Raif Vırmiça'nın "Kukli Mehmet Bey Vakfiyesi" Kitabı Yayınlandı

T.C. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı yayınlarınca Ankara'da Raif Vırmiça'nın "Kukli Mehmet Bey Vakfiyesi" kitabı basından çıktı.

 "Kukli Mehmet Bey Vakfiyesi" kitabı, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı tarafından Kosova'dan bir yaratıcının ilk basılan eseridir.

XVI. Yüzyılın ilk yarısında Prizren Sancağı'nın en ünlü kişilerinden biri akıncı beylerinden olan Gazi Kukli Mehmet Bey, Rumeli'yi yurt tutma ülküsü ve bu topraklarda İslam dinin yaygınlaşması yanı sıra kurduğu vakıflarıyla Prizren ve civarı imarında ve kalkınmasında büyük katkı vermiştir.  Tüm bu özelliklerinin yanında 945/1538 yılında mahkemece tasdik edilen vakfiyesi, bölge tarihi için çok değerli ve önemli bir kaynak eserdir.

Kukli Mehmet Bey Vakfiyesinin ve diğer eserlerinin, sadece bu yöre için değil Osmanlı tarihinin Rumeli'de aydınlatılmasında mühim bir yeri vardır ve bu tarihinin gözler önüne serilmesi açısından önemlidir. Kukli Mehmet Bey, Osmanlı Devleti'nin siyasi ve askeri açıdan ilerleme döneminde yaşamasından dolayı, hayatı ve hayratları bölgenin gelişmesine birinci elden kaynaklık yapmaktadır.

 Bu özellikleri nazaran, 945/1538 yılında mahkemece tasdik edilen vakıfname, yıllar boyunca Prizren ve civarı için önemli bir kaynak eseri oluşturmakla birlikte, Osmanlı dönemine dair genel tarihte yer almayan bazı özellikleri ve detayları ortaya koyarak eksiklikleri gideren başvuru kaynağıdır.

Bugüne kadar Kukli Mehmet Bey'in hayatı, kişiliği ve eserleriyle ilgili derli toplu bir eser ortaya konulamamıştır. Hatta daha önceki bazı yayınlarda Kukli Mehmet Bey'in kişiliğiyle ilgili gerçekler saptırılmış, yanlış bilgiler verilmiştir.

Raif Vırmiça'nın bu çalışmasının amacı, daha önce yapılan yayınlardaki yanlışlara değinerek, Kukli Mehmet Beyle ilgili nesnel bilgileri bilim âlemine aktarmaya gayret sarf etmektir. Ayrıca eserde, Kukli Mehmet Bey'in bütün özelliklerini ve hakkında tespit edilen bilgiler de okuyucuya aktarılmakla, özellikle Kukli Mehmet Bey Vakfiyesi, eserleri ve hayratların hangi şartlar mucibince insanlara tahsis edildiği de eserin muhtevasında yer almaktadır.

 Prizren ve civarının tarihi için büyük değer taşıyan vakfiyenin tasdik edilmesinden yaklaşık 475 yıl geçmesine rağmen, okuyucu kitlesi hedef alınarak eserde ilk defa vakfiyenin yeni harflerle çevirisi de yapılmıştır. Bu eser sayesinde bugüne kadar Kukli Mehmet Bey ile ilgili cevapsız kalan birçok soruya, cevap aranarak önemli bir eksiklik giderilmeye çalışılmıştır. Tarihi bir şahsiyet olan Kukli Mehmet Bey gibi büyük bir akıncı ve hayırsever hakkında yeni bilgileri ortaya çıkartma hevesi ve heyecanı Raif Vırmiça'yı da iyice kamçılamıştı. Kukli Mehmet Beyi ve eserlerini, dünden bugüne taşıyarak, gelecek nesillerde şahsiyetiyle hiçbir kuşkuya yer vermeyecek üzere bu araştırma şekillendirilmiştir.

    Eserde, ilk önce Kukli Mehmet Bey'in hayatı ve kişiliğiyle ilgili bilgiler yer almıştır. Sonraki bölümde vakfiyenin orijinal metnini de bulabilirsiniz. Tüm bunlarla yetinilmeyerek orijinal metnin transkripti, günümüz harfleriyle herkesin anlayabileceği bir şekle getirilmiş. Daha sonra da vakfiye esas alınarak ayrıntılı bir tahlil yapılmış.

 Kukli Mehmet Bey'in Vakıflarını içeren bölümde, bugüne kadar hiçbir yerde yayınlanmayan Kukli Mehmet Bey'in Zinova'daki vakfiyesiyle ilgili teferruatlı bilgiler sunulmakta. Bu bilgileri serdetmek amacıyla, Vırmiça, aralıklı 2001-2008 yılları arasında Zinova'yı ziyaret ederek, araştırmasına konu olabileceğine inandığı her türlü materyali ve belgeyi dijital ortama aktarmıştır. Dolayısıyla ilk defa bu eserde, Kukli Mehmet Bey'in Vakfı'nın temel unsurları olan cami, türbe, çeşme, namazgâh ile bugün mevcut olmayan hamam, saray vb eserleri hakkında teferruatlı bilgiler verilmiş.