Kosova’nın Göçmen Anlaşmaları: Ne Kazandırıyor, Neden Eleştiriliyor?

Güneydoğu Avrupa’da yer alan Kosova, son yıllarda güçlü ülkelerin kendi sınırları dışında tutmak istedikleri göçmenleri yönlendirdiği bir ülke haline geliyor. Son gelişmeler, bu eğilimi daha da belirginleştirdi.

Kosova, ABD ve İngiltere’den Göçmen Kabul Etmeye Hazır

Kosova yakın zamanda, Amerika Birleşik Devletleri’nden sınır dışı edilen üçüncü ülke vatandaşlarından 50 kişiyi kabul etmeyi kabul etti. Aynı zamanda, İngiltere tarafından reddedilen sığınmacıların barındırılması konusunda da istekli olduğunu açıkladı.

Ancak, Kosova İçişleri Bakanlığı ve hükümeti, ABD ile yapılan anlaşmanın detaylarına ve ülkeye sağlayacağı somut faydalara ilişkin herhangi bir açıklamada bulunmadı. ABD Dışişleri Bakanlığı ise yalnızca, “Kosova’nın, sınır dışı edilen üçüncü ülke vatandaşlarını kabul etmesinden dolayı minnettarız” ifadelerini kullandı.

ABD’nin Kosova Maslahatgüzarı Anu Prattipati ise sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda Kosova’yı bu kararı nedeniyle kutladı ve “Kosova, ABD’den sınır dışı edilen üçüncü ülke vatandaşlarını kabul edeceğini açıklayan ilk Avrupa ülkesi oldu.” dedi.

Peki Kosova Bu Anlaşmalardan Ne Kazanıyor?

Kosova için bu tür anlaşmalar gerçekten stratejik bir kazanç mı? Avrupa’daki Balkan Politikaları Danışma Grubu’ndan Donika Emini’ye göre, bu adımlar Kosova’nın “güvenilir bir ortak” imajını güçlendiriyor, ancak ülkenin uluslararası konumunda köklü bir değişiklik yaratmıyor.

Emini, özellikle Kosova-Sırbistan diyalogu gibi temel siyasi meseleler çözülmeden, göçmen alanındaki iş birliklerinin dış ilişkilerde sınırlı etki yaratacağını savunuyor. AB ile Türkiye arasındaki Suriyeli mülteciler anlaşmasını örnek göstererek, “Sığınmacılarla ilgili iş birliği, otomatik olarak diplomatik ilişkilerde bir ilerleme anlamına gelmiyor.” diye ekliyor.

ABD’nin eski Belgrad Büyükelçisi Christopher Hill de benzer bir görüşü dile getirerek, “Kosova’nın ABD’ye yardım etme niyetini göstermesi önemli ama yeterli değil. Bu tür sembolik jestlerin, daha kapsamlı bir stratejiyle desteklenmesi gerekir.” değerlendirmesinde bulundu.

Balkanlar'da Ortak Bir Eğilim

Kosova bu alanda yalnız değil. Arnavutluk, İtalya ile benzer bir göçmen kabul anlaşması imzalarken, Kuzey Makedonya da İngiltere ile yapılması planlanan olası bir anlaşma kapsamında gündeme geldi. Bosna-Hersek ise Avrupa Birliği fonları ve destekleri karşılığında göç yönetimi alanında iş birliğini sürdürüyor.

Ancak bu eğilim, insan hakları örgütlerinin tepkisini çekiyor. Human Rights Watch (HRW), İngiltere ve Avrupa Birliği’ne, “Balkanları göçmen deposu gibi kullanmayın” çağrısında bulundu. HRW temsilcisi Michael Bochenek’e göre, Balkan ülkeleri görece daha iyi insan hakları siciline sahip oldukları ve AB etkisi altında bulundukları için bu tür planların hedefi hâline geliyor.

Bochenek, “Bu ülkeler AB’ye karşı kendilerini sorumlu hissediyor olabilir. Bu nedenle bu taleplere daha açık yaklaşıyorlar” ifadelerini kullandı.