Olağanüstü Hal İlan Edilmesi Durumunda Ne Olur?

Kosova Güvenlik Uzmanı Nuredin İbishi,  Cumhurbaşkanı Hashim THaçi’nin  koronavirüs yüzünden olağanüstü hal ilan edilmesi önerisi ardından bunun ne anlama geldiğini anlattı:

 “Olağanüstü hal, Ulusal güvenliği tehlikeye sokan bir saldırı vakası olduğunda, iç huzursuzluk olduğunda ve temel bir felaket ya da salgın gibi acil bir durum olduğunda ilan edilir. Cumhurbaşkanı kararnameyi bildirme hakkına sahiptir ve 48 saat içinde Meclisin kararı onaylamak veya reddetmek için oy kullanması gerekir. "

 “Bu, bazı insan temel hakları ve özgürlüklerinin kısıtlanacağı anlamına gelir. Birincisi vatandaşları, dışarı çıkmanız gereken zamanı belirleyen kurallara uymaya zorlayan hareket özgürlüğüdür.Bu salgından etkilenen kişilerin  gerek evde gerek te hastanelerde izolasyonda olması gerekir. Aynı zamanda halka açık toplantıların yapılmaması, kültür ve spor yapılmaması ve belli zamanlarda halka açık yerlerde yürümemek te öngörülür”.

Bu yasak  ne zaman olabilir?

 “Bu durumda  gece ya da günün belirli bir bölümünde olabilir. Ülkenin bu salgından ne kadar etkilendiğine bağlı olarak, kentsel veya kırsal alanlarda da belirli yerler olabilir. Bu salgın yaşlıları etkilediğinden yaş bile belirlenebilir, o zaman 65 yaşın üzerindeki kişilerle tamamen sınırlanabilir. "

Uzman İbishi, temel hak ve özgürlüklerin kısıtlandığı değişik şekillerin olduğunu, ancak bu kısıtlamaların kesinlikle ihlal edilmemesi gerektiğini belirtti:
 
“Kosova Polisi seferberlik tedbirleri uygulama ve bu emirleri uygulama emri alır.  Kısıtlamaların olmasına ragmen şimdiye kadar Olağanüstü Hal ilan edilmedi, şimdi ise çok sert ve titiz tedbirlerdir. Bu tedbirleri uygulamamız için yeterince kapasitemiz var”.

Bununla birlikte, güvenlik uzmanı, önlemler ne kadar katı olursa olsun, vatandaşların virüsle enfekte olmalarını ve başkalarına bulaşmamasını önlemek için alındıklarını söyledi.

İbishi’ye göre, gazeteci olarak çalışması gerekenlere özel izinler verilecek ve geç saatlerde ulaşımları sağlanacak.

Olağanüstü Hal ne kadar sürebilir?
 
“Bu, Meclisin ne kadar belirleyeceğine bağlıdır. 60 günden 90 güne kadar olabilir, maksimum ise 150 gündür.  Durumda değişiklik olmazsa bu süreye bağlıdır.  Bu bir Aydan az da olabilir”.

 “Cezalandırma olur ve hatta  derhal hapis ile  cezalandırma da olabilir. Değişik durumlar var. Örneğin, Sırbistan zaman, yaş, kentsel ya da kırsal kesimden dolaşım gibi sınırlandırmaya ait ilginç tedbirleri aldı.  Kosova’’da ise nasıl olacağını göreceğiz”.

Kimin çalışmasına izin verilir?

 “Bu sıkı zamanda gıda ürünlerini satan marketler ve eczaneler çalışır. Aynı zamanda acil hizmetler de işlevseldir ve diğer hizmetler de çalışır durumda olur. İdarenin farklı bir rejimi olur ve olağanüstü hallere adapte olması gerekir. "

Olağanüstü Hal, Mecliste yapılacak oylamada milletvekillerinin 2/3 oyunu almasıyla ilan edilebilir.