Özel Mahkeme Yasası’nda Yapılacak Her Değişiklik, Lahey'deki Anayasa Mahkemesi'ne Taşınma Riski Taşır

Kosova Demokratik Enstitüsü (KDI) kıdemli araştırmacısı Eugen Cakolli, Kosova Uzmanlaşmış Daireleri Yasası’nda yapılacak her türlü değişikliğin Lahey’deki Özel Mahkeme’nin Anayasa Dairesi tarafından incelenebileceği uyarısında bulundu. Cakolli, Cumhurbaşkanı Justina Shiroka-Pula tarafından geri gönderilen yasanın bütünüyle yeniden ele alınmaması gerektiğini belirtti.

Ekonomia Online’a konuşan Cakolli, Meclis Başkanı Albulena Haxhiu’nun cumhurbaşkanının kararını milletvekillerine ve Mevzuat Komisyonu’na iletmesi gerektiğini söyledi. Komisyonun, yasanın neden geri gönderildiğini inceleyerek sonraki adımlara ilişkin bir rapor hazırlaması gerekiyor. Bu raporun dört hafta içinde Meclis’e sunulması öngörülüyor.

Cakolli’ye göre Meclis’in önünde iki seçenek bulunuyor: Cumhurbaşkanının kararını en az 61 oyla geçersiz kılarak yasayı mevcut haliyle kabul etmek veya cumhurbaşkanının itirazlarını dikkate alarak gerekli değişiklikleri yapmak.

Olası değişikliklerin parlamentonun usul kurallarına uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulayan Cakolli, aksi takdirde yeni hukuki sorunların ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Cumhurbaşkanının yasayı geri gönderme gerekçelerini de sorgulayan Cakolli, kararın yasanın içeriğindeki sorunlardan mı yoksa girişimin öncüsü olan Kosova Demokratik Partisi’nin (PDK) talebinden mi kaynaklandığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi.

Cakolli, PDK’nin başlangıçta yasanın aceleyle kabul edilmesini savunurken şimdi bazı maddelerin güçlendirilmesini istemesini de eleştirdi. Yasanın hem Lahey’de devam eden yargılamalar hem de Kosova’nın uluslararası yükümlülükleri, özellikle Avrupa Birliği ile ilişkileri açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Cakolli ayrıca, geri gönderme mekanizmasının yasanın tamamında kapsamlı değişiklikler yapmak için kullanılmasının yanlış bir emsal oluşturabileceği uyarısında bulundu. Değişikliklerin cumhurbaşkanının belirttiği itirazlarla sınırlı tutulması gerektiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanının aynı yasayı ikinci kez geri gönderme yetkisi bulunmadığını hatırlatan Cakolli, Meclis’in yasayı mevcut haliyle yeniden kabul etmesi veya değiştirerek onaylaması durumunda, yasanın yeniden cumhurbaşkanına iade edilemeyeceğini söyledi. Bununla birlikte, olası değişikliklerin Lahey’deki Özel Mahkeme’nin Anayasa Dairesi tarafından incelenmesi riskinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.