Mostar’da kamusal alanı kim şekillendiriyor?

Yazan: Hasan Eminović
Haber düzenleme: M.Tevfik Yücesoy

Bosna Hersek Piskoposlar Konferansı’nın Mostar’da düzenlediği son toplantıda verilen mesajlar; toplumsal ve siyasi kutuplaşmaya karşı uyarı, diyalog çağrısı ve tüm halkların haklarına saygı vurgusuyla dikkat çekti. Piskoposlar özellikle, tek bir halkın sürekli “mağdur” olarak sunulmasının, diğerlerinin sorumluluğunun görmezden gelinmesinin güveni zedelediğini ve gerçek bir yüzleşme ile barış sürecini engellediğini ifade etti.

Ayrıca seçim sürecine katılan tüm aktörlere sert dil ve hakaretlerden kaçınma çağrısı yapılarak, bireysel ve kolektif haklara saygı gösterilmesi gerektiği vurgulandı. Diyalogun, siyasi anlaşmazlıkların çözümünde tek meşru ve ahlaki yol olduğu belirtildi.

Ancak bu uzlaştırıcı mesajların aksine, Mostar’daki kamusal tartışma ortamı giderek daha da sertleşiyor. Özellikle sosyal medya platformlarında ve haber sitelerinin yorum bölümlerinde etnik ve dini gerilimleri körükleyen içerikler dikkat çekiyor. Son yıllarda bu tabloya, herhangi bir resmi kaydı, künyesi ya da sorumlu editörü bulunmayan çok sayıda anonim internet sitesi de eklendi.

Bu tür platformlardan birinde kısa süre önce, Salem Dedović hakkında “yasadışı minare inşa ettiği” ve “Hırvat Ulusal Tiyatrosu’na karşı çıktığı” yönünde iddialar ortaya atıldı. Kaynağı belirsiz bu metinlerde, Mostar’daki İslamî yapıların “yasadışı” olduğu yönünde genellemeler yapılırken, herhangi bir somut ve doğrulanabilir delil sunulmadı.

Öte yandan şehirde, hem Müslüman hem Katolik topluluklara ait bazı dini yapıların inşaat izinlerinin incelenmesi için yerel meclis üyeleri tarafından resmi başvurular yapıldığı biliniyor. Bu durum demokratik bir denetim mekanizması olarak değerlendirilebilir. Aynı şekilde, Mostar Hırvat Ulusal Tiyatrosu (Hrvatsko narodno kazalište) binasının inşasıyla ilgili hukuki süreçler de devam ediyor. Bu konuda dava açan kurumlar arasında Mostar Belediyesi Hukuk Müşavirliği ve Mostarski krug gibi yapılar yer alıyor.

Bu tablo, Mostar’da kamusal alanın yalnızca resmi kurumlar ve sorumlu aktörler tarafından değil; aynı zamanda anonim, denetimsiz ve çoğu zaman provokatif içerikler üreten mecralar tarafından da şekillendirildiğini gösteriyor.

Sonuç olarak, hukukun üstünlüğü ve eşitlik ilkesi gerçekten esas alınacaksa, bu yaklaşım herkes için geçerli olmalı. Çifte standartlar, sadece mevcut gerilimleri derinleştirir ve toplumlar arasındaki güveni daha da zedeler.