Prizren Belediyesi Logoya Tekrar 1878 Tarihin Getirilmesi Arayışında

Prizren Belediye Meclisi 28.09.2018 tarihli oturumunda yeniden Prizren Belediyesi Logosu’nu  (Amblemi) tartıştı.

Belediye Meclisi, 2011 yılında Anayasa Mahkemesi kararıyla belediye logosundan kaldırılan '1878' tarihin yeniden geriye getirilmesi için hukuki imkanların araştırılması için bir Tüzük Komisyonu kurdu. Arnavut Meclis üyeleri “1878” yılının logoya geri iade edilmesinin hiçbir topluluğun zararına olmayacağını ifade ederken Türk ve Boşnak Meclis üyeleri Belediye Logosu konusunu “bitmiş bir iş” olarak değerlendirerek Anayasa Mahkemesi’ne saygı gösterilmesi gereğine işaret ettiler.

22 Nisan 2009’da Prizren Belediye Başkanı Yardımcısı Cemajl Kurtisi tarafından Anayasa Mahkemesi’ne taşınan ve 23 Ara 2011 tarihinde Prizren  Belediye Meclisi tarafından Anayasa Mahkemesi kararı üzere “1878” ibaresi kaldırılan logo yeniden gündeme taşındı.

Prizren Belediye Meclisi’nin 28.09.2018 tarihli oturumu başında gündemin 6. noktası olarak görüşülmesine karşı çıkan Vakat Meclis üyesi Memnuna Hajdini,  Anayasa Mahkemesi kararına atıfta bulunarak bu konuyu bitmiş olarak değerlendirdi ve gündemden kaldırılmasını istedi.

“Bir kez daha vurgulamak istiyorum: Hiçbirimiz Prizren Birliği logosuna karşı değiliz. Biz azınlık toplulukları, Anayasa ve belediye tüzüğü ile garanti edilen haklarımızı başka yerde aramamız durumuna getiriyorsunuz” dedi Memnuna Hajdini.

Prizren Belediye Meclisi oturumunda Arnavut partileri meclis üyeleri çoğunluk topluma haksızlık edildiği iddiasında bulunarak Prizren Belediye Logo’suna yeniden “1878” yılının yeniden yerleştirilmesini isterken topluluklar meclis üyelerinin de buna destek vermesi gereğine işaret etti.

Konunun gündeme alınması teklifinde bulunan PDK Meclis üyesi Shukri Quni. Prizren’de hiç kimsenin Prizren Ligi’ne (Birliği) ve “1878” tarihine karşı olmadığından emin olduğunu ifade etti.

“İstemimiz 1878 tarihinin yeniden ambleme geri getirilmesi” diyen Quni, bu isteme toplulukların da karşı gelmemesi gereğine vurgu yaptı. Quni, Yerel Yönetimler Bakanlığı’na tüm belediye meclis üyelerinin desteğini alan bir istemin gönderilmesinin önemine işaret etti.

Tartışmalar sırasında bu istemin yerine getirilmesinin en iyi yolunu belediye tüzüğünün değiştirilmesi teşkil ettiği belirtildi.

LDK Meclis üyesi Haziz Hodaj, Belediye Meclisi üyelerinin tüzük değişikliği için 2/3 çoğunluğu gerektirdiğini belirtirken topluluklar üyelerinin rızasının da alınmasının kaçınılmaz olduğunu belirtti.

Kosova Demokratik Türk Partisi Prizren Belediyesi Meclis üyesi Sencar Karamuço, parti olarak her zaman Anayasa Mahkemesi ve yasalara uygun kararları desteklediklerine dikkati çekti.

“Logo’ya 1878 ibaresinin yeniden getirilmesi kararının Anayasa Mahkemesi’ne aykırı bir karardır. “ diyen Karamuço, Prizren Belediye Meclisi’nde böyle bir kararı oylamayacağını vurguladı.

Prizren Belediye Meclisi’nin logo değiştirilmesi kararının alınması durumunda Anayasa Mahkemesi kararına aykırı olduğu için Yerel Yönetimler Bakanlığı tarafından kabul edilmeyeceğine dikkati çeken Sencar Karamuço, Yerel Yönetimler Bakanlığı tarafından kararın iptali olmazsa partide ve toplumla istişare edilerek gerekli önlemler alınacağını ifade etti.

Vetevendosje üyesi Artan Abrashi, logodan tarihin kaldırılması kararını çoğunluk topluluğa yapılan en büyük haksızlıklardan biri olarak değerlendirdi. Anayasa Mahkemesi’nin Graçanica ambleminde 1303 yılına ve diğer Sırp çoğunluklu belediyeleri amblemlerindeki yasa dışı içeriklerine tepki vermediğine dikkati çeken Abrashi, Prizren’de Arnavut çoğunluğa yapılan haksızlığın düzeltilmesi gerektiğini söyledi.

Tartışmalardan sonra tüzük değişikliği yapacak komisyonun kurulması kararı 29 kabul ve KDTP ve Vakat meclis üyelerin 4 çekimser oyu ile kabul edildi.

Komisyona Shukri Quni, Fatmir Memaj, Ilir Baldedaj, Karafil Haxhillari ve Sinan Aliaj seçilirken topluluklar partileri KDTP, Vakat ve NDS komisyon üyelerini sonradan belirleyecek.


Anayasa Mahkemesi Prizren Logosu Kararı

Anayasa Mahkemesi Kurucu Başkanı Prof. Dr. Enver Hasani, logo kararını mahkemenin aldığı en önemli beş karardan biri olarak değerlendirmişti. Hasani’nin Anayasa Mahkemesi resmi web sayfasında Prizren Belediye Logosu kararı değerlendirmesi şöyle:

22 Nisan 2009’da Prizren Belediye Başkanı Yardımcısı Cemajl Kurtisi, Anayasa Mahkemesi’ne Prizren Belediyesi Tüzüğü’nün 7. maddesinin Kosova
Cumhuriyeti Anayasası’nın 3.1, 6.1ve 59.1maddelerine aykırı olduğunu
ileri süren bir başvuru sundu. 2008 tarihli 03/L-040 sayılı Kosova Cumhuriyeti
Yerel Özerk Yönetimi hakkındaki Kanunun 55.4 maddesi uyarınca, Belediyenin, Başkan Yardımcısı tarafından kendisine sevk edilen, toplulukların
anayasayla garanti edilen haklarına aykırı tasarruf ve kararlarını incelememeyi
seçmesi halinde, konuyu doğrudan Anayasa Mahkemesi’ne iletebilir.
Başkan Yardımcısının bu hakkı Anayasa’nın 62. madde 3. ve 4. fıkralarıyla tasdik edilmiştir, dolayısıyla Özerk Yönetim hakkındaki Kanunun 54.1, 54.2 ve 55.4 maddeleri onunla aynıdır. Ayrıca, Anayasa’nın 113.10 maddesi “ilave yargı yetkilerinin kanunla belirleneceğini” söylemektedir. Belediye ambleminin
toplulukların ve topluluk üyelerinin bir arada var olması ve çok etnisiteli, çok
kültürlü, çok dinli ve çok dilli bir çevrenin varlığı mesajını simgelemesi ve iletmesi gerektiğini ileri süren maddi savlara ek olarak, Cemajl Kurtisi,
amblemin Özerk Yönetim hakkındaki Kanunun 7.4 maddesinin şart koştuğu
üzere Meclisin üçte iki (2/3) çoğunluğu tarafından onaylanmadığını ileri süren,
usulsel nitelikteki diğer savları da ortaya attı.
Bu iddialar Belediye Meclisi tarafından reddedildi. Dava olgularının ve her iki tarafın savlarının uzun, oldukça ayrıntılı ve dikkatli bir incelemesi ve değerlendirmesinden sonra, Anayasa Mahkemesi, Belediye Meclisinin Tüzüğün 7. maddesinin kabul 319 Mahkemesi’ne Prizren Belediyesi Tüzüğü’nün 7. maddesinin Kosova Cumhuriyeti Anayasası’nın 3.1, 6.1 ve 59.1
maddelerine aykırı olduğunu ileri süren bir başvuru sundu. 2008 tarihli 03/L-
040 sayılı Kosova Cumhuriyeti Yerel Özerk Yönetimi hakkındaki Kanunun 55.4
maddesi uyarınca, Belediyenin, Başkan Yardımcısı tarafından kendisine sevk edilen, toplulukların anayasayla garanti edilen haklarına aykırı tasarruf ve kararlarını incelememeyi seçmesi halinde, konuyu doğrudan Anayasa Mahkemesi’ne iletebilir.Başkan Yardımcısının bu hakkı Anayasa’nın 62. madde 3. ve 4. fıkralarıyla tasdik edilmiştir, dolayısıyla Özerk Yönetim hakkındaki Kanunun 54.1, 54.2 ve 55.4 maddeleri onunla aynıdır. Ayrıca, Anayasa’nın 113.10 maddesi “ilave yargı yetkilerinin kanunla belirleneceğini” söylemektedir. Belediye ambleminin toplulukların ve topluluk üyelerinin bir arada var olması ve çok etnisiteli, çok kültürlü, çok dinli ve çok dilli bir çevrenin varlığı mesajını simgelemesi ve iletmesi gerektiğini ileri süren maddi savlara ek olarak, Cemajl Kurtisi, amblemin Özerk Yönetim hakkındaki Kanunun 7.4
maddesinin şart koştuğu üzere Meclisin üçte iki (2/3) çoğunluğu tarafından onaylanmadığını ileri süren, usulsel nitelikteki diğer savları da ort
aya attı.Bu iddialar Belediye Meclisi tarafından reddedildi. Dava olgularının ve her iki tarafın savlarının uzun, oldukça ayrıntılı ve dikkatli bir incelemesi ve değerlendirmesinden sonra, Anayasa Mahkemesi, Belediye Meclisinin Tüzüğün 7. maddesinin kabul
Madde 3.1 (Kanun önünde Eşitlik): “Kosova Cumhuriyeti, Arnavutlar ve diğer topluluklardan
oluşan, yasama, yürütme ve yargı kurumları vasıtasıyla kanunun üstünlüğüne tam riayetle
demokratik olarak yönetilen çok etnisiteli bir toplumdur”.
Madde 6.1 (Semboller): “Bayrak, mühür ve marş, Kosova Cumhuriyeti’nin devlet sembolleri
olup, bunların hepsi çok etnisiteli toplum niteliğini yansıtmaktadır”.
Madde 59.1 (Toplulukların ve Üyelerinin Hakları): “Toplulukların üyeleri bireysel olarak ya da
topluluk halinde: 1. kültürlerini ifade etme, sürdürme ve geliştirme ve kimliklerinin esas
öğelerini, yani dinlerini, dillerini, geleneklerini ve kültürlerini koruma hakkına sahiptir”.

(Topluluklar Başkan Yardımcısı) Kanunun 54.1 maddesi: “Vatandaşların en az yüzde onunun
(% 10) o belediyede çoğunluk olmayan topluluklara ait olduğu belediyelerde, bu toplulukların
temsilcisi için, Topluluklar Belediye Meclis Başkanlığı görevi ayrılacaktır”; Kanunun 54.2 maddesi: “Topluluklar Belediye Meclisi Başkan Yardımcılığı görevi, çoğunluk olmayan topluluğun Belediye Meclisi seçimi adaylarının açık listesinde en fazla oyu alan adayı tarafından
üstlenilecektir”.
Hükmün 12. fıkrası.
Hükmün 13. fıkrası.
Meclisin savları için, bkz. Hükmün 20.-25. fıkraları.
Bkz. 26.-54. fıkra.
kararını verirken Prizren’de yaşayan herkes için ortak bir sembol sayılamayacak bir amblem belirlemiş olduğunu ve etnik Arnavut Topluluğu’nun kimliğini Prizren’deki diğer Toplulukların kimliğinden daha üstün tutmuş olduğunu tespit etti. Meclis, böyle yapmakla, Kosova Cumhuriyeti Anayasası’nı, özellikle 3., 7.1, 58. ve 59. maddeleri ihlal etmiştir.

Bu, Mahkeme’ye göre, Belediye Meclisinin Anayasa tarafından çoğunluk
olmayan Topluluklara tanınan kimliklerini koruma, sürdürme ve geliştirme
temel hak ve özgürlüklerini hiç veya gereğince dikkate almadığı anlamına
gelmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi, hükmün karar bölümünün IV.
paragrafında, “... Prizren Belediyesi Tüzüğünü ve amblemini bu Hükmün tevdiinden itibaren üç ay içinde, Anayasa’ya uygun hale getirecek ve çoğunluk
olmayan Toplulukları dışlamayacak şekilde tadil edecektir” dedi. Anayasa
Mahkemesi’nin bu kararından sonra Prizren Belediyesi Tüzüğünün 7. maddesi
şehrin mevcut amblemi Anayasa’ya tamamen uygun olacak şekilde değiştirildi.
Bu Hükmün dipnot kısmında, Hükümde ifade edilen çoğunluk
görüşlerine herhangi bir gerçek değer katmasından değil de oldukça tartışmalı
niteliğinden ötürü, Yargıç Almiro Rodrigues’in ayrı görüşünden bahsetmekte
fayda vardır. Raportör üye Almiro Rodrigues, Mahkeme tarafından kararın
alındığı gün bir ayrı görüş açıklayacağını duyurdu. Rodrigues’in ayrı görüşü,
ağırlıklı olarak Hükmün operasyonel bölümü ile davanın olguları ve esasına
odaklanmaktaydı.”

http://www.anayasa.gov.tr/files/pdf/anayasa_yargisi/2012/19.pdf