Nevesinje’de Ploskić ailesinden 11 kişinin öldürülmesinde adalet sağlanamadı

Nevesinje’de Bosna savaşı sırasında ailesinden 11 kişi öldürülen Emina Ploskić, aradan geçen yıllara rağmen adaletin tecelli ettiğini göremeden iki yıl önce hayatını kaybetti. Ailesinin hayatta kalan fertleri ise sorumluların cezalandırılacağı günü hâlâ umutla bekliyor.

Emina’nın akrabası Đana Handžo Feriz’in anlattığına göre, Emina 1992 yılına kadar Nevesinje’nin Presjeka köyünde; kız kardeşi Mejra, kayınbiraderi Hajro, oğulları Husein, Hasan ve Mustafa; gelinleri Jasna ve Hajra ile torunları Amar, Ajla, Amra, Samra ve Agan’la birlikte yaşıyordu. Torunları henüz bir ile altı yaş arasındaydı.

Savaşın başlamasıyla birlikte Presjeka’ya yönelik saldırılar sonrası aile Haziran 1992’nin ikinci yarısında köyü terk etti ve Kljunsko Brdo’da çadırlarda bir gece geçirdi. Emina, ailesiyle birlikte Velež Dağı üzerinden Mostar’a ulaşmayı umut ediyordu. Ancak çocuklara su verirken yakınlarına bir havan topu mermisi düştü ve aile iki gruba ayrıldı. Emina o an ailesinin bir kısmını son kez gördü.

Emina, Sırp güçlerinin işkence ve infazlarından kurtulan grupta yer aldı. Ancak diğer grup, aralarında ailesinden 11 kişinin de bulunduğu siviller, Jasenov Do – Teleća Lastva mevkiinde durduruldu ve yardım edileceği söylenerek kandırıldı. Daha sonra Zijemlje’deki ilkokulun önüne götürüldüler. Burada erkekler kadın ve çocuklardan ayrıldı.

Emina’nın oğulları Husein, Hasan ve Mustafa ile kayınbiraderi Avdo, daha sonra Breza–Dubravica bölgesine götürülerek kurşuna dizildi. Oğullarının cenazeleri 1999 yazında çıkarılabildi.

Kadınlar ve çocuklar ise Nevesinje’deki Kotlovnica (eski ısıtma tesisi) binasında insanlık dışı koşullarda tutuldu. Aralarında Emina’nın beş torunu ve iki gelini de vardı. Gelinlerden biri kurtulmayı başardı; ancak çocuklarının, diğer gelinin ve üç torunun akıbeti hâlâ bilinmiyor.

Nevesinje’de işlenen suçlar, International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia kararlarında da yer aldı. Kararlarda, Haziran 1992’de bölgede onlarca Boşnak sivilin öldürüldüğü, köylerin bombalandığı, ibadethanelerin tahrip edildiği ve sivillerin hukuka aykırı şekilde alıkonulduğu tespit edildi.

Bugün Bosna Hersek Mahkemesi önünde, Nevesinje bölgesinde işlenen suçlarla ilgili dava sürüyor. Eski VRS (Sırp Cumhuriyeti Ordusu) mensupları Dragan Đurđić, Dragan Ivanišević, Goran Došlo, Milan Trifković, Siniša Kandić, Dragoslav Aćimović ve Mladen Kandić; yaklaşık 100 Boşnak sivilin öldürülmesiyle suçlanıyor. Aynı davada yargılanan eski tabur komutanı Zdravko Kandić ise yargılama sürecinde hayatını kaybetti.

Đana Handžo Feriz, geride kalan aile fertlerinin en büyük arzusunun sorumluların hak ettikleri cezayı alması olduğunu söylüyor. Aynı zamanda Emina’nın oğullarının ve torunlarının unutulmamasını istiyor:

“Bu konu ağır ve acı verici, özellikle evladını kaybeden anne babalar için. Ama onları anmalı ve unutmamalıyız. O çocukların ne olabileceğini düşündüğümde, bir günde yarım bırakılmış hayatları hatırlıyorum.”

Ailesi Emina’ya “tetka” (hala/teyze) diye hitap ediyordu. Resmî eğitimi olmamasına rağmen bilgeliğiyle tanınan, eğitimi teşvik eden, güçlü ve inançlı bir kadındı. Hayatındaki tarifsiz acıya rağmen umudunu ve merhametini kaybetmedi.

Onun yaşamı, geride kalanlar için sabrın, manevî direncin ve insanın içindeki imanın sembolü olarak anılmaya devam ediyor.

Kaynak: Detektor.ba
Haber düzenleme: M.Tevfik Yücesoy