Musevi Topluluğunun Kosova'da 56 Üyesi

Telegrafi dün (24.03.2017) Votim Demiri ile yayınladığı röportajda Kosova'da küçük bir topluluğu teşkil eden Musevileri tanıttı.

Prizren'in çok kültürlülüğüne işaret edilen makalede, yüzyıllardır buralarda Musevilerin de diğer toplumlarla beraber yaşadığına vurgu yapılıyor.  

Kosova'daki Musevi Topluluğu lideri 72 yaşındaki Votim Demiri, araştırmalara atıfta bulunarak Kosova'da Musevi varlığının XV. yy (İspanya'dan kovulduktan sonra) dayandırıldığını söyledi.


Noel Malcolm'a göre 1498-99 yıllarında Musevilerin Novobırda'ya yerleştiğini söyleyen Votim Demiri,  Engizisyon sırasında çok sayıda Musevi ailesinin İspanya'dan Balkanlara göç ettiğine işaret etti.

Kosova'ya yerleşen Musevilerin Bahar, Navon, Ruben, Adizhes, Levi, Kohen, Konforti gibi soyadları olduğunu söyleyen Demiri; Priştine ve Vuçitırın'da yoğunlukta yaşayan Musevilerin Nazi istilasından sonra Kosova'yı terk ettiğini belirtti.

Kosova Meclisi'ni avlusunda eskiden bir Sinagog 'un var olduğunu ve sembolik şekilde tazdikleyen bir anı levha bulunduğunu söyleyen Demiri, bu anı-levhanın Amerikan Kongremsen Eliot Engel'in ısrarıyla yerleştirildiğini kaydetti.

Anne ve teyzesi hatıralarını tazeleyen Demiri, ikinci dünya savaşında Almanların işgal ettiği topraklardan Musevilerin sürülmesiyle yaşanan dramlardan da genişçe konuştu.  İtalyan işgaline uğrayan Arnavut topraklarında Musevilerin ihbar edilmediğine dikkati çeken Votim Demiri, annesinin de antifaşist teşkilatına katılarak kimliğini ve hayatını kurtarmaya çalıştığını vurguladı.

Hakkın rahmetine kavuşan annesinin bir Arnavut ile evlenerek Arnavut gelenek ve göreneklerini benimsediğini söyleyen Demiri, anne soyadının Bahar olduğunu kaydetti.

Ruth Bahar Kosova'da kalırken iki kız kardeşinin İsrail'de yaşadığını belirten Demiri, orada ailesinin 100 kadar üyesi olduğunu da bildirdi.

Kosova'da Musevi Topluluğu'nun şimdi 56 üyesi olduğu ve hepsinin Prizren'de yaşadığını bildiren Demiri, örgütlenme olayını şöyle anlattı:
"Musevi olarak kendilerini ifade etmek girişiminde bulunanlar oldu, fakat başarılı olamadılar. 2000 yılında merkezleri İsrail ve ABD'de olan tanınmış JDC Musevi örgütü temsilcileri ziyaretimde bulundu ve Kosova'da Musevi örgütünü kurmamı istediler. Bu dini kabul ederek Musevi olunmaz, DNA ile ilgilidir. Yani kan bağı ile ilgilidir." dedi.

Ailesinin 5 üyeden oluştuğuna işaret eden Demiri; eşi,  dede adını taşıyan oğlu Gani, İsrail'de hayatını sürdüren kızı Teuta ve kızı İnes'in de Kosova Dışişleri Bakanlığı'nda çalıştığını kaydetti.

Avrupa Musevi Meclisi'nde Kosova'yı devlet sembolleriyle temsil ettiğini belirten Demiri; İstrail pasaportu olduğunu fakat hayatının sonuna kadar Prizren'de yaşamak istediğini söyledi.
Farklı dini mensubiyetten dostlarının var olduğunu söyleyen Demiri, topluluk olarak hiçbir zaman sorun yaşamadıklarını ve diğer dini topluluklar temsilcileri ile ilişkilerinin mükemmel olduğunu vurguladı.

"Biz Sinagog inşa etmek istemedik. Kosova kurumlarından istediğimiz Arnavut-Musevi Dostluk Evi'dir. Prizren'de çok kısa bir zaman içerisinde bu topluluk mensuplarının Kosova'daki tarihinin sergileneceği bir mekan yapılacaktır. "dedi Kosova Musevi Topluluğu Başkanı Votim Demiri./Telegrafi/