Reis Kavazović: Bosna Hersek Devlet Mahkemesi Yasası Müslümanların Haklarını Tehdit Ediyor

Bosna Hersek Riyaseti Reisü’l-uleması Hüseyin ef. Kavazović, Bosna Hersek Devlet Parlamentosu Halklar Meclisi’ndeki kulüp başkanlarına hitaben bir mektup göndererek, önerilen Bosna Hersek Devlet Mahkemesi Yasasının Müslümanların temel haklarını ihlal ettiğini belirtti.

Mektup, Boşnaklar Kulübü Başkanı Şefik Džaferović, Sırplar Kulübü Başkanı Nikola Špirić ve Hırvatlar Kulübü Başkanı Marina Pendeš’e gönderildi.

“Din özgürlüğüne aykırı”

Kavazović mektubunda, yasanın taslağında yer alan ve hâkimlerin görev sırasında dini, siyasi veya ulusal aidiyet sembolleri taşımalarını, ayrıca dua veya dini jestlerde bulunmalarını yasaklayan 14. maddenin anayasaya aykırı olduğunu vurguladı. Aynı yasağın mahkeme çalışanlarının tamamına genişletilmesinin de kabul edilemez olduğu ifade edildi.

Reis Kavazović’e göre bu düzenleme:
      •     Anayasa ile güvence altına alınan din ve vicdan özgürlüğünü ihlal ediyor,
      •     Başörtüsü takan Müslüman kadınlara yönelik dolaylı ayrımcılık anlamına geliyor.

“Avrupa standartlarının da altında”

Kavazović, Bosna Hersek Anayasası’nın en yüksek uluslararası insan hakları standartlarını esas aldığını hatırlatarak, söz konusu maddenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin dahi altında bir standart getirdiğini söyledi. Ayrıca Venedik Komisyonu’nun 2023 tarihli görüşünde, bu maddenin din özgürlüğünü kısıtlayabileceğine dikkat çektiğini hatırlattı.

Alternatif öneri: Üniforma, özgürlüğü koruyabilir

Mektupta, hâkimlerin tarafsızlığını koruma amacıyla tek tip yargı kıyafeti (cübbe) uygulamasının yeterli olacağı, bunun aynı zamanda hâkimlerin dini semboller (başörtüsü, haç vb.) taşıma hakkını da koruyacağı belirtildi. Böyle bir düzenlemenin hem anayasa ile hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadıyla uyumlu olacağı vurgulandı.

“Keyfî uygulamalara kapı aralanıyor”

Kavazović ayrıca, kuralın uygulanmasının mahkeme başkanlarının takdirine bırakılmasının hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğunu, keyfî ve seçici uygulamalara yol açabileceğini ifade etti.

Amandman çağrısı

Mektubun sonunda, söz konusu maddenin mutlak bir yasak içermesine karşı çıkılarak, milletvekillerine amandman yoluyla düzenlemenin değiştirilmesi çağrısında bulunuldu. Din özgürlüğüne getirilecek her sınırlamanın, ancak demokratik bir toplumda zorunlu ve meşru amaçlara dayanması gerektiği vurgulandı.

Reis Kavazović, bu yaklaşımın hem din özgürlüğünü ve ayrımcılık yasağını koruyacağını, hem de Bosna Hersek’in Avrupa Birliği yoluna katkı sağlayacağını belirterek mektubunu tamamladı.

23 Aralık 2025 | Bosna Hersek
Türkçe haber: M.Tevfik Yucesoy