Kosova’da Doğum Oranı Düşüyor, Uzmanlar Kurumsal Önlemler Çağrısında Bulunuyor

Kosova’da son yıllarda doğum oranlarında düşüş yaşanıyor. Ekonomik faktörler, göç, kariyer planları ve yaşam tarzındaki değişiklikler, ailelerin daha az çocuk sahibi olmasına veya hiç çocuk sahibi olmamasına yol açan başlıca etkenler arasında gösteriliyor.

Kosova İstatistik Ajansı’nın verilerine göre 2024’te ülke içinde 21.487 doğum kaydedilirken, yurt dışında doğan 10.230 bebek de sisteme işlendi. Önceki yıllara bakıldığında düşüş dikkat çekiyor: 2023’te 21.654, 2022’de 22.632, 2021’de 22.830 ve 2020’de 21.907 doğum kaydedilmişti.

“Düşüş küresel bir trend”
Priştine Üniversitesi Demografi Profesörü Mimoza Dushi, doğum oranlarındaki düşüşü küresel bir eğilim olarak değerlendiriyor ve bu nedenle durumu kaygı verici bulmadığını ifade ediyor. Ona göre Kosova, ekonomik ve toplumsal değişimlerin etkisiyle demografik geçiş sürecinde:

“Kadının toplumdaki konumu değişti, eğitim ve istihdam oranları arttı, kadın ekonomik bir faktör hâline geldi. Gelir seviyesi yükseldikçe çocuk sayısı azalıyor. Yaşam tarzı ve aile yapısı da dönüşüyor; bu, gelişim sürecinin doğal bir parçası.”

Dushi, nüfusun sabit kalabilmesi için bir çiftin ortalama 2,1 çocuk sahibi olması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca yurt dışında doğan çocukların hem bulundukları ülkede hem de Kosova’da kaydedilmesinin istatistikleri karmaşıklaştırdığını ekliyor.

“Politikalar şart”
Sosyoloji Profesörü Besim Gallopeni ise doğum oranlarındaki düşüşü ciddi bir uyarı olarak değerlendiriyor ve pronatalist politikaların eksikliğine dikkat çekiyor:

“Göç, özellikle genç çiftlerin göçü, doğurgan nüfusun azalmasına neden oluyor. Geç evlilikler ve ekonomik belirsizlikler de doğurganlık dönemini kısaltıyor. Bu hızla devam ederse birçok köy boşalacak, okullar kapanacak ve iş gücü açığı büyüyecek.”

Gallopeni’ye göre Kosova’nın demografik istikrarını koruması için acilen kapsamlı bir nüfus politikası geliştirilmesi gerekiyor.

Kosova’da Yıllara ve Cinsiyete Göre Canlı Doğumlar:

2020: Toplam 21.907 (10.567 kız – 11.340 erkek)
2021: Toplam 22.830 (10.982 kız – 11.848 erkek)
2022: Toplam 22.632 (11.016 kız – 11.616 erkek)
2023: Toplam 21.654 (10.447 kız – 11.207 erkek)
2024: Toplam 21.487 (10.374 kız – 11.113 erkek)