NATO’dan Tepki: Kosova Türkiye’den Savaş Dronları Aldı

“Kosova hava sahasındaki her faaliyetin, gerilimleri önlemek ve güvenliği sağlamak için NATO’nun Kosova’daki barış gücü KFOR ile uygun koordinasyon içinde yürütülmesi şarttır.” Bu ifadeyi Batılı askerî ittifakın bir yetkilisi Özgür Avrupa Radyosu'na  (RFE/RL) söyledi.

Kosova makamları, 8 Ekim’de Türkiye’den “binlerce” savaş dronu aldıklarını duyurdu. Bu açıklama, kuzey komşu Sırbistan’dan sert tepkilere yol açtı.

NATO yetkilisi, Türkiye’yi KFOR’un Kosova’daki liderliğindeki görev için ve bölgesel istikrar için “önemli bir katkıcı” olarak nitelendirdi. Ancak yetkili, RFE/RL’nin Kosova’ya bu dronların hangi koşullar altında kullanılmasına izin verilebileceği sorusuna yanıt vermek istemedi; zira KFOR’un, Kosova’nın hava sahası üzerinde yetki sahibi olduğunu hatırlattı. “KFOR, BM Güvenlik Konseyi’nin 1999 tarihli 1244 sayılı kararı kapsamında mevcut yetki ve görevi doğrultusunda elindeki tüm araç ve kaynakları kullanarak Kosova hava sahasını düzenli biçimde denetler.” dedi NATO yetkilisi.

Yetkili, KFOR’un bu önemli konuda “yakından” yer aldığını ve Kosova güvenlik kurumları ile Sırbistan silahlı kuvvetleriyle yakın temas halinde olduğunu vurguladı. KFOR, Kosova’da Polis ve Avrupa Birliği Adalet Misyonu (EULEX) sonrasında üçüncü güvenlik aktörü konumunda bulunuyor. NATO misyonu ayrıca Kosova ile Sırbistan arasındaki sınır hattındaki güvenlikten de sorumludur.

NATO, 2023’te Sırp çoğunluklu kuzeyde artan gerilimlerin ardından Kosova’daki varlığını artırdı; şu anda 33 ülkeden 4.649 barış gücü personeline sahip.

“Kosova’nın Savunma Kapasitesi Olmalı”
Kosova Güvenlik Çalışmaları Merkezi (QKSS) Direktörü Mentor Vrajolli, Özgür Avrupa Radyosu'na yaptığı açıklamada, Kosova’nın kendi hava sahası üzerinde yetkisi olmasa da savunma kapasitelerini geliştirmesi gerektiğini söyledi. Vrajolli, bölgede bir silahlanma yarışı olduğunu ve bu yarışa Kosova’nın da yanıt vermesinin beklenebilir olduğunu belirtti: “Çünkü toprak güvenliği komşu bir devlet tarafından açıkça tehdit ediliyor.” Bu sözleriyle, Kosova yetkililerinin, Sırbistan kaynaklı olduğu iddia edilen insansız hava aracı (İHA) ihlallerine atıfta bulunduğu anlaşılıyor.

Kosova yetkilileri eylül sonlarında, hava sahalarının şüpheli Sırp dronları tarafından ihlal edildiğini belirtmiş; ancak bu iddiaların ayrıntılarını veya ihlallerin tam zamanlarını açıklamamışlardı. Buna karşın KFOR, 26 Eylül’de Özgür Avrupa Radyosu'na yaptığı açıklamada, ülke güvenliğini etkileyebilecek dış kaynaklı bir drone girişimi fark etmediğini söyledi.

Vrajolli, Kosova’nın bu yatırımı bölgesel ve küresel bağlam dışında görmediğini; son haftalarda Doğu Avrupa’da görülen şüpheli Rus drone ihlallerini de göz önünde bulundurduğunu belirtti. “Bunlar savunma dronları; yani biri Kosova’ya saldırırsa bunlar savunma amaçlı kullanılır, başka bir ülkenin topraklarına girip operasyon yapmak için tasarlanmış değiller,” dedi.

Vrajolli’ye göre Kosova’nın amacı saldırı değil savunmadır. “KFOR görece küçük bir kuvvet ve her zaman en gelişmiş teknolojiye sahip olmayabilir; çünkü NATO hâlâ Kosova’yı doğrudan risk altında bir ülke olarak görmüyor. Bu yüzden Kosova kurumları, dronlarla mücadele kapasitesini artırmalı.” Ayrıca, Kosova’nın dronları tespit eden ve devre dışı bırakan teknolojilere acil ihtiyaç duyduğunu; zira terör saldırıları gibi dron kaynaklı tehditlerle karşılaşma ihtimali bulunduğunu söyledi.

Sırbistan’ın Tepkisi
Sırbistan, Kosova’nın bağımsızlığını tanımıyor ve Türkiye’yi — NATO’nun en güçlü üyelerinden biri olarak — “Osmanlı İmparatorluğu’nun yeniden canlanmasını düşlemekle” suçladı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Türkiye’nin tutumundan dehşete düştüğünü ve Ankara’nın Birleşmiş Milletler Şartı ile BM Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararını ihlal ettiğini iddia etti. Vučić, bu görüşlerini X (eski Twitter) üzerinden paylaştı.

Sırbistan Savunma Bakanlığı, Türkiye’nin Kosova’ya dron göndermesinin ardından Genelkurmay Başkanı General Milan Mojsillović’in KFOR Komutanı Tümgeneral Özkan Ulutaş ile acil telefon görüşmesi yaptığını bildirdi. Yapılan açıklamada, Mojsillović’in “Kosova’nın silahlandırılmasının sürdürülmesine” karşı güçlü protesto ifade ettiği belirtildi.

Skydagger RTF Dronu Nedir?
Kosova yetkilileri, Skydagger RTF 7 ve Skydagger RTF 15 türü dronlar aldıklarını; “binlerce” adet teslim edildiğini, ancak kesin sayı paylaşmadıklarını bildirdi. Vrajolli’ye göre Skydagger RTF’ler saldırı amaçlı değil, savunmaya yönelik dronlar olarak sınıflandırılıyor ve Kosova bunları savunma amaçlı aldı.

Skydagger RTF, “uçuşa hazır” biçimde teslim edilen ve hem sabit hem hareketli hedeflere karşı patlayıcı başlık taşıyabilen bir dron; buna karşın gözlem, keşif ve arama-kurtarma gibi sivil uygulamaları da bulunuyor. “RTF” ifadesi, dronun tamamen monte edilmiş, radyo vericisi, alıcısı ve bataryaları dahil tüm bileşenlerle birlikte geldiğini ve satın alındıktan hemen sonra uçuşa hazır olduğunu gösteriyor.

Teknik veriler (yetkililerin verdiği bilgilere göre):

Skydagger RTF 7: Azami hız 130 km/s; menzil yaklaşık 10 km. Maksimum yükle 2 kg ile uçuş süresi yaklaşık 12 dakika; yük olmadan 20 dakika.
Skydagger RTF 15: Benzer menzil ve azami hıza sahip; maksimum 5 kg yükle 14 dakika, yük olmadan 36 dakika uçabiliyor.
Kosova’nın Diğer Askerî Donanımları
Bu yılın ağustos ayında, dönüşüm sürecindeki Kosova Güvenlik Güçleri (FSK) Amerika Birleşik Devletleri’nden satın alınan zırhlı araçlarla takviye edildi. Geçen yıl FSK, 200 Javelin tanksavar füzesi talebinde bulunmuş ve ödeme sürecinde olduğu bildirildi. Kosova ayrıca 2023’te Türkiye menşeli Bayraktar dron filosu satın aldı.

2018’de ABD’den Humvee tipi askeri araçlar gelmiş; o dönemde Kosova hükümeti AM General ile 51 Humvee alım sözleşmesi imzalamıştı. 2021’de ABD, Kosova’ya 55 ASV (Zırhlı Güvenlik Araçları) hibe etmişti. Son yıllarda Kosova hükümeti savunma bütçesini artırdı; bu yıl savunma harcaması 207,8 milyon Euro'ya ulaştı.

FSK, ABD ve Avrupa’daki üslerde düzenli eğitimler yapıyor ve “Defender Europe” gibi çok uluslu tatbikatlara katılıyor. Geçen yılın sonunda Kosova, Türkiye ile ülkenin ilk mühimmat fabrikasını inşa etmek üzere bir anlaşma da imzaladı.