gelirlerini artırma yönünde bazı çabaları olmasına karşın, bazılarının durumdan hoşnutsuzluğu devam ediyor.

Ekonomi danışmanlığı şirketi EMarket'in sahibi Sasa Raduloviç SETimes'a verdiği demeçte, Sırbistan'ın tüketim vergilerinden yılda 5 milyar avro, gelir vergilerinden ise 4,5 milyar avro topladığını söyledi. Her iki alanda da vergi kaçakçılığı meydana gelmesine karşın, sıkı denetimler sadece tüketim vergisi konusunda faydalı oluyor.

Raduloviç, "Gelir vergisi (örneğin, çalışanların sosyal güvencesi) kaçakçılığını denetlemek için, kayıt dışı işyerlerinde çalışan işçileri yakalayıp vergi ödenmeden para aldıkları yönünde ifade ve itiraflarının alınması gerekiyor. Kimse bundan bahsetmek istemiyor. Birisi bahsederse, işini kaybeder veya şirket kapatılır." dedi.

"Sırbistan'ın vergi sistemi reformuna ihtiyacı var." diyen Raduloviç şöyle devam etti: "Bu reform olmadan, vergi tahsilatı gelirlerini artırmaya yönelik bütün çabalar sonuçsuz kalır. 300 avro kazanan birisinin devlete 120 avro ödemesini beklemek mantıksızlık olur."

Sırp ekonomist Branko Dragas, vergi tahsilatını artırmak için çözümün vergi oranlarını düşürmek olduğunu ileri sürdü. Dragas, "Sistemi istikrara kavuşturmak ve vergi tahsilatını artırmak için, devlet mevcut vergi oranlarını düşürmeli. Burada anahtar, daha düşük oranlar ve daha iyi ödemedir." dedi.

Kosova ve Sırbistan vergi yasalarında nasıl reform yapabilir? Aşağıda yorumda bulunarak tartışmaya katılın. SETimes.com