Saraybosna’daki Yazma Koleksiyonlarında İcazetnameler” adlı kitap Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde tanıtıldı

Hase Popara ve Hamza Kurtanović tarafından kaleme alınan “Saraybosna’daki Yazma Koleksiyonlarında İcazetnameler” adlı eser, bugün Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesinde düzenlenen programla tanıtıldı.

Kitabın yazarlarından, aynı zamanda Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Özel Koleksiyonlar Bölümü çalışanı olan Hamza Kurtanović, bu yayının bilim dünyasına ilk kez Saraybosna’daki çeşitli kurumlarda muhafaza edilen yazma icazetnameleri bir arada sunduğunu belirtti. Bu kurumlar arasında Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, Şarkiyat Enstitüsü, Boşnak Enstitüsü, Saraybosna Tarih Arşivi ile Bosna-Hersek Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi yer alıyor.

Kurtanović, toplam 138 icazetnamenin incelendiğini, okuyucuların katalog listesinin yanı sıra giriş bölümünde terminolojik tanımlar, icazetname verme törenlerinin seremonik unsurları ve yazarların önemli gördüğü diğer hususlara dair değerlendirmeler bulacağını ifade etti. Ayrıca bu çalışmanın, Osmanlı Devleti bünyesinde – ister İstanbul’da ister imparatorluğun diğer bölgelerinde – eğitim gören Boşnakların eğitim serüvenlerine dair yeni bilgiler sunduğunu; icazetnamelerin faksimileleri, tezhipleri ve süsleme unsurları üzerinden sanatsal boyutunun da ele alındığını vurguladı.

Saraybosna Üniversitesi Felsefe Fakültesi Şarkiyat Filolojisi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Munir Mujić, eserin Saraybosna’daki yazma koleksiyonlarında bulunan icazetnamelerin sistematik bir şekilde tespiti, tasnifi ve tanıtımını yaptığını belirtti. Mujić, icazetnamelerin günümüz diplomalarına benzer belgeler olduğunu, bu belgelerle hocanın öğrencisinin belirli bir ilmi aktarma ve öğretme yetkinliğini tasdik ettiğini ifade etti.

Doç. Dr. Velida Mataradžija ise “icazetname” kelimesinin Arapça ve Farsça kökenli olup izin, ruhsat, diploma ve kitap anlamlarını taşıdığını; bu terimin Bosna’nın yüzyıllar boyunca parçası olduğu Osmanlı Devleti’nde kullanıldığını dile getirdi. Yazarların bu kavramı doğrudan “diploma” olarak çevirmediklerini belirten Mataradžija, icazetnamelerin birçok yönüyle modern diplomalardan ayrıldığını, en önemli farkın ise hocadan başlayıp Hz. Muhammed’e (s.a.v.) ya da ilahi vahyi aktaran Cebrâil (a.s.)’a kadar uzanan ilim silsilesi olduğunu söyledi. Ayrıca icazetnamelerin farklı kategorilere göre çeşitlilik arz ettiğine de dikkat çekti.

Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Müdürü Dženan Handžić, kitabın geçtiğimiz yılın sonlarında basıldığını ve bugün ilk kez kamuoyuna tanıtıldığını ifade etti. Handžić, Ramazan ayından sonra yeni bir özel yayının daha tanıtılacağını, ayrıca nisan ayında Kadić Kroniği’nin dijital versiyonu ve veri tabanının kamuoyuna sunulacağını açıkladı. Yıl sonuna kadar sürecek bir diğer uzun soluklu projenin de tamamlanmasının planlandığını belirten Handžić, bu tanıtımın Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nin 490. kuruluş yıl dönümü kapsamında gerçekleştirilecek etkinliklerin habercisi olduğunu vurguladı.

Kitabın tanıtımını Prof. Dr. Munir Mujić, Doç. Dr. Velida Mataradžija, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi çalışanları Mr. Emrah Seljaci ve Mr. Hamza Kurtanović yaparken, programın moderatörlüğünü Šahsena Đulović üstlendi.

(Haber düzenleme: M. Tevfik Yücesoy)