Nedžad-ef. Grabus, Bosna Hersek İslam Birliği’nin 14. Reisü’l-uleması olarak görevine başladı

 

Bosna Hersek İslam Birliği’nin yeni Reisü’l-uleması Nedžad-ef. Grabus için düzenlenen menşura merasimi, 15 Kasım 2026 tarihinde Saraybosna’daki tarihî Gazi Hüsrev Bey Camii’nde gerçekleştirildi.

 

Törene Bosna Hersek devlet kurumlarının temsilcileri, diplomatlar, uluslararası İslam kuruluşlarının yöneticileri, seçim heyeti üyeleri, dinî liderler, siyasetçiler, ülkenin önde gelen ilim ve fikir insanları ile İslam dünyasından çok sayıda davetli katıldı.

 

Türkiye’yi temsilen Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş ve Diyanet İşleri eski Başkanı, Türkiye Uluslararası İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (TİBU) Rektörü Prof. Dr. Mehmet Görmez’in yanı sıra bölge ülkelerindeki İslam birlikleri ve meşihat başkanları, yurt dışından İslam âlimleri ve dinî kurum temsilcileri de merasimde hazır bulundu.

 

Törende, Bosna Hersek İslam Birliği Sabor Başkanı Edhem Bičakčić, menşurayı Nedžad-ef. Grabus’a takdim etti. Grabus, Menşura Teslim Heyeti huzurunda yemin ederek görevini resmen üstlendi.

 

Menşura, Reisü’l-ulemanın seçiminin meşruiyetini ve dinî görevlerini yerine getirme konusundaki şer‘î yetkilerini tasdik eden resmî belge niteliği taşıyor.

 

 

Menşura merasiminin ardından ilk konuşmasını yapan Reisü’l-ulema Nedžad-ef. Grabus, önümüzdeki dönemde İslam Birliği’nin kurumsal bütünlüğünü güçlendirmeyi ve çağın ihtiyaçlarına uygun yeni çalışmalar geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi.

 

Grabus, İslam Birliği’nin tek ve bütün bir kurum olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

 

“Bosna Hersek İslam Birliği, bir ve bütün olan bir kurumdur. İslam Birliği, hepimizin ortaya koyduğu en önemli ortak içtihadımızdır. Çalışmalarımızda birliğini koruyan ve güçlendiren programlar geliştirmeye, aynı zamanda çağımızın insanlığa fayda sağlayan gelişmelerine daha fazla açılmaya gayret edeceğiz.”

 

 

Grabus, İslam Birliği’nin eğitim ve irşat faaliyetlerinde çocukların yetişmesine, gençlerin kurumsal çalışmalara katılımına ve cemaat hayatının güçlendirilmesine özel önem vereceklerini belirtti.

 

Mekteplerde çocukların dinî bilgi ve ahlak eğitimi almalarının önemine dikkat çeken Grabus, gençlere kendilerini geliştirebilecekleri ve İslam Birliği’nin geleceğine katkı sunabilecekleri imkânlar sağlanacağını ifade etti.

 

Cami ve cemaatlerin yalnızca ibadet mekânları değil, aynı zamanda insanları ortak değerler etrafında buluşturan ve ihtiyaç duyduklarında onlara destek olan kurumlar olması gerektiğini vurguladı.

 

Bugünün yöneticilerinin aldığı kararların gelecek nesiller üzerindeki etkilerini de göz önünde bulundurması gerektiğini kaydetti.

 

 

Yeni Reisü’l-ulema Grabus, konuşmasında dinler arası diyalog, kültürel iş birliği ve Balkanlar’daki Müslüman topluluklarla ilişkiler konusuna da geniş yer verdi.

 

İslam inancına ve Müslüman kültürel mirasına mensup bütün kesimlerle iletişimi geliştirmeyi önemsediklerini belirten Grabus, Bosna Hersek’in yanı sıra Sancak, Sırbistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Kosova, Hırvatistan ve Slovenya’daki Müslüman topluluklarla dayanışma ve iş birliğini sürdüreceklerini ifade etti.

 

Grabus, bu konuda şu değerlendirmede bulundu:

 

“Reisü’l-ulemalık makamının saygın ve onurlu konumundan hareketle İslam dinine veya Müslüman kültür ve mirasına herhangi bir şekilde bağlı olan herkes arasında diyaloğu teşvik etmeye çalışacağız. Yalnızca dinî hayata değil, Bosna Hersek’in kültürel hayatına da katkıda bulunmak bizim için önemlidir. Bosna Hersek, Sancak, Sırbistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Kosova, Hırvatistan, Slovenya ve İslam Birliğimizin faaliyet gösterdiği bütün ülkelerde toplumun önemli meseleleriyle ilgilenen herkes bizi güvenilir bir dost ve ortak olarak bulacaktır.”

 

Müslümanların aynı zamanda Avrupa toplumunun bir parçası olduğuna dikkat çeken Grabus, “Biz çoğulcu, çok dinli ve demokratik bir ortamda yaşıyoruz. Aynı zamanda hem Müslümanız hem de Avrupalıyız.” dedi.

 

İslam Birliği’nin özgürce faaliyet gösterebilmesi için hukuk önünde eşitlik, insan haklarına saygı ve hukukun üstünlüğünün önemine değinen Grabus, Müslüman kimliğinin mevcut devlet ve toplumsal düzen içerisinde korunması ve güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

 

Masum insanların öldürülmesini kınayan yeni Reisü’l-ulema, inananları barış ve karşılıklı saygı için mücadele etmeye çağırdı.

 

 

Merasimde, 2012-2026 yılları arasında 14 yıl boyunca Reisü’l-ulemalık görevini yürüten Husein-ef. Kavazović de bir konuşma yaptı.

 

Görevini bir emanet olarak kabul ettiğini belirten Kavazović, hizmet süresi boyunca İslam Birliği’nin birliğini korumaya, toplumun manevi değerlerini yaşatmaya ve kurumun geleceğine yönelik köprüler kurmaya gayret ettiğini söyledi.

 

Görevi devralan Nedžad-ef. Grabus’a sabır ve hikmet temennisinde bulunan Kavazović, ulema ve Müslüman cemaati yeni Reisü’l-ulema’ya destek olmaya davet etti.

 

Kavazović, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

 

“İslam Birliği’ni sahip olduğumuz en değerli miras olarak koruyalım. O bizim kalkanımız, sesimiz ve güvenli evimizdir. Siyasi fırtınalar ve geçici ideolojik akımlar gelir geçer; ancak takva üzerine kurulu bir kurum varlığını sürdürür.”

 

Görev süresinin sona erdiğini belirten Kavazović, kendisine destek veren çalışma arkadaşlarına, önceki Reisü’l-ulema Mustafa-ef. Cerić’e, müftülere, imamlara ve Sabor üyelerine teşekkür etti.

 

Kavazović, görevinden ayrılırken Müslümanlarla aynı safta bir mümin kardeşi olarak kalacağını belirterek kendisinden haklarını helal etmelerini istedi.

 

Konuşmasının sonunda Bosna Hersek’e, Müslüman ailelere ve yeni yönetime huzur, sağlık ve bereket temennisinde bulundu.

 

 

10 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen seçimle Reisü’l-ulema seçilen Nedžad-ef. Grabus’un görev süresi 2033 yılına kadar devam edecek.

 

Menşura ile birlikte Reisü’l-ulemanın dinî ve kurumsal yetkileri de resmen tasdik edildi. Buna göre Reisü’l-ulema, din görevlilerine görev ve yetki verebilecek, başmüftü sıfatıyla fetvalar yayımlayabilecek, İslam Birliği Riyaseti ve Müftüler Konseyi’ne başkanlık edecek ve kurum mensuplarının dinî haklarının korunmasını gözetebilecek.

 

Törenin sonunda eski Banja Luka Müftüsü Edhem-ef. Čamdžić tarafından dua edildi.

 

Merasim için 23 ülkeden 500’ün üzerinde davetli akreditasyon yaptırırken, program Bosna Hersek Radyo ve Televizyonu (BHRT) tarafından canlı yayımlandı.

 

Günün ilerleyen saatlerinde diğer dinî toplulukların temsilcileri, diplomatik misyonlar ve kamu hayatından davetlilerin katılımıyla özel bir kabul programı da düzenlendi.

 

 

1968 yılında doğan Nedžad-ef. Grabus, 1987 yılında Gazi Hüsrev Bey Medresesi’nden mezun oldu. Saraybosna İslam İlimleri Fakültesi’nde 1994 yılında lisans, 2001 yılında yüksek lisans ve 2008 yılında doktora eğitimini tamamladı. Ayrıca 1995-1999 yılları arasında Saraybosna Felsefe Fakültesi Felsefe Bölümü’nde lisansüstü derslerin tamamını verdi.

 

İslam Birliği Riyaseti Din Eğitimi Dairesi’nde ve Saraybosna İslam İlimleri Fakültesi’nde görev yaptı. 2021 yılında profesör unvanını aldı. Ljubljana Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde dersler verdi ve Viyana Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde misafir öğretim üyesi olarak bulundu.

 

2006-2021 yılları arasında Slovenya İslam Birliği Ljubljana Müftüsü ve Meşihat Başkanı olarak görev yaptı. 15 Eylül 2021 tarihinde Saraybosna Müftülüğü görevine getirildi.

 

Ljubljana İslam Kültür Merkezi projesinin hayata geçirilmesinde önemli rol üstlenen Grabus, caminin inşası ve merkezin tamamlanması sürecini yönetti. Ljubljana Camii, 7 Şubat 2020 tarihinde ibadete açıldı.

 

2007 yılında Slovenya Hükümeti ile İslam Birliği arasında imzalanan ve kurumun hukuki statüsünü düzenleyen anlaşma da görev döneminin önemli kazanımları arasında yer aldı.

 

Slovenya Cumhurbaşkanı Borut Pahor tarafından dinler ve kültürler arası diyaloğun geliştirilmesine yaptığı katkılardan dolayı Gümüş Liyakat Nişanı ile ödüllendirilen Grabus, kitapları, akademik çalışmaları ve çevirileriyle de tanınıyor.

 

Arapça, İngilizce ve Slovence bilen Nedžad-ef. Grabus, uluslararası din, eğitim, kültür ve dinler arası diyalog toplantılarında da görev aldı.