PZAP Kararının Ardından Analistler Erken Seçim İhtimalini Gündeme Getiriyor

Dün gece RTK’da yayımlanan bir programda, 28 Aralık 2025 seçimlerinden çıkan yeni kurumların oluşturulması ele alındı. Söz konusu seçimlerde Vetëvendosje Hareketi (LVV) oyların yüzde 51,10’unu alarak 57 milletvekiliyle birinci olmuştu.

Analist Artan Aliu’ya göre, PZAP’ın (Seçim Şikayetleri ve Başvuruları Paneli) kararının ardından Kosova yeni bir siyasi krize sürüklenebilir. PZAP, Merkez Seçim Komisyonu’nun (MSK) Sırp Listesi’ni onaylamamakla hukuku ihlal ettiğini değerlendirdi.

Aliu, “MSK’nın kararı, PZAP’ın da belirttiği gibi hukuki bir ihlaldir. Sırp Listesi’nin temsil ettiği oluşumu nedeniyle etkisini izole etmeye çalışmalıyız; ancak Belgrad’ın uzantısı olarak görülen bu oluşumu engellerken hukuku ihlal etmemeye dikkat etmeliyiz.” dedi.

MSK kararı uluslararası tepkilere de yol açtı. ABD ve Avrupa Birliği kararı eleştirirken, Aliu bu tepkilerin gereksiz olduğunu savundu. Aliu’ya göre bu tutum, daha önce de Vetëvendosje milletvekillerinden duyulan “Sırp Listesi adayına oy verilmemesi” yönündeki mesajlarla örtüşüyor. Aliu, buna rağmen Anayasa Mahkemesi kararlarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Yani analistler, Sırp Listesi adayının Meclis Başkan Yardımcılığı için oylanmamasının Meclis’in teşkilinin ve hükümetin kurulmasının bloke edilmesine yol açabileceğini belirtiyor. 

Siyaset bilimci Milazim Koci, “Ya üç kez aday önerirlerse ve yine oylanmazsa ne olacak?” sorusunu gündeme getirdi.

Koci, bunun yaklaşık bir yıldır süren anayasal bir sorun olduğunu belirterek, “Meclis’te oluşan boşluk olmasaydı manipülasyonlara, taktiklere ve sürecin uzatılmasına alan açılmazdı. Bu sorun 2015’ten beri tekrar ediyor.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu. Koci’ye göre, kurumsal tıkanıklığın önlenmesi sorumluluğu, ülkenin en büyük partisi olan Vetëvendosje’ye aittir.

Koci ayrıca, Meclis İçtüzüğü’nün Anayasa ile uyumlu olmadığını savundu. “Bu kez de oylanmazsa tüm sorumluluk Vetëvendosje’ye geçer. Meclis’in kurulamaması büyük bir sorumluluktur; bütçesiz, tam kurumsal işleyişten yoksun ve siyasi çöküş riskiyle karşı karşıya kalırız.” ifadelerini kullandı.

Analist Sadri Zeqiri ise farklı bir görüş dile getirerek, Vetëvendosje’nin sahip olduğu sayılarla diğer partilerin oylarına ihtiyaç duymadan Meclis Başkanı ve başkan yardımcılarını seçebileceğini söyledi. Zeqiri, Vetëvendosje’nin Sırp topluluğu adına Nenad Raşiç’i başkan yardımcılığına teklif edebileceğini, bunun ise anayasal ihlallerle birlikte gelebileceğini iddia etti.

Zeqiri, Anayasa Mahkemesi kararına kadar başbakana bütçenin geçirilmesinin mümkün olabileceğini belirterek, “Kurti’nin asıl mücadelesi bütçenin geçmesidir; aksi halde iflas eder.” dedi. Zeqiri’ye göre ülke, erken seçimler nedeniyle cumhurbaşkanı seçimi sürecine dahi ulaşamayabilir.

Bir diğer analist Fatime Hajdari ise, milletvekillerinin özgür oy kullanmasına izin verilmediğini ifade etti. “Bir milletvekili belirli bir kararı almaya zorlandığı anda artık özgür oydan değil, siyasi dayatmadan söz ederiz.” diye belirtti Hajdari.

Hajdari ayrıca, Sırp çoğunluklu belediyelerde Anayasa ihlallerine ilişkin uluslararası bir tepki görülmediğini, Arnavutların kurumsal makamlardan dışlandığını; buna karşın tepkilerin yalnızca Sırp azınlığın dışlandığı durumlarda geldiğini dile getirdi.