Prizren'de Hıdrellez Şenlikleri Sürüyor

Kosova'nın geneli olduğu gibi komşu ülkelerden de onbinlerce insan bugün geleneksel Hıdrellez  Şenliklerine katılmak  için Prizren'e akın etti.  Osmanlı Mezarlığı (Karabaş Baba Türbesi) etrafında düzenlenen şenlikler sabahın erken saatlerinde başladı ve gece geç saatlere kadar sürecek. 

Karabaş Baba Türbesi çevresinde çoğunlukta Prizren ve etraf köylerden gelenler ailece  piknik yapıyor. Bayanlar, dilekte bulunmak  üzere veya dilekleri gerçekleşmiş ise  türbelere adak sunuyor. Dua ediliyor.

Hıdrellez Şenlikleri için özel kurulan eğlence mekanları çocukların tıklım tıklım doldurduğu yerlerdir. Türbe etrafında seyyar satıcıların en fazla hitap ettiği kitle de çocuklar. Akla gelen her şey satılıyor. Aynalı Kurabiyeler sadece bu şenliklerde  bulunuyor.

Davul zurna eşliğinde eğlence akşama kadar sürer.

Akşam olmaya başlayınca Türbenin civarındaki ağaçlardan yeşil ceviz dalları koparılır ve evlerin giriş kapılarına  asılır.

Akşamdan sonra da Korzo kurulur. Gençler, nişanlılar, yeni evlenenler Karabaş Baba Türbesi yakınlarında kısa bir ara gezdikten sonra Şadırvan Meydanı'na yürür ve burada gecenin geç saatlerine kadar volta atarlar.

6 Mayıs sabahı ağaçlardan alınan taze dallar ıslatılarak ev halkı üyeleri uyandırılır ve bu dallar çocukların banyosu  sırasında kullanılır. Dallarla banyo yaptırılan çocukların sağlıklı olacağı inancı nesilden nesile taşınır . Eski geleneklere göre  evlerde sabah erkenden ateş yakılıp üzerinden atlanılır ve martifal (maniler söylenir) atılır . Öğle yemeğine evlerde bereket olması için pilav ve aşure yapılır. 


Hıdırellez Bayramı


Bu gece yani 5 Mayıs 2012 gecesinden itibaren Hıdırellez Bayramı. 6 Mayıs'tan başlayıp 4 Kasım tarihine kadar hızır günlerini kutlayacağız. Peki Hıdırellez nedir , tarihi (kökeni) nereye dayanır,  Hıdırellez Bayramı'nın anlamı nedir ? Sizlere bu sayfada çeşitli kaynaklardan derlememizle Hıdırellez hakkında doyurucu bilgiler verelim ...

Hıdırellez Nedir ?

Hıdırellez Türk dünyasında kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, Hızır ve İlyas'ın yeryüzünde buluştukları gün olduğu sayılarak kutlanmaktadır.Hıdırellez günü, Gregoryen takvimi (Miladi takvimi)ne göre 6 Mayıs, eskiden kullanılan Rumi takvim olarak da bilinen Jülyen takvimine göre 23 Nisan günü olmaktadır. 6 Mayıs'tan başlayıp 4 Kasım'a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 Kasım'dan 5 Mayıs'a kadar olan süre ise Kasım Günleri adıyla kış mevsimini oluşturmaktadır. Bu yüzden 5 Mayıs günü gecesi kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelmektedir.

Hıdırellez'in UNESCO'nun ‘İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi'ne alınması amacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştır.

Hıdırellezin Tarihi Kökeni Nedir ?

Hızır ve Hıdırellezin kökeni hakkında çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Bunlardan bazıları Hıdırellezin Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğu; bazıları ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yolundadır. Hıdırellez Bayramı'nı ve Hızır düşünüşünü tek bir kültüre mal etmek olanaksızdır. İlk çağlardan itibaren Mezopotamya, Anadolu, İran, Balkanlar ve hatta bütün Doğu Akdeniz ülkelerinde bahar ya da yazın gelişiyle belli başlı doğasal döngüler için sevinç duyulduğu görülmektedir.

Hıdırellez Nerelerde Kutlanır ?

Hıdrellez kutlamaları genel olarak yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Bu gibi yerlere bu nedenle Hıdırlık denildiği de olur.  Hıdrellezde baharın taze bitkilerini ve taze kuzu eti ya da kuzu ciğeri yeme adeti vardır. Baharın ilk kuzusu yenildiği zaman sağlık ve şifa bulunacağına inanılır. Bugünde kırlardan çiçek veya ot toplayıp onları kaynattıktan sonra suyu içilirse bütün hastalıklara iyi geleceğine, bu su ile kırk gün yıkanılırsa gençleşip güzelleşileceğine inanılır.

Hıdırellez ve Kuran-ı Kerim

Kur'an'da Kehf suresi'nde Musa ve bir gencin kıssası anlatılmaktadır.  Kehf Suresi'de dahil olmak üzere hiçbir yerde Hızır ismi geçmemektedir ancak çeşitli hadislerde bu şekilde anılmaktadır.  Olayın yaşandığı yer için "iki denizin birleştiği yer" denilmektedir. Uzun bir yolculuk yapan Musa ile yanındaki gencin beraberlerinde, yemek için getirdikleri balığın kaçması ile başlayan olay sonrasında, 65. ayette Derken kullarımızdan bir kul buldular ki, biz ona katımızdan bir rahmet vermiş, kendisine tarafımızdan bir ilim öğretmiştik. denilerek Hızır olarak atfedilenden bahsedilir.

Hıdırellez Gecesinde Neler Yapılır ?

Hıdrellez gecesi Hızır'ın uğradığı yerlere ve dokunduğu şeylere feyiz ve bereket vereceği inancıyla çeşitli uygulamalar yapılır. Yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağızları açık bırakılır. Ev, bağ-bahçe, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi gül ağacının altına istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa Hızır'ın kendilerine yardım edeceğine inanırlar. Aynı zamanda dileklerini kırmızı kurdaleye bağlayıp gül ağacına asarlar. Bir yıl boyunca dileklerinin yerine gelmesini beklerler. Bazı kimseler de ateş yakıp, dilek dilerler. Ondan sonra yaktıkları ateşin üstünden atlarlar.

Hıdırellezde Neler Yapılır - Nasıl Dilek Tutulur ?

Yüzlerce yıldır kutlanan Hıdrellez'de bereket ve bolluk getirmesi için kapı, pencere, yiyecek kapları ve para keselerinin ağızları açık bırakılır.
İçinde para bulunan kaseler gül dalına asılır veya dibine bırakılır. Bu paralar ertesi gün alınarak saklanır ve yıl boyunca harcanmaz.
Ev, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi gül ağacının altına istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa Hızır'ın kendilerine yardım edeceğine inanırlar. Ve aynı zamanda dileklerini kırmızı kurdaleye bağlayıp gül ağacına asarlar. Bir yıl boyunca dileklerinin yerine gelmesini beklerler.
Hıdırellez törenlerinde yapılan etkinliklerden biri de kötülüklerden temizlenmek amacıyla ateşin üzerinden atlamaktır.

5 Mayıs günü, genellikle kadınlar, Karabaş Baba Türbesi'ni ziyarete giderler.Türlü dileklerde bulunup,mumlar yakıp,dua ederler.