Kosova’da Mahkeme Harçlarına Büyük Zam

1 Ocak itibarıyla yürürlüğe giren mahkeme harçlarının birleştirilmesine ilişkin yeni İdari Talimat, Kosova’daki tüm yargı süreçlerinde uygulanacak ücretlerde önemli artışlar öngörüyor. Yeni düzenleme, hem vatandaşları hem de işletmeleri etkileyerek dava açma ve dava takibi maliyetlerini ciddi ölçüde artırıyor.

Talimat uyarınca, hukuk davaları ve Ticaret Mahkemesi’ndeki başvurulara ilişkin harçlar, önceki tarifelere kıyasla birkaç kat yükseltildi. Mülk ihlali davaları veya delil tespiti talepleri gibi temel yargısal işlemler de zamdan etkilendi. Artışların özellikle yüksek meblağlı uyuşmazlıklarda daha belirgin olduğu ifade ediliyor.

Avukatlar, bu artışların mahkemelere yapılan yeni başvuruların sayısını azaltabileceğini ve adalete erişim hakkını zedeleyebileceğini dile getiriyor. Yüksek yargılama giderlerinin, maddi imkanları sınırlı olan vatandaşlar ve küçük işletmeler için sistemi daha az erişilebilir hale getirebileceği uyarısında bulunuluyor.

Avukat Florim Shefqeti, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

“Bazı durumlarda harç artışları yüzde 300’e kadar çıkıyor. Bu durum, doğal olarak avukatların çalışmalarını da etkiliyor. Vatandaş, bir hakkını aramak için dava açmadan önce, bu sürecin maliyetini hesaplıyor. Harçlardaki artış, vatandaşların haklarını kullanmasında ciddi zorluklar yaratıyor. Bazı harçların yüzde 300’ün üzerinde artırılması, özellikle mali gücü düşük kesimleri doğrudan etkiliyor. Bu kesimler, davalarını yargı yoluyla takip edecek imkana sahip değil. Sonuç olarak, mahkeme harçlarından muaf tutulmayan sosyal gruplar daha fazla mağduriyet yaşıyor.”

Öte yandan Kosova Yargı Konseyi (KGJK), gün içinde yayımladığı kamuoyu açıklamasında, idari talimatın yasa ve anayasal yetkiler çerçevesinde kabul edildiğini ve amacının adalete etkin erişimi güvence altına almak olduğunu belirtti.

KGJK açıklamasında, yeni düzenlemenin en hassas gruplar için harç muafiyeti öngördüğü vurgulandı. Buna göre; sosyal yardım alanlar, şehit aileleri, gaziler, engelli bireyler ile devlet kurumları mahkeme harçlarından muaf tutuluyor.

Yargı Konseyi, mahkeme harçlarının son altı yıldır değiştirilmediğini, yeni düzenlemenin ekonomik koşullar ve yaşam standardındaki değişimlere uyum sağlamak amacıyla yapıldığını ifade etti. Açıklamada ayrıca, harçların Kosova bütçesine gelir olarak aktarıldığı, doğrudan Yargı Konseyi’ne veya mahkemelere gitmediği belirtildi.