Kosova’nın Yeni Cumhurbaşkanı, Özel Mahkeme Tarafından Hüküm Giyenleri Belki Affedebilir

Hollanda’nın Kosova’daki eski büyükelçisi Roberth Bosch, Özel Mahkeme’nin, eski cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin başını çektiği Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) dört eski yöneticisi hakkında verdiği kararı skandal olarak nitelendirdi.

KosovaPress’e verdiği röportajda Bosch, ne yargılama heyetinin ne de savcıların Kosova’daki savaş koşullarını ya da çeyrek asırdan fazla bir süre önce bu konuyla ilgilenmiş uluslararası uzmanların açıklamalarını dikkate almamasına şaşırdığını ifade etti.

Roberth Bosch, konuyla ilgili şöyle konuştu:

“Bence bu skandal bir karar. Ancak elbette hâkimlerin ve savcıların uzmanları ve uzmanların UÇK’nin yapısı hakkında söylediklerini dinlemedikleri açık. Böyle bir yapının olmadığını söylediler. Sayın Clark, Sayın Hill, Sayın Rubin ve diğer tüm gerçek uzmanlar bunu vurguladı.

Ben de bunu vurguladım, fakat elbette beni hiç dinlemiyorlar. Çünkü bildiğiniz gibi o dönemde Dışişleri Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı arasında irtibat sağlayan kişiydim.

Ve onların her zaman söylediği şey şuydu: UÇK, ‘sahadaki botlar’, yani sahadaki güçlerdi; ancak onlarla iletişim kurmak çok zordu, çünkü ortada bir yapı yoktu.

O halde koordinasyon yokken Thaçi ve Rexhepi’yi nasıl koordinasyon yapmakla suçlayabilirsiniz?

Ayrıca insanların anlamadığı ve unuttuğu şey, bunların 26 yıl önce yaşanmış olmasıdır. O dönemde cep telefonları yoktu, iPhone diye bir şey yoktu. Uydu telefonu aracılığıyla iletişim kurmanız gerekiyordu.

Ben de uydu telefonunu kullandım ve çoğu zaman çalışmıyordu. Bu nedenle herhangi bir koordinasyonun sağlanması çok zordu.” 

Özel Mahkeme’nin kurulmasını destekleyen tarafta yer aldığı için birkaç kez pişman olduğunu söyleyen diplomat, zamanın bu mahkemenin artık var olmaması gerektiğini gösterdiğini belirtti:

“Bana göre bu mahkeme hiç var olmamalıydı. Bütün bunlar Marty Raporu nedeniyle başladı. Marty Raporu organ kaçakçılığından söz ediyordu. Eğer bu doğru olsaydı, elbette korkunç olurdu.

Bu nedenle herkes endişelendi ve ‘Oh, bu korkunç, korkunç, korkunç’ dedi. Marty’ye inandılar ve bunun ciddi şekilde soruşturulması gerektiğini söylediler. Bütün süreç böyle başladı.

Yargıç Williamson soruşturma yaptıktan ve bunun doğru olmadığı, organ kaçakçılığı bulunmadığı, bunların sadece uydurma hikâyeler olduğu ortaya çıktıktan sonra elbette durmaları gerekiyordu.

Durmaları gerekiyordu. Artık devam etmek için bir neden yoktu, çünkü asıl gerekçe buydu.

Dolayısıyla bütün bu mahkemenin orada olmaması ve hiç kurulmamış olması gerekiyordu.” 

İlk derece mahkemesinin kararından hayal kırıklığına uğrayan Bosch, artık ikinci derece mahkemeden de olumlu bir haber beklemiyor. Ancak süreçte adaleti sağlayan kişilerin milliyetine dikkat çekiyor:

“Evet, eğer yine kendi çalışmalarını incelemek zorunda olan aynı kişilerse fazla bir şey beklemiyorum... çünkü aşağı yukarı aynı kişiler. Her nedense hepsi Amerika Birleşik Devletleri’nden insanlar. Oysa bu, Avrupalılar tarafından finanse edilen bir Kosova mahkemesi ve savcıların ve hâkimlerin hepsi Amerikalı.

Hiçbir şey anlamıyorum. Böyle şeylerin nasıl gerçekleşebildiğini anlamıyorum. Bilmiyorum.”

Ancak Bosch, ağır cezaların yarattığı bu durumdan bir çıkış yolu görüyor. Bunun da Kosova kurumları aracılığıyla mümkün olabileceğini düşünüyor:

“Her hâlükârda, hâkim konuşmasına bunun bir Kosova mahkemesi olduğunu söyleyerek başladı.

O zaman düşündüm ki — belki söylediğim anlamsızdır — ama eğer bu bir Kosova mahkemesiyse, nihayet bir cumhurbaşkanınız olduğunda, cumhurbaşkanı hepsini affedemez mi?

Normal bir devlette cumhurbaşkanının belirli kişileri affetme yetkisi vardır.

Eğer bu gerçekten bir Kosova mahkemesiyse ve nihayet... LDK ile VV sonunda cumhurbaşkanını seçmek için bir anlaşmaya vardığında, bu cumhurbaşkanı onları affedemez mi?

Sadece soruyorum, ama mantıklı olurdu.

Eğer bunun bir Kosova mahkemesi olduğunu iddia ediyorlarsa, o zaman Kosova’nın yargı yetkisine tabidir. Peki Kosova’da kim en üst makamdır? Onlar değil, cumhurbaşkanı, öyle değil mi?

Her hâlükârda, olumlu bir notla bitirmek gerekirse, belki de bu iyi bir fikirdir.” 

Bu gerçekleşmediği sürece Hollandalı diplomat, bu süreçte tek kazananın Sırbistan olduğuna inanıyor:

“Bu elbette Kosova için çok olumsuz. Çok olumsuz.

Ama yine de bu durum yalnızca Sırplar için iyi. Sırplar çok mutlu. Ve ben hâlâ bütün bu olayın çok tuhaf olduğunu düşünüyorum. Marty Raporu’nda bile suçların çoğunun Sırplar tarafından işlendiği belirtiliyordu. O hâlde Sırplara karşı neden bir Özel Mahkeme yok?

Onlar kendi insanlarını yargılamadılar. Hükümette oturuyorlar. En suçlu kişilerden biri silahlı kuvvetlerin başında ve onlar orada oturup gülüyorlar.”