KOSOVA’DA MUTSUZ BİR PALYAÇO - Taner KOTLE

Prizren sokaklarında ağustos ayının kavurucu sıcağı, akşama doğru yavaş yavaş yerini hafif ve ılık rüzgârlara bırakıyordu. Evimin penceresinden yemyeşil Şar Dağları’na bakıyordum. Hacı anam ise ayaklarını kanepeye uzatmış, televizyonda çıkan haberleri seyrediyordu. 

“Anam, kalk! Hava serinlemeye başladı. Çıkıp biraz temiz hava alalım. Şadırvan merkeze ineriz, birer dondurma yer, limonata içer, sonra tekrar eve döneriz.” dedim. 

Hafif esen rüzgârın getirdiği serinlik eşliğinde kendimizi evden dışarı attık. Yolda gurbetten gelen üç beş komşuyla karşılaştık. Ayaküstü hâl hatır sorduktan sonra yolumuza devam ettik. 

Hacı anama: 

“Anacığım, nerede oturmak istersin?” diye sordum. 

Çarşının yukarı tarafında Boşnak bir tatlıcı, tam Şadırvan’ın merkezinde ise bir pizzacı vardı. 

“Yukarıdaki Boşnak tatlıcının dükkânına çıkamam.” dedi Hacı anam. 

“Tamam anacığım, aşağıdaki pizzacıda otururuz. Ne de olsa orada da dondurma ve limonata vardır.” dedim. 

Anamla birlikte yavaş yavaş Şadırvan’ın merkezine indik. Pizzacının dükkânında boş bulduğumuz bir masaya oturduk. Garson hemen masamıza yanaştı ve siparişlerimizi aldı. 

Tam o sırada başımı tesadüfen sağ tarafıma çevirdim. 

Ne göreyim? 

Palyaço! 

Bizim palyaço! 

Berberde, Prizren’e Türkiye’den bir palyaçonun geldiğini duymuştum. Demek ki bu, o palyaçoydu. 

Türkiye’den Kosova’ya gelmişti. 

Üzerinde eskimiş kırmızı bir elbise vardı. Yüzünü beyaza boyamış, başına pembe bir peruk takmış, burnuna da kırmızı plastik bir burun yerleştirmişti. 

“Merhaba palyaço kardeş.” dedim. 

“Merhaba abi.” dedi. 

“Sanırım Türkiye’densin?” 

“Evet, İstanbul’danım. Dört yazdır Kosova’ya geliyorum.” 

“İyiymiş. Allah bereketini artırsın.” dedim. 

“Eyvallah abi ama burada da pek fazla bir şey yok. Türkiye’den farksız. Her şey ateş pahası.” dedi. 

Maalesef ki söylediği doğruydu. Kosova’da hayat artık her geçen gün daha da zorlaşıyordu. Ekonomik ve sosyal şartlar insanları giderek daha fazla zorluyordu. 

Merakım iyice artmıştı. 

“Kimsin, nesin, necisin bay palyaço kardeş?” diye sordum. 

“Adım Hasan. 1998 İstanbul doğumluyum. Kimim kimsem yok. Anam babam sizlere ömür. İki abim var Türkiye’de ama pek fazla görüşmeyiz.” 

Bir an sustu. 

Sonra devam etti: 

“Bir sevda peşinden dört yıl önce Kosova’ya gelmiştim. Sevdiğim kız sayesinde buraları görmek nasip oldu. Ama işte hayat... Sevdiğim kızdan ayrıldım.” 

Gözlerinde kısa bir hüzün belirdi. 

“Yine de Kosova’dan kopamadım. Eski sevgilimle Kosova’da çok fazla anım var. Yüreğime taş basa basa burada kalmaya çalışıyorum.” 

Sonra gülümsemeye çalışarak: 

“Yazlarımı Kosova’da, kışlarımı da Tayland’da geçiriyorum. Tayland buradan ucuz. Yüz euro orada bayağı bir değerli.” dedi. 

“İyi.” dedim. “Bu durumuna çok sevindim kardeş. O zaman burada kazanıp orada paranı yemek mantıklı.” 

Bir süre yüzüne baktım. Sonra merak ettiğim başka bir şeyi sordum: 

“Peki, yüzüne sürdüğün boyalar güvenli mi? Kimyasal madde sonuçta. Saatlerce yüzünde duruyor.” 

“Yok abi.” dedi. “Boyalarımı özel olarak Rusya’dan pahalıya getirtiyorum. Cildimi bozacak kadar fazla kimyasal katkı maddesi bulunmuyor. İşim bittikten sonra da ıslak mendille kolayca siliyorum.” 

Bu sırada Hacı anam, palyaçonun anlattıklarından etkilenmiş olacak ki: 

“Bunu eve yemeğe çağıralım.” dedi. 

“Olur anam, çağıralım.” dedim. 

Palyaço kardeşe dönerek: 

“Sosyal medyan ya da telefonun varsa alayım.” dedim. 

“Yok.” dedi. 

Şaşırdım. 

“Peki, ne mezunusun?” diye sordum. 

“İngiliz dili ve edebiyatı mezunuyum.” 

“Vay! Peki neden öğretmen olmadın?” 

“Öyle işte...” dedi. 

Sorduğum soruyu geçiştirdi. 

Palyaço kardeşin telefonu bile yoktu. 

Yapayalnız bir dervişi andırıyordu. 

Parmaklarına taktığı yüzükler gözüme ilişmişti. Ehli tasavvuf biri olduğunu az çok tahmin etmiştim. 

“Tasavvufla aran nasıl dostum?” diye sordum. 

“İyidir abi.” dedi. 

Aslında yaptığı iş de bir bakıma zamane dervişliğiydi. 

Çocukların kalbine, ruhuna mutluluk saçıyor; onları eğlendirerek güldürüyor, güzel sürpriz hediyeler vererek sevindiriyordu. 

Muhabbetimizin tam ortasında, küçük bir kız çocuğu babasının eşliğinde elinde bozuk paralarla bizim palyaçoya doğru yaklaştı. 

Palyaço kardeş hemen çocukla İngilizce konuşmaya başladı. 

Gerçekten de İngilizcesi vardı. Üstelik İngiliz aksanını da güzel telaffuz ediyordu. 

Sonra çantasından birkaç balon çıkardı ve küçük kız için sürpriz olarak balondan bir kukla yapmaya başladı. 

Kısa süre içinde diğer masalardan ve karşı dükkânlardan çocuklar da palyaçonun etrafını sarmaya başladılar. 

Palyaço kardeşe gösterilen bu ilgi ve alakaya çok sevinmiştim. 

Bizim palyaço sanırım bugün günü kurtarmıştı. 

Fakat hayatımda ilk defa mutsuz bir palyaçoya denk gelmiştim. 

İnsanları güldüren bir palyaçonun gözlerinin ardında böylesine derin bir hüzün olabileceğini hiç düşünmemiştim. 

Hayat bazen insanlara farklı roller biçse de insanı gerçeklerinden koparmıyor. 

Çünkü aslında hiçbir şey hayatımızda göründüğü gibi değildir. 

Gülen yüzlerin ardında gözyaşları, neşeli kahkahaların arkasında derin yaralar saklanabilir. 

Mutsuz palyaço anlattıklarıyla bizi de üzmüştü. 

Ama o yine de çocukları sevindirmeye, insanları güldürmeye devam ediyordu. 

Belki de onun gerçek mutluluğu, başkalarının yüzündeki tebessümdü. 

Kısadan hisse: 

“Bazen kendimizi güldüremesek de başkalarını güldürebiliriz.” 

Kosova Türk çocuk edebiyatımızın değerli yazarlarından Hasan Mercan’ın sözleriyle: 

“Bize de gülüş verin...” 

diyerek yazımı tamamlıyorum. 

Palyaçonun da, çocukların da, toplumumuzun da, dünyamızın da GÜLMEYE çok ihtiyacı var. 

Hüzünlü bir kalple bile olsa palyaço kardeş, insanları güldürmeye devam ediyordu. 

Belki de gerçek kahramanlık buydu: 

Kendi içinde taşıdığın hüznü başkasına yük etmeden, başkalarının yüzüne bir tebessüm bırakabilmek... 

O akşam Şadırvan’dan eve dönerken aklımda tek bir düşünce vardı: 

Bazı insanlar kendi mutluluğunu kaybetse bile başkalarının mutluluğuna vesile olur. 

Ve bazı palyaçolar, yüzlerindeki boyadan çok daha derin bir hüzün taşırlar. 

Hoşça kal PALYAÇO kardeş... 

Belki bir gün yeniden karşılaşırız. 

Belki de o gün, yüzündeki kırmızı burundan önce gözlerindeki gerçek tebessümü görürüz.