Kosova, Yatırım İçin Cazip Bir Ülke

2008 yılından bu yana Kosova - Türkiye Ticaret Odası iki ülke arasında ekonomi ilişkilerinin geliştirilmesi alanında çabalarını sürdürüyor. 26 şirketin üye olduğu Kosova - Türkiye Ticaret Odası başında Ahmet Mithat Milli bulunuyor.  Bugüne kadar 200 kadar Kosovalı işadamını Türkiye'ye ve bir de o kadar işadamını Türkiye'den Kosova'ya getiren kuruluş çalışmalarından Kosova - Türkiye Ticaret Odası Başkanı Ahmet Mithat Milli bilgi verdi.

Kosovahaber: Kosova - Türkiye Ticaret Odası kuruluşu ve amaçlarından bilgi verir misiniz?

Ahmet Mithat Milli:  Bu tür odaların kurulmasının nedeni, ticaretin daha uygun daha anlaşılır seviyelere gelmesini sağlamak ve iki ülke arasında bir köprü oluşturmaktır. Yapılamayacak birtakım işlerin yapılabilir hale gelmesini imkanlaştırmaktır. Kosova - Türkiye Ticaret Odası'nı  2008 yılında kurdu. Bundan önce birtakım dernekler burada faaliyet göstermek amaçlı odalar açmışlar, ancak sağlıklı bir bünyeye kavuşamamışlar. Çünkü gelen kişiler kısa süre içerisinde geri dönmüş veya başarısız olmuş ve gerekli çalışmayı ve hizmeti sunamamışlar.  2008 yılında o zamanki büyükelçimiz Sayın Mustafa Sarnıç girişimi ve desteği ile Kosova - Türkiye Ticaret Odası kuruluşuna geçildi.  Bizlerin yükünü azaltacak ve Kosova ile Türkiye arasında bir köprü oluşturacak bir kuruluşa ihtiyaç vardı. Biz de bu işe sekiz şirket olarak canı gönülden destek vererek başladık. Kuruluşumuzdan bu yana onursal başkanımız T.C. Priştine Büyükelçisi oldu.
2008 yılından 2009 yılına kadar biz de yönetim kurulunda faaliyet gösterdik. Kurucu başkanımız Oğuz Ali Türkeli'nin Kosova'dan  ayrılmasından sonra seçim yapıldı ve ben başkan olarak atandım.
2008 yılından bu yana yaklaşık 200 Kosovalı işadamını Türkiye'ye gönderdik. Aynı şekilde en az 100-150 Türk işadamını da Kosova'ya getirdik. Buraya ne tür yatırımlar yapılabilir? Kosova'nın neye ihtiyacı vardır? Ziraat nasıl olur?  Madenler nasıl işlenir? Bunların hepsini özelleştirme idaresinden ve gerekli bakanlıklardan tüm bilgileri alarak, birtakım kitapçıklar oluşturduk. Bunları yaparken de Türkiye'deki odalara mesaj gönderdik, gerekirse gittik ve onlara Kosova'yı tanıttık. İhaleleri ve neler yapılması gereken fizibilite raporlarını da bu odalara gönderiyoruz.

Kosovahaber: Bu çalışmalar zaten iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin gelişmesine neden oluyor.  Kosova kurumlarıyla ilişkileriniz nasıl?

Ahmet Mithat Milli:  Kosova kurumlarıyla ilişkilerimiz gayet güzel. Herkes burada bize yardımcı oluyor. Türkiye'nin burada yatırım yapacağına inanıyorlar.  Gerçek de budur. Buraya yatırım yapacak ülke Türkiye'dir. Çünkü Türkiye ile tarihsel ve kültürel bağlar vardır. Yatırımcıların hepsinin bir tarafı Kosovalıdır. Kosova'dan Türkiye'ye gitmiş bazı kişiler orada yatırım yapmış ve başarmışlar. Şimdi de atalarının odluğu bu bölgeye yatırım yapma ihtiyacı duymaktalar. Kosova, ilgi çeken ve devamlı cazibesini koruyan bir ülkedir.

Kosovahaber: Kosova'ya yatırım yapmanın cazibesi nedir?

Ahmet Mithat Milli:  Geçmişi 10 yıl olan bağımsızlığını da üç yıl önce ilan eden bir ülkede tabi ki sorunlar ve yanlışlıklar olacak. Ancak, Kosova küçük bir ülke, yeni nesil öğrenmeye açık ve başarılı, en azından iki üç yabancı dil biliyor.  Yeni gelişen bir ülkede herkes başarıyı yürekten istiyor. Kosovalı yetkililer, Türkiye'den gelen yatırımları da gayet heyecanla karşılamaktalar.

Kosovahaber: Türkiye'nin Kosova'yla tarihi ve kültürel bağları var dediniz,  Kosova asıllı olan ya da Kosova'ya yakınlık duyan işadamları çoğunlukta Kosova'ya yatırım yapmakta. Bu 10 yıl içerisinde profilde değişiklik var mı?

Ahmet Mithat Milli:  İlk başta gelenler bavul ticareti yapmaya geldi, ufak tefek şeyleri satmak için. Burada kar marjı çok yüksekti o zamanlar. Çünkü burada çoğu şey yoktu diyebiliriz. Hem buranın hem de Türkiye'nin esnafı devamlı olarak buraya bir şeyler getrdiler. Ama son yıllarda büyük işadamları da buraya yatırım yapmak istiyor. Çünkü Türkiye, dünyada bu kadar yoğun yatırım yapan ender ülkelerden biri. Yatırımcıların balkanlarda, Afrika ülkelerinde, hatta Amerika'da bazı yatırımları var. Kosova Türkiye'ye çok yakın ve her türlü yeniliğe aç bir ülke. Dolayısıyla yatırımları buraya kaydırmakta bir sakınca görmüyorlar. Aynı zamanda burada işgücü olmasının işadamları için bir avantaj.

Kosovahaber: Kosova hükümeti kurumsal olarak yatırımlara ne kadar önem veriyor?

Ahmet Mithat Milli:  Kosova'da yatırım yapmak Arnavutluk ve Makedonya'dan veya diğer Balkan ülkelerinden çok daha kolay. burada önemli olan dil birliğimiz var. Buraya geldiğimiz zaman anlaşabiliyoruz. İkinci olarak iki ülkenin halkı da çok misafirperver, ortak bir kültüre sahibiz.

Kosovahaber: Kaç yıl buradasınız?

Ahmet Mithat Milli:  Sekiz yıl buradayım, burada evlendim ve burada yaşıyorum.

Kosovahaber: Kosova'yı en iyi tanıyan biri olarak Türk halkına en iyi mesajı verebilecek birisiniz. Bir iş adamı Kosova'yı sorduğu zaman ne diyorsunuz?

Ahmet Mithat Milli:  Derhal gelin derim. Eğer yapabileceğiniz bir iş varsa gelin.

Kosovahaber: Peki geliyorlar mı?

Ahmet Mithat Milli:  Geliyorlar. Önceden Kosova'ya haftada 3 uçak seferi varken, Şimdi haftada 9'a çıktı ve THY dışında başka şirketler de sefer yapmakta. Bunun başka bir açıklaması olamaz.

Kosovahaber: Türkiye- Kosova Ticaret Odası olarak da takip ediyorsunuz olayları. Türkiye- Kosova arasında ticaret söz konusu olunca Türkiye biraz daha ilerde. Siz bu olayı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ahmet Mithat Milli:  Biz yatırımcılarımıza şunları önerdik: Burada gelip mal satmayın. Bakın kapılar her yere açık. Kosova'da üretin ve dışarıya satın. Kosova'yı bir açık Pazar olarak görmek gerekiyor. Önemli olan burada olan bir şeyi üretip olmayan yerlere satmak.

Kosovahaber: Son yıllarda özellikle bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana Türkiye'yle ilişkiler mükemmel oldu.

Ahmet Mithat Milli:  Olması da gerekiyor. Türkiye'de 5-6 milyon Arnavut asıllı var. Türkiye'nin siyasetini değiştirebilecek bir potansiyeldir bu durum. Doğal olarak siyasilerin de buraya bakış açıları farklı oluyor.

Kosovahaber: Kosova ile Türkiye arasında ekonomik ilişkiler mi yoksa siyasi ilişkiler mi daha önde?

Ahmet Mithat Milli:  Ekonomik ilişkiler olmadan siyasi ilişkiler olmaz. Siyasi ilişkiler de ekonomik ilişkileri yönlendirir. Bizim asıl amacımız Kosova'ya ekonomik yönden bir şeyler kazandırmak.

Kosovahaber: Özellikle vurguladığınız bir nokta var. Kosova'da üretim.

Ahmet Mithat Milli:  Evet.. Bakın kullanılmayan tarım alanları var. 10 yıldır hiç ekim yapılmamış alanlar var. Bu alanların değerlendirilmesi gerekiyor. Diğer tarafta da madenler var. Madenler hiç işlenmemiş. Avrupa'nın Türkiye'nin madenlere ihtiyacı var. Düşünceme göre, Kosova organik tarım ve maddende uzmanlaşacak.

Kosovahaber: Türkiye-Kosova arasındaki ilişkilerde Türkiye Kosova Ticaret Odası'nın rolü nedir?

Ahmet Mithat Milli:  Biz, Türkiye'deki işadamları ve siyasetçilerle devamlı olarak irtibattayız. Kosova'yı tanımayanlara Kosova'yı tanıtıyoruz. Çeşitli seminerler, fuarlar düzenliyoruz. Kosova'yı tanıtmaya kendimizi adadık.

Kosovahaber: Türkiye'nin bakış açısı nasıl?

Ahmet Mithat Milli:  Arnavutları yabancı olarak görmüyorlar. Bir Amerikalı veya Avrupalı gibi değil, Kosovalı gördüklerinde kapılarını açar, ekmeklerini paylaşırlar.

Kosovahaber: Türkiye Kosova Ticaret Odasına ilgi nasıl, kaç üyeniz var?

Ahmet Mithat Milli:  Bizim belirli kriterlerimiz var. 26 üyemiz var. Kosova ve Türkiye'den üyelerimiz var.Güçlü kuruluşları grupları aramıza alıyoruz.

Kosovahaber: Türkiye Kosova Ticaret Odası'nın son faaliyetlerinden biri seminer ve İstanbul'da TUSKON'la beraber etkinlikti?

Ahmet Mithat Milli:  Buradaki amacımız küçük ve orta ölçekli işletmelerin olaylara nasıl daha rahat kanalize olabilecekleri yönündeydi. Bize gelen tepkiler bunu başardığımızı göstermekte.

Kosovahaber: Türkiye ve Kosova Arasındaki İthalat ve ihracat olarak rakam nedir?

Ahmet Mithat Milli:  Buranın veri kaynaklarıyla Türkiye veri kaynakları arasında birtakım farklılıklar vardır. Türkiye'nin Kosova'ya yaklaşık 200 milyon Avro'luk  bir ihracatı söz konusudur. Kosova'dan Türkiye'ye ise 8-9 milyon Avro mal ihraç ediliyor.


Kosovahaber: Kısaca size de tanıtalım. Kosova e Re şirketi müdürüsünüz.

Ahmet Mithat Milli:  Evet. Danışmanlık aynı zamanda müdürlük yapıyorum. Sigortacılık şirketi, Kosova'da sigorta şirketlerinin içerisinde yaklaşık 10 % payıyla mücadelemize devam ediyoruz. Bu kadar küçük nüfuslu bir ülkede 10 sigorta şirketi, dolayısıyla mücadele de büyük oluyor.

Kosovahaber: Ziraat bankasının buraya gelme durumu var mı?

Ahmet Mithat Milli:  Evet. Yetkililerle görüştüm. İki şubeli Türkiye-Kosova arasında işlemleri yürütebilecek bir banka, o şekilde düşünülüyor.

Kosovahaber: Bunun dışında Türkiye'den daha neler ver? Enerji ve Telekomünikasyon söz konusuydu?

Ahmet Mithat Milli:  Enerji ve Telekomünikasyon, Havalimanı ve her türlü özelleştirmede biz varız. Önümüzdeki dönemlerde daha fazla gelecekler. Çünkü buraya yatırım yapmak gerekiyor ve yatırım yapılacak.

Kosovahaber: İlişkilerde kültür de önemli rol oynuyor. Son dönemlerde sinema ve diziler sayesinde Türkiye tanıtımı yapılıyor.

Ahmet Mithat Milli:  Türkiye  sinema endüstrisinde belli bir aşamaya vardı. Sadece Kosova'ya ihraç etmiyor, Balkanlar ve diğer yerlerde de dizileri gösterilmekte.

Kosovahaber: Son olarak işadamlarına mesajınız nedir?

Ahmet Mithat Milli:  Başarmamak için hiçbir neden yok. Kosovalı işadamlarının ise  sadece biraz cesarete ihtiyaçları var. Gün gelecek Kosovalı olarak Avrupa'ya satış yapacağız.