Kosova’daki 12 Terk Edilmiş Havaalanı

Yaklaşık 1,5 milyon nüfusa sahip olan Kosova’nın dünyaya bağlantı sağlayan yalnızca bir sertifikalı uluslararası havalimanı vardır: Priştine’deki “Adem Jashari” Havalimanı.

Ancak pek az kişi, ülke sınırları içinde farklı belediyelerde özel bir kategori olarak kaydedilmiş 12 hava sahası veya pistin daha bulunduğunu biliyor.

Bu alanlar çoğunlukla tarım arazileri üzerine inşa edilmiş olup şu belediyelere yayılmıştır: Drenas, Skenderaj, Rahovça, Malişeva, Prizren, Suhareka, Ferizovik, Gilan, Istog, Podujeva ve Klina'da iki adet.

Bunlar ticari havalimanları değildir ve genellikle ticari uçuşları kabul etmezler.

1998–1999 savaşı öncesinde bu pistlerin belirgin bir tarımsal işlevi vardı (örneğin tarım arazilerinin ilaçlanması). Ancak bugün durumları oldukça farklıdır: bazıları çöplerle kaplanmış, bazıları özelleştirilmiş, bazıları ise sürücü kursları tarafından kullanılmaktadır.

Ortak özellikleri pist boyutlarıdır: genellikle 450 metre uzunluğunda ve 18 metre genişliğindedir.

Kosova Sivil Havacılık Otoritesi’nin (AAC) 2015 yılında yayımladığı bir belge, bu alanların varlığını doğrulamakta, ancak bunların resmi kayıt ya da hava operasyonları için yetkilendirme statüsüne sahip olmadığını, yalnızca altyapı durumunu yansıttığını belirtmektedir.

Hava sahalarının tarihçesi

Hava sahası, hava araçlarının iniş, kalkış ve hareketleri için tamamen veya kısmen kullanılan belirlenmiş bir kara alanıdır.

Kosova’da bu pistler 1970’ler ve 1980’lerde eski kamu şirketi “Agro-Kosova” tarafından tarım arazilerinin ilaçlanması amacıyla inşa edilmiştir.

Ülkenin tüm bölgelerini kapsayacak şekilde planlanmışlardı.

Ancak 1990’lı yıllarda, dönemin Sırp rejiminin baskıcı politikalarının başlamasıyla birlikte genel havacılık faaliyetleri durdu ve bu alanlar zamanla bakımsız hale geldi.

1999’daki savaşın ardından bu alanların yönetimi önce Kosova Güven Ajansı’na (AKM), daha sonra ise Kosova Özelleştirme Ajansı’na (AKP) devredildi.

Yasal olarak AKP, kamu işletmelerinin yönetimi, satışı ve devrinden sorumludur.

Ancak kurum, bu hava sahalarının kaçının özelleştirildiği ya da nasıl değerlendirildiği konusunda sorulara yanıt vermemiştir.

Havaalanlarını kim yönetiyor?

Sivil Havacılık Otoritesi (AAC), sivil kullanım için havaalanlarının sertifikasyonu, onaylanması ve kayıt altına alınmasından sorumlu kurumdur.

Havaalanları; operasyon türü ve kullanım düzeyine bağlı olarak sertifikalı, onaylı ve kayıtlı olarak sınıflandırılır.

AAC Genel Müdür Vekili Arianit Islami’ye göre, bu alanların kullanımı ve geliştirilmesi doğrudan kurumun yetki alanında değildir; bu durum sahiplerine ve potansiyel işletmecilere bağlıdır:

“AAC’nin rolü, bu alanların havacılık amaçlı yeniden işlevlendirilmesi durumunda, tüm gelişim ve faaliyetlerin yürürlükteki düzenlemelere ve güvenlik standartlarına uygun olmasını sağlamaktı.,”

Şu anda, tespit edilen hava sahalarının hiçbirinin kayıtlı, onaylı ya da sertifikalı statüsü bulunmamaktadır. Bu nedenle sivil hava operasyonları için işlevsel kabul edilmezler.

Bununla birlikte, kurum denetçilerinin değerlendirmesi ve gerekli şartların sağlanması halinde, bazı alanların hava faaliyetleri için kullanılabileceği belirtilmektedir.

Belediyelere göre hava sahalarının durumu

Malişeva

Şu ana kadar yalnızca Malişeva'daki hava sahası, AAC tarafından belirlenen şartların karşılanmasının ardından zaman zaman hava operasyonları için kullanılmıştır.

14 Haziran 2024 tarihinde bu kurum, bu belediyeye bağlı Banja köyünde bulunan ilk hava sahasını resmen kaydetmiştir.