Mamuşalı Çiftçi Avrupa’ya 300 Ton Domates İhraç Etti

Kosova’nın Mamuşa Belediyesi’nden 32 yaşındaki çiftçi Erbil Mazrek, yaklaşık 2.5 hektarlık serada domates yetiştiriyor. Mazrek, Haziran ortasından Ağustos başına kadar yaklaşık 150 ton domates topladığını, sezon sonuna kadar 150 ton daha toplamayı beklediğini belirtti.

Toplamda 300 tonluk bu ürün miktarının tamamı Avrupa pazarlarına ihraç ediliyor.

"Domatesleri yerel pazarda satmıyorum. Fiyat düşük, yurtdışında ise daha hızlı ve daha yüksek fiyata satılıyor. Ürünleri burada Mamuşa’daki bir toplama merkezine taze olarak teslim ediyorum, onlar da ihraç ediyor. Bu yıl kilogram başına fiyat iyi, 60 cent alıyorum, yerel pazarda ise daha ucuz," dedi Mazrek, Hür Avrupa Radyosu’na verdiği demeçte.

Mamuşa’da bulunan Eurotaç isimli toplama merkezinde sadece domates değil, salatalık, lahana, soğan, patates ve yakında biber de toplanmaya başlanacak. Bu ürünlerin çoğu seralardan geliyor ve tamamı Balkan ülkeleri ile Avrupa’ya ihraç ediliyor.

Şirketin sahibi Nehat Taç, yerli ürünlere olan talebin arzı aştığını söyledi.

"Çiftçiler ne kadar ürün getirirse, biz o kadarını ihraç ediyoruz. Domates ve biber en çok talep gören ürünler."

"Temmuz ayında sadece 20 günde bu ürünlerden 1 milyon euro değerinde ihracat yaptık. Sezon sonuna kadar 3 milyon euro değerinde sözleşmeli ihracatımız var," dedi Taç.

Geçtiğimiz yıl 1.5 milyon euroluk ihracat gerçekleştirdiğini belirten çiftçi, "Her yıl bu ürünlere olan talep artıyor," diye ekledi.

Kosova Gümrük verilerine göre, 2025 yılının Ocak-Haziran döneminde sebze ihracatında önemli rakamlara ulaşıldı:

Domates: yaklaşık 30 bin euro
Biber: 50 bin euro
Salatalık: 277 bin euro
Patates: yaklaşık 1.1 milyon euro
Bu rakamlar Temmuz ayını kapsamıyor; oysa bu ay, üretim ve ihracatın zirve yaptığı dönem olarak biliniyor.

İhracattaki artışa rağmen, bu durum yerel pazarda fiyat düşüşü olarak yansımış değil. Yerli ürünlerin pazarda bulunmasına rağmen fiyatlar, ortalama 639 euro maaşla geçinen birçok Kosovalı için hala yüksek.

Yaz aylarında sebze fiyatları şu seviyelere ulaşıyor:

Biber: 1.50 euro/kg
Domates: 1.20 euro/kg
Salatalık: 1 euro/kg üzeri
Patates: biraz daha ucuz
Fiyatlar bölge ve satış noktasına göre değişiklik gösterebiliyor.

Kosova Meyve ve Sebze İşleyicileri Derneği İcra Müdürü Hartim Gashi, son yıllarda mevsimlik sebzeleri işleyen firma sayısında artış olduğunu, bunun da yerel pazarda ürün kıtlığına neden olduğunu ifade etti.

Ülke genelinde bu alanda faaliyet gösteren yaklaşık 1.700 şirket bulunuyor ve çoğu kadın girişimciler tarafından yönetiliyor. Bu şirketlerin %68’i ürünlerini başta Almanya, İsviçre ve Avusturya olmak üzere Avrupa ülkelerine ihraç ediyor.