Kosova'da ve Bölgede İnternet Kullanımı Fırladı

Kosova'daki internet kullanımı konusunda yürütülen kapsamlı ilk çalışmaya göre, Balkan ülkesindeki internet kullanımı, ülkenin yoksulluğu ve yaygın işsizliğe rağmen Yunanistan ve Bulgaristan gibi daha varlıklı ülkelerdeki seviyeye yaklaşıyor.

Kosova Bilgi ve İletişim Derneği (STIKK) internet kullanım oranının %72,1 olduğunu ileri sürüyor ve bu da nüfusun yaklaşık dörtte üçünün küresel bilgisayar ağına erişime sahip olduğu anlamına geliyor. Örgüt, bu yıl yayınlanan bir rapor için Kosova'daki internet kullanımı ve mevcudiyetiyle ilgili bilimsel bir çalışma yürüttü.

Bu rakam, Kosova'daki özel bir kamuoyu, medya ve pazar araştırma şirketi olan Index Kosova'nın 2009 yılındaki bulgularına oranla %19'luk bir artışa işaret ediyor.

STIKK'in çalışması, sonraki yıllarda yapılacak karşılaştırmalara bir referans teşkil etmeyi amaçlıyor. Araştırma önemli, zira Kosova'daki %45'lik işsizlik ve yoksulluğa -yıllık ortalama ücret 6 bin 500 avro ile Avrupa'nın en düşüğü- rağmen, nüfusun daha zengin ülkelerin vatandaşları gibi küresel camiaya bağlı olduğunu gösteriyor.

STIKK raporunda, "Potansiyel dış yatırımcıların ve yerel işletmelerin faaliyetlerini daha da geliştirmek için Kosova'nın internet altyapısı ve işgücünden yararlanmak isteyecekleri son derece aşikar." diyor.

Beklendiği gibi, interneti en çok 10-19 ve 20-29 yaş arası insanlar kullanıyor.

SETimes'a konuşan STIKK'in İcra Direktörü Vjollca Cavolli, "Genç Kosovalılar, İngilizce dilinde her gün internet kullanımı konusunda oldukça tutkulu ve internet bilgileri de tatmin edici düzeyde." diyor.

Nüfusun üçte birinden fazlası Facebook veya başka bir sosyal ağ hesabına sahip.

Cavolli, internet kullanımında yaşanan patlamanın nedenlerinin bölge genelinde benzer olduğunu açıklıyor. Bunlar arasında çevrimiçi özel sektörün hızlı genişlemesi, pazar düzenlemesinin olmamasının yanı sıra gençlerin Facebook gibi sosyal ağlar yoluyla bağlanma ve dünya trendlerini izleme talepleri yer alıyor.

Ancak Kosova'da internetin genişlemesi, köylülerin onu işlerine potansiyel fayda sağlayabilecek bir araç olarak gördüğü kırsal bölgelerde daha fazla.

Fitim Kastrati, Podujevo yakınlarındaki Balofc köyünde ilk internet kafeyi 1999 yılında açmış.

SETimes'a konuşan Kastrati, "1999 savaşından sonra, insanlar yurtdışındaki aileleriyle bağlarını sürdürmek istedi ve gençler daha çok oyun oynamaya odaklandı." diyor.

Ancak 2003 yılında, neredeyse her evde bir kişisel bilgisayar olduğu için kafeyi kapatmış ve köyün tamamına internet hizmetleri sağlamaya başlamış.

Kastrati, "Bazıları onu iş için kullanıyor ama çoğunun yurtdışında aileleri var ve bağlarını koparmamak istiyor. Bu karışım olumlu, zira toplumun 1999 yılından beri geliştiğini gösteriyor." diyor.

İnternet'in faydalarına rağmen, daha geleneksel eğilimli ebeveynler ona karşı çıkıyor.

Cavolli, "Bir hanede internet olmamasının nedeni çoğu zaman altyapı eksikliği değil. Genelde, insanlar aile reisinin evde internet bağlantısına izin vermeme kararının kültürel değerlerle ilgili olduğunu söylüyor." diyor.

Yine de genç internet kullanıcı sayısının artması bekleniyor.

Cavolli, "Toplumun, çocukların savunmasız olduğu ve kolayca internetin kurbanı olabileceği gerçeğinin tam olarak farkında olması gerekiyor. Bu bağlamda, çocuk pornosu sorununa inisiyatifli bir yaklaşım gerekiyor. Uluslararası toplum, önleyici tedbirler üzerinde çalışmakta ve bu sorun, Kosova da dahil olmak üzere her toplumda tartışma konusu ve risk olacaktır." diyor.

Yine de gençler, internetin eğitimlerinde vazgeçilmez bir araç veya yurtdışında okumanın ve sosyal olarak bağlantıda kalmanın bir yolu olduğu konusunda ısrar ediyor.

Priştine'de ekonomi okuyan Kushtrim Haradinaj, SETimes'a şunları söylüyor: "İnterneti arkadaşlarımla bağlantımı sürdürmek için kullanıyorum, eğitimime başladığımdan beri bir öğrenci olarak hayatımın çok önemli bir parçası haline geldi."

Diğer bir öğrenci, Shkurte Jashari, SETimes'a hep yurtdışında okumak istediğini, fakat Avrupa'da okumanın büyük maddi zorluklar getirdiğini söylüyor.

Jashari, "İngiltere'deki uzaktan öğrenme programlarını incelemem tavsiye edildi ve şimdi internet, eğitimim için her gün kullandığım bir şey haline geldi. Ve sonunda bir de diploma alacağım." diyor.
(SETimes.com)