Partiler Kirayı Kime Ödüyor?

Siyasi oluşumlar merkezleri başkentte kamu kuruluşları veya işletmelerin ve özel mülkiyette binalarda bulunuyor. Partilerin kira ödeyip ödemedikleri ve kime ödedikleri hep muğlakta kaldı.

Özgür Avrupa Radyosu tarafından yapılan araştırmada dört büyük parti inceleme merceği altına alındı.

Kosova Demokratik Partisi (PDK) merkezi Priştine merkezinde “Nëna Terezë” Meydanı’nda bulunuyor. PDK savaştan hemen sonra  1999 yılında kuruldu. PDK Sekreteri Basri Musmurati, partisinin 2011 yılına kadar kira ödeyip ödemediği konusunda bilgisi olmadığını belirtti. “Drithnaja” Kamu İşletmesi’nin mülkiyetinde bina Kosova Özelleştirme Ajansı tarafından özelleştirilmiş ve 371 bin Avro’ya Burim Marmullaku’ya satılmış. Ancak henüz kadatroda üzerine kaydolmamış.

Musmurati, PDK’nın kullandığı bina için 2011 yılından iki kişi ile kira sözleşmesi olduğunu bildirdi. Musmurati,  2.827 metre karelik bina için Marmullaku’ya aylık 2.890 Avro, Rexhep Avdiu’ya ise aylık 1.600 Avro kira ödediklerini söyledi. Her iki mülk sahibi kşira konusunda açıklamak yapmak istemedi.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) merkezi ise Priştine’de UÇK Caddesinde ‘Qafa’ kompleksinde bulunuyor ve LDK mülküdür.  LDK Başkanlık üyesi Lutfi Zharku, binanın savaştan once satın alındığını bildirdi. Fakat bu mülk de parti adına kadastroda kayıtlanmamış. 

“Dëshmorët e Kombit” Bulvarında bulunan Kosova Geleceği İçin İttifak (AAK) merkezi Tarım ve Kırsal kalkınma Bakanlığı çerçevesinde çalışmalarını sürdüren Tarımda Bilimsel Araştırma Enstitüsü mülkiyetinde bulunuyor. Enstitü ile 11.04.2018 tarihli sözleşmeye göre AAK 980 metre kare bina için 2.450 Avro kira ödemektedir. 2000 yılında kurulan bu partinin daha once enstitü ile kira anlaşması yoktu.

Vetëvendosje Hareketi merkezi Arbëria Semtinde Kasëm Haxhimurati caddesinde bulunuyor. Özel mülk olan bina için aylık brüt 1,923 Avro kira ödeniyor. Evshaibinin ismi ne kadastro ne de parti tarafından bugüne kadar açıklanmadı.

“Çohu” Sivil Toplum Örgütü Müdürü Arton Demhasaj, siyasi oluşumların bugüne kadar neden kira ödemedikleri konusunda açıklamalarda bulunmadığını ve şeffaf olmadıklarını belirtti.

Partilerin finansmanı ve harcamaları Kosova’ya her zaman engel olmaya devam ediyor. Bu konuda şeffaflık eksikliğine heme hemen tüm Avrupa Komisyonu ilerleme raporlarına dikkat çekiliyor.

Kosova’da siyasi oluşumlar, bütçeden aldıkları miktara kıyasen çok daha büyük miktarda para harcamaktalar.

Kosova Meclisi’nde temsil edilen partilere milletvekili sayısına göre yılda 4 milyon Avro bütçeden veriliyor.

Siyasi Oluşumlar Finansmanı Kanununa göre her parti gelir ve giderlerini her yıl yıllık maliye raporunu yayınlayarak kamu ile paylaşmalıdır. 

LDK, AAK ve Vetëvendosje son raporlarını 2016’da yayınlamışken PDK’nın resmi web sayfasında hiçbir maliye raporuna yer verilmiyor. REL