Kosova'nın Büyüme Planı'ndan 900 milyon Euro Faydalanması Bekleniyor

Kosova Hükümeti, bu yılın Aralık ayında AB'den 32 milyon Euro’luk bir fonun dağıtılmasını beklediğini söylerken, bu fonların Kosova-Sırbistan diyaloguna bağlı olmaması gerektiğinin altını çizdi.

AB Büyüme Planının Batı Balkan ülkelerine yönelik genel fon paketinin en az yarısı ulaştırma, enerji ve yeşil ve dijital geçiş de dahil olmak üzere altyapı yatırımlarını destekleyecek.

Avrupa Batı Balkanlar'a (EWB) göre, Avrupa Komisyonu, Batı Balkanlar için Büyüme Planı'ndan para harcama mekanizmalarını açıklayarak, "kredilerin geri kalan kısmının ulusal bütçelere doğrudan destek olarak verileceğini" vurguladı.

Bu mali araç desteğinden gelen ilk fonların, Avrupa Komisyonu'nun Arnavutluk, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Kosova tarafından sunulan Reform Gündemlerini resmen onaylamasının ardından yakında piyasaya sürülmesi bekleniyor. Öte yandan Bosna Hersek'in Reform Gündemini benimsemede gecikmiş olması nedeniyle parayı aynı anda alıp almayacağı belirsiz.

AB, Büyüme Plan’ından sağlanan toplam fonun 7%-sini Batı Balkanlar'da geçerli Reform Gündemlerini benimseyen tüm ortaklara ön finansman olarak tahsis etmeyi planlıyor. 2024-2027 dönemini kapsayan bu araç desteği, önümüzdeki on yılda bölgenin ekonomik büyümesini iki katına çıkarmak amacıyla onaylanan, altı milyar Euro değerinde bir AB mali mekanizmasıdır.

Toplam tutarın 2 milyar Euro’su hibe, 4 milyar Euro’luk kısmı ise uygun faizli kredi olarak dağıtılacak. Sırbistan'ın 1,58 milyar Euro, Bosna-Hersek'in 969 milyon, Arnavutluk'un 922 milyon, Kosova'nın 888 milyon, Kuzey Makedonya'nın 807 milyon ve Karadağ'ın 383,5 milyon Euro alması bekleniyor.

Büyüme Planı'ndan fonların serbest bırakılmasına ilişkin prosedürler hakkında konuşan Avrupa Komisyonu, EWB için "bunun, hem temel alandaki reformları hem de sosyo-ekonomik reformları kapsayan AB ile yakın işbirliği içerisinde Reform Gündemleri’nin başarılı bir şekilde uygulanmasına bağlı olacağını" belirtiyor.

"Tesis içindeki fonlar, ortaklar tarafından sunulan fonların serbest bırakılması talebine dayalı olarak ve makro-finansal yardıma ilişkin her iki genel koşulun tatmin edici bir şekilde yerine getirilip getirilmediğinin kamu maliyesinin sağlamlığının yönetimi, bütçenin şeffaflığı ve denetimi ile ilgili ödeme koşulları ve yararlanıcıların demokratik ilkelere ve insan haklarına saygı duyması önkoşullarıyla Komisyon tarafından doğrulanmasının ardından altı aylık sabit bir plana göre serbest bırakılmalıdır.” deniliyor AK açıklamasında.

Son olarak Avrupa Komisyonu, AK'nin "Birliğin mali çıkarlarının etkilenmesi veya yararlanıcıların Tesis kapsamında imzalanan anlaşmalardan kaynaklanan bir yükümlülüğü ciddi şekilde ihlal etmesi durumunda tutarları azaltabileceğini veya geri alabileceğini" bildiriyor.

Dışişleri ve Diaspora Bakan Yardımcısı Kreshnik Ahmeti, fonların dağıtımının Sırbistan ile diyalog şartına bağlı olması beklenmeden gerçekleşeceğinden şüphe olmadığını söyledi.

"İyi komşuluk, AB entegrasyonunu hedefleyen her ülke için bir kriterdir. Kosova yapıcılığını her platformda gösterdi. İster Sırbistan'la diyalogda, ister bölgesel örgütlerle olsun, ister bölge ülkeleriyle ikili ilişkilerde olsun. Böyle bir şeyin bekleneceğini tahmin etmiyorum. Karar, bu fonların, bu yüzde 7'nin, Aralık ayında dağıtılacak olan bu 32 milyonun, atılacak herhangi bir adımın ikileminde kalması konusunda hiçbir ikilem olmadığı yönündedir. Öngörülen adımlar konusunda Kosova'nın yapması gerekenler zaten yapılmıştır. Ödemenin gerçekleşeceğine inanıyorum ve bu konuda hiçbir ikilem yok." dedi.