Kosova’da 30 Bin Kişi Okuma-Yazma Bilmiyor

Kosova’da, 10 yaş üstü okuma-yazma bilmeyenlerin sayısında, son 13 yılda %1.5 oranında bir azalma kaydedildi. Hükümet bu durumu eğitim alanında önemli bir ilerleme göstergesi olarak değerlendirirken, eğitim uzmanları bu düşüşün eğitim sistemindeki iyileşmeden çok, yeni nesillerin eğitime daha fazla katılımıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.

İstatistik Ajansı’nın (ASK) nüfus sayımı verilerine göre, ülkede 30.902 kişi hala okuma-yazma bilmiyor. 2011 yılında bu rakam 55 bin civarındayken, 2024 yılı itibarıyla %43 oranında bir azalma gerçekleşti.

Kadınlar arasında okuma-yazma bilmeyenlerin oranı, 2011 yılına göre %6 azaldı. 2011 yılında okuma-yazma bilmeyen kadınların oranı %79.70 iken, bu oran 2024'te %73.58’e düştü.

Eğitim uzmanı Rinor Qehaja, okuma-yazma bilmeyenlerin sayısındaki düşüşü minimal bir gelişme olarak değerlendirmeketdir. Qehaja, bu azalmayı demografik değişimlere ve genç nesillerin eğitim sistemine daha fazla dahil olmasına bağlıyor. Ancak Qehaja, gençler arasında okuma-yazma bilmeyenlerin varlığının endişe verici olduğunu da vurguluyor.

Eski Eğitim Bakan Yardımcısı Dukagjin Pupovci ise 10-29 yaş grubundaki okuma-yazma bilmeyenlerin öncelikli olarak ele alınması gerektiğini söylüyor. Pupovci, ileri yaşlarda okuma-yazma bilmemenin tarihi koşullarla ilişkilendirilebileceğini, ancak gençler ve çocuklar arasında analfabetizmin kabul edilemez olduğunu belirtiyor.

Hükümet sözcüsü Përparim Kryeziu ise, %1.5’lik düşüşün eğitimde önemli bir ilerlemeyi temsil ettiğini ifade etti.
“2011’de %3.85 olan okuma-yazma bilmeyenlerin oranı, 2024’te %2.27’ye geriledi. Bu, son 13 yılda %43’lük bir azalmayı gösteriyor ve eğitim alanında ciddi bir ilerlemeye işaret ediyor.” diye belirtti Kryeziu.

Eğitim sistemindeki sorunlar, 15 yaş grubundaki uluslararası PISA testinde de kendini göstermiş oldu. Kosova, okuma, matematik ve fen bilimleri alanlarında son beş ülke arasında yer aldı. PISA sonuçlarına göre, Kosovalı öğrencilerin %83’ü orta uzunlukta bir metni anlayamıyor, %85’i ise basit bir matematik problemini çözmekte zorlanıyor.

Bu veriler, Kosova’da eğitim sisteminin hala ciddi iyileştirmelere ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor.